Shenja dhune te të miturit e ndaluar, Komiteti i Helsinkit ngre alarmin

Komiteti Shqiptar i Helsinkit (KShH) ka ngritur shqetësimin për trajtimin e protestuesve të ndaluar në Tiranë, duke vënë në fokus të miturit dhe pretendimet për ushtrim dhune nga punonjës të Policisë së Shtetit. Organizata kërkon që rastet e raportuara të hetohen me përparësi dhe në mënyrë të pavarur, ndërsa përgjegjësia të mos kufizohet vetëm te efektivët që dyshohet se kanë ushtruar drejtpërdrejt dhunë.

Në deklaratën e publikuar më 18 tetor, KShH thekson se verifikimi duhet të përfshijë edhe rolin e drejtuesve policorë dhe të zinxhirit komandues, në përputhje me detyrimet ligjore që kanë institucionet përgjegjëse.

Shqetësimet e organizatës mbështeten edhe në monitorimin e kryer më 16 tetor në Bllokun e Dhomave të Sigurisë pranë Drejtorisë Vendore të Policisë Tiranë. Sipas konstatimeve të raportuara, kushtet në këto ambiente ishin të papërshtatshme, ndërsa numri i personave të mbajtur në dhoma tejkalonte kapacitetin e tyre.

Të mitur në dhoma të mbipopulluara, mungonin shtretërit dhe dyshekët

Sipas Komitetit Shqiptar të Helsinkit, në dhoma të projektuara për një person mbaheshin nga tre deri në katër persona, shumica prej tyre të mitur. Organizata evidenton gjithashtu mungesën e shtretërve, dyshekëve dhe pajisjeve të përshtatshme për fjetje.

Këto kushte, sipas KShH-së, ngrenë pikëpyetje serioze për respektimin e dinjitetit njerëzor dhe standardeve që duhet të zbatohen ndaj personave të privuar nga liria.

Një tjetër çështje që kërkon vëmendje lidhet me dëshmitë e të ndaluarve për dhunë fizike gjatë arrestimit dhe pasi ishin shoqëruar në ambientet e policisë.

Disa të mitur kanë pretenduar se janë goditur nga punonjës të Policisë së Shtetit. Gjatë monitorimit, përfaqësuesi i KShH-së ka konstatuar dëmtime fizike të dukshme në disa raste. Sipas organizatës, një prej të miturve u dërgua për herë të dytë në Spitalin e Traumës gjatë kohës që po zhvillohej monitorimi.

KShH nënvizon se këto pretendime duhet të verifikohen përmes një hetimi të plotë dhe të paanshëm, pa paragjykuar përgjegjësinë e personave të përfshirë.

Pretendime për pengesa në kontaktin me familjarët dhe avokatët

Gjatë bisedave me personat e ndaluar, monitoruesit kanë evidentuar edhe pretendime për vështirësi në komunikimin me familjarët dhe avokatët, mungesë të kujdesit të nevojshëm shëndetësor dhe raste kur të miturit dyshohet se janë pyetur pa praninë e psikologut.

Sipas Komitetit Shqiptar të Helsinkit, këto rrethana duhet të shqyrtohen në përputhje me Kodin e Procedurës Penale dhe Kodin e Drejtësisë Penale për të Mitur, duke garantuar respektimin e të drejtave procedurale dhe mbrojtjen e personave të ndaluar.

Organizata rikujton se për të miturit privimi nga liria duhet të jetë masa e fundit dhe të zgjasë për kohën më të shkurtër të përshtatshme. Gjatë çdo procedure, institucionet duhet të marrin parasysh interesin më të lartë të fëmijës, të drejtën për mbrojtje ligjore dhe trajtimin me dinjitet.

KShH kërkon hetim për policët dhe drejtuesit përgjegjës

Në reagimin e saj, organizata thekson se e drejta për tubim paqësor është një e drejtë themelore dhe se çdo ndërhyrje e autoriteteve duhet të respektojë parimet e ligjshmërisë, domosdoshmërisë dhe proporcionalitetit.

KShH dënon si aktet e dhunës gjatë protestave, ashtu edhe përdorimin e mundshëm të paligjshëm ose joproporcional të forcës nga punonjësit e shtetit. Sipas organizatës, dhuna e ushtruar nga individë nuk mund të shërbejë si justifikim për ndëshkimin kolektiv të protestuesve apo për cenimin e të drejtave të personave të ndaluar.

Përballë këtyre shqetësimeve, Komiteti Shqiptar i Helsinkit i kërkon Prokurorisë kompetente dhe Agjencisë së Mbikëqyrjes Policore të hetojnë me përparësi pretendimet për dhunë dhe keqtrajtim.

KShH kërkon gjithashtu marrjen e masave për ruajtjen e provave, përfshirë pamjet filmike, dokumentacionin e ndalimeve dhe raportet mjekoligjore, në mënyrë që rrethanat e raportuara të mund të verifikohen.

Ndërkohë, Policisë së Shtetit dhe Ministrisë së Brendshme u kërkohet të ndërhyjnë për përmirësimin e kushteve në dhomat e sigurisë, garantimin e kujdesit shëndetësor dhe respektimin e të drejtave procedurale të personave të arrestuar.

Hetimi i pretendimeve dhe dokumentimi i fakteve mbeten thelbësore për të përcaktuar nëse ka pasur shkelje dhe për të identifikuar përgjegjësitë individuale apo institucionale.