Udhëtimi drejt Evropës pritet të ndryshojë ndjeshëm në ditët në vijim, me hyrjen në fuqi të plotë të sistemit të ri kufitar të Bashkimit Evropian.
Sistemi i Hyrjes/Daljes (EES), i prezantuar nga Komisioni Evropian, do të bëhet plotësisht funksional nga 10 prilli 2026, duke shënuar një transformim të mënyrës se si regjistrohen hyrjet dhe daljet në kufijtë e BE-së.
Ky sistem zëvendëson vulat tradicionale në pasaportë me regjistrime dixhitale, duke përfshirë edhe rastet e refuzimit të hyrjes për shtetasit jo-BE që udhëtojnë për qëndrime afatshkurtra. Paralelisht, do të regjistrohen të dhëna biometrike si imazhet e fytyrës dhe gjurmët e gishtërinjve, së bashku me informacionin nga dokumentet e udhëtimit.
Qëllimi i këtij sistemi është forcimi i sigurisë kufitare, parandalimi i mashtrimeve dhe identifikimi më i shpejtë i rreziqeve potenciale. Sipas të dhënave zyrtare, që nga faza fillestare e zbatimit, mijëra personave u është refuzuar hyrja për arsye si dokumente të pavlefshme apo mungesë justifikimi për vizitën, ndërsa qindra të tjerë janë identifikuar si rrezik për sigurinë.
Kush preket nga EES?
Sistemi zbatohet për të gjithë shtetasit jo-BE dhe jo-Shengen që udhëtojnë drejt vendeve të zonës Shengen për qëndrime deri në 90 ditë brenda një periudhe 180-ditore. Kjo përfshin edhe qytetarët e Mbretërisë së Bashkuar dhe udhëtarët që nuk kanë nevojë për vizë.
Ndërkohë, vende si Irlanda dhe Qipro nuk do ta zbatojnë këtë sistem dhe do të vijojnë me kontrollin manual të pasaportave.
Të përjashtuar nga EES janë shtetasit e BE-së dhe të Shengenit, personat me leje qëndrimi ose viza afatgjata, anëtarët e familjeve të tyre me dokumente të vlefshme, si dhe kategori të veçanta si personeli i transportit ndërkombëtar apo forcat ushtarake në misione të caktuara.
A priten vonesa?
Në muajt e parë të zbatimit të plotë, priten vonesa të konsiderueshme në aeroporte. Organizata si ACI Europe dhe Airlines for Europe kanë paralajmëruar se pritjet mund të zgjasin deri në dy orë në oraret e pikut.
Për këtë arsye, udhëtarëve u rekomandohet të paraqiten në aeroport të paktën 1.5 deri në 2 orë më herët se zakonisht. Megjithatë, këto vonesa pritet të reduktohen me kalimin e kohës, pasi sistemi të stabilizohet.
A kërkohet pasaportë biometrike?
Pasaportat biometrike nuk janë të detyrueshme, por lehtësojnë ndjeshëm procesin përmes kioskeve të vetëshërbimit. Udhëtarët me pasaporta standarde do të duhet të kryejnë regjistrimin manual, duke dhënë të dhëna biometrike në kufi.
Të dhënat ruhen për tre vite, duke përshpejtuar hyrjet e ardhshme. Refuzimi për të dhënë këto të dhëna sjell automatikisht refuzim hyrjeje.
Regjistrimi dhe aplikacioni
Regjistrimi për EES kryhet në kufi dhe nuk kërkohet aplikim paraprak. Megjithatë, aplikacioni Travel to Europe u jep mundësi udhëtarëve të regjistrojnë të dhënat deri në 72 orë para mbërritjes, duke përshpejtuar procedurat.
Ky aplikacion aktualisht është i disponueshëm në disa vende dhe pritet të shtrihet në të gjithë BE-në.
