Pas 12 vitesh në pushtet, Rama kujtohet për 3 plagët e shtetit

Kryeministri Edi Rama ka zbuluar sot, në një prej sallave të Pallatit të Brigadave, një “sekret” që qytetarët shqiptarë duket se e kanë kuptuar prej kohësh: shteti është bërë aq i ndërlikuar, sa për ta gjetur duhet më parë të gjesh një hartë.

Gjatë mbledhjes me Grupin Parlamentar të Partisë Socialiste dhe anëtarët e qeverisë, Rama prezantoi nismën e re “Pasqyrë Albania”, të cilën e përshkroi si një mekanizëm që synon ta bëjë më të drejtpërdrejtë marrëdhënien mes qytetarit dhe shtetit.

Por ajo që tërheq më shumë vëmendjen është diagnoza që vetë kryeministri i bëri administratës që drejton prej vitesh.

Rama foli për tri “plagë” që ushqejnë njëra-tjetrën: shtetin labirint, mungesën e memories institucionale dhe “derën që nuk duket”, aty ku, sipas tij, njohja mund të peshojë më shumë se merita dhe fati më shumë se ligji.

Me pak fjalë, pas më shumë se një dekade në pushtet, qeveria duket se ka vendosur të bëjë inventarin e problemeve që qytetarët i kanë hasur përditë.

Rama pranon: qytetari endet në labirint

Sipas Ramës, problemi i parë është një administratë ku qytetari shpesh nuk e di se cili institucion duhet t’i përgjigjet dhe kur duhet të marrë përgjigje.

“Plaga e shtetit labirint”, siç e quajti kryeministri, është pikërisht ajo situatë ku qytetari sorollatet nga një zyrë te tjetra, ndërsa përgjegjësia duket sikur humbet diku mes sporteleve.

Problemi i dytë është edhe më interesant: mungesa e memories institucionale.

Pra, jo vetëm që qytetari nuk di ku të trokasë, por shteti, sipas vetë Ramës, nuk duket se ka gjithmonë një kujtesë të plotë për atë që ka ndodhur më parë.

Dhe pastaj vjen “plaga” e tretë, ndoshta më e drejtpërdrejta: dera që nuk duket.

Ajo derë që ekziston, por nuk e gjen kushdo.

Ajo derë ku, sipas Ramës, njohja mund të vlejë më shumë se merita dhe fati mund të ketë më shumë peshë se ligji.

Një përshkrim që, po të mos ishte bërë nga kryeministri, mund të tingëllonte si një përmbledhje cinike e ankesave që qytetarët kanë bërë prej vitesh.

“Pasqyrë Albania”, për të parë se çfarë bën shteti me paratë e qytetarit

Rama këmbënguli se “Pasqyrë Albania” nuk do të jetë thjesht një portal tjetër ku qytetari lexon se çfarë ka thënë qeveria.

Sipas tij, ideja është që qytetari të mund të shohë çfarë po bën shteti në emër të tij, pse po e bën, kush është përgjegjës, mbi çfarë dokumenti mbështetet vendimi dhe në çfarë faze ndodhet një proces.

Nëse funksionon ashtu siç premtohet, kjo do të ishte një ndryshim i rëndësishëm.

Por ironia është e vështirë të shmanget: pas vitesh me portale, aplikacione, platforma dhe sisteme të ndryshme komunikimi, qytetarit tani po i premtohet edhe një “pasqyrë” që t’i tregojë se çfarë po ndodh me paratë e tij.

Ndoshta këtë herë, përveç pasqyrës, do të ishte mirë të kishte edhe një dritë.

Rama: Nuk mund ta fajësojmë qytetarin për dezinformimin

Kryeministri e lidhi projektin edhe me luftën ndaj dezinformimit.

Sipas tij, qytetari nuk mund të fajësohet kur beson një informacion të rremë për një projekt publik, nëse shteti nuk i ka dhënë mundësinë ta kontrollojë vetë informacionin.

Rama solli si shembull një situatë ku një portal mund të pretendojë se një rrugë është dëmtuar për shkak të një problemi teknik apo një shkeljeje, ndërsa qytetari nuk ka ku ta verifikojë vetë.

Në këtë pikë, “Pasqyrë Albania” synon të shërbejë si një lloj prove zyrtare online, ku qytetari të mos ketë nevojë të zgjedhë mes versionit të qeverisë dhe atij që lexon në media.

Nga “dera që nuk duket” te një shtet që duhet të shihet

Rama e paraqiti nismën si pjesë të një reforme më të gjerë të marrëdhënies shtet-qytetar.

Sipas tij, “Besa”, “Prania besnike”, “Pasqyrë Albania” dhe sistemi i meritës nuk janë thjesht emra, slogane apo portale, por pjesë të një koncepti të ri komunikimi të shtetit me qytetarin.

Në thelb, synimi është që qytetari të dijë katër gjëra themelore: ku është problemi, si dëgjohet zëri i qytetarit, si mbahet përgjegjësia dhe si garantohet që dera e administratës të hapet për meritën.

Dhe këtu qëndron edhe sfida më e madhe e “Pasqyrë Albania”.

Sepse nëse qytetari duhet të ketë një pasqyrë për të parë se çfarë bën shteti, pyetja e parë është fare e thjeshtë:

A do të tregojë pasqyra edhe atë që qeveria nuk do të donte të shihej?

Nëse po, atëherë kemi vërtet një reformë.

Nëse jo, rrezikon të jetë thjesht një tjetër pasqyrë e bukur ku shteti shfaqet vetëm nga këndi që i leverdis.