Marrëveshja nga e cila Rama s’mund të dalë aq kollaj!

Protestat masive në Shqipëri, të cilat kanë marrë emrin “Revolucioni i Flamingove” u shkaktuan nga shqetësimet se komplekset e planifikuara turistike kërcënojnë vlera të paçmueshme mjedisore dhe specie të kafshëve.

Por kjo është gjithashtu një histori që përfshin korrupsion, pastrim parash, trafik droge dhe përplasje gjeopolitike.

Një problem i madh, që me gjasë është shqetësues për kryeministrin Rama, është se biznesmeni që shiti dy zonat e mbrojtura natyrore quhet Artur Shehu. Ai është në kërkim nën dyshimet për trafik droge dhe falsifikim të dokumenteve të pronësisë.

Shehu jeton prej dy dekadash në një distancë të sigurt, në Miami të Floridës, dhe është shtetas amerikan. Ai ia shiti zonën e ndjeshme të tokës një kompanie në pronësi të Jared Kushner, i cili është bashkëshorti i vajzës së Donald Trump, Ivanka Trump.

Prokurorët shqiptarë kanë lëshuar një urdhër arresti ndaj Artur Shehut dhe akuzat janë se ai ka kontrabanduar kokainë nga Amerika e Jugut drejt porteve në Holandë, të fshehur në ngarkesa me qymyr druri, fruta dhe sheqer. Më pas, Shehu dyshohet se ka “pastruar” pasuritë e tij duke ngritur një perandori pronash dhe tokash, pjesërisht të bazuar në dokumente të falsifikuara pronësie.

Sipas policisë shqiptare, Artur Shehu është dyshuar gjithashtu se ka pasur marrëdhënie biznesi me mafian italiane dhe se ka kontrabanduar marihuanë dhe refugjatë shqiptarë drejt Italisë.

Kur vizitova Shqipërinë në qershor, gazetari investigativ Vladimir Karaj, tha se, përveç fluksit të shumave të mëdha të parave, ekzistonte edhe një shpjegim gjeopolitik i nënvlerësuar për veprimet e Edi Ramës. Fillimisht, qeveria u kujdes që ligji mjedisor i vendit të ndryshohej në vitin 2024, në mënyrë që të lejohej shfrytëzimi i zonave të mbrojtura natyrore. Më pas, dhëndri i presidentit amerikan, Jared Kushner, u lejua të blinte tokën në Zvërnec për 120 milionë dollarë (investimi në të gjithë projektin e Sazanit dhe Zvërnecit vlerësohet në rreth 4–5 miliardë dollarë).

Një arsye është se Rama dëshiron të fitojë simpatinë e Trump. Por, hap pas hapi, e gjithë çështja është ndërlikuar. Artur Shehu i ka hedhur poshtë akuzat penale dhe nuk dihet nëse është paraqitur ndonjë kërkesë për ekstradimin e tij nga Shtetet e Bashkuara. Në materialet e hetimit paraprak të prokurorëve shqiptarë nuk ka gjithashtu asnjë dyshim se Kushner mund të ketë kryer ndonjë shkelje ligjore.

Akuzat se dokumentet e transferimit të pronësisë janë falsifikuar janë të vështira për t’u anashkaluar. Disa banorë pranë ligatinave të Zvërnecit kundërshtojnë pretendimet e Shehut mbi pronësinë e tokës. Ishulli i Sazanit është një ish-bazë detare sovjetike dhe është në pronësi të shtetit, ndaj projekti i Kushnerit atje bazohet në marrjen e tokës me qira.

Mosmarrëveshjet gjyqësore për pronësinë e tokës në Zvërnec kanë vazhduar që prej vendosjes së demokracisë në Shqipëri në vitin 1991. Në atë kohë filloi kthimi i tokave te pasardhësit e personave që kishin zotëruar prona në zonë përpara se ato të konfiskoheshin pas ardhjes së komunistëve në pushtet në vitin 1944.

Pra, në disa raste, pretendimet mbi pronësinë shkojnë shumë dekada pas në kohë. Sipas prokurorëve, Shehu përdori regjistra të falsifikuar pronësie nga periudha osmane (turke), pra nga koha përpara Luftës së Parë Botërore.

Sipas një artikulli të Vladimir Karajt në gazetën Wall Street Journal, banorët e fshatit Zvërnec mendojnë se Artur Shehu praktikisht ua vodhi pronën dy dekada më parë.

Dy vjet më parë, ata i shkruan një letër Kushnerit, duke e informuar për mosmarrëveshjen gjyqësore dhe duke iu lutur të mos vazhdonte me ndërtimin, pasi toka, sipas tyre, u përket atyre. Por kompania e Kushnerit nuk e mori parasysh këtë dhe projekti vazhdoi të ecte përpara.

Analistët shqiptarë me të cilët kam biseduar thonë se e ardhmja e investimit të Kushnerit mbetet megjithatë e pasigurt.

Kryeministri Edi Rama vazhdon të hedhë poshtë kërkesat për dorëheqjen e tij dhe këmbëngul se projekti miliarda dollarësh përbën një përfitim të madh ekonomik për Shqipërinë.

Me marrëveshjen me familjen Trump, Rama e ka vendosur veten në një pozitë nga e cila e ka të vështirë të tërhiqet, shuma të mëdha parash mund të jenë paguar tashmë. Por, në të njëjtën kohë, demonstratat e përditshme në Tiranë vazhdojnë dhe pritet që numri i pjesëmarrësve të rritet ndërsa më shumë njerëz kthehen nga pushimet verore. Së bashku me rritjen e kritikave ndërkombëtare, veçanërisht nga BE-ja, kjo mund ta bëjë situatën të paqëndrueshme për Ramën. / “Dagens Nyheter”