Alarmi nga 76 bashki: Rasti Veliaj dhe İmamoğlu po vret demokracinë

Kryetarët e bashkive që janë pjesë e Rrjetit të Qyteteve të Ballkanit B40 kanë reaguar me shqetësim të fortë ndaj paraburgimit pa afat të Kryetarit të Bashkisë së Stambollit, Ekrem İmamoğlu, dhe Kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj. Në një deklaratë të përbashkët, të firmosur nga drejtuesit e 76 bashkive, kjo masë cilësohet si një zhvillim alarmant që rrezikon seriozisht themelet e demokracisë vendore, jo vetëm në Ballkan, por edhe më gjerë.

Në letrën e tyre, krerët vendorë kërkojnë ndërprerjen e menjëhershme të paraburgimit pa afat, duke theksuar se të dy kryebashkiakët duhet të lejohen të përballen me proceset ligjore në gjendje të lirë, ndërkohë që vazhdojnë të ushtrojnë mandatet e fituara me votë. Sipas tyre, largimi nga detyra i përfaqësuesve të zgjedhur pa një vendim gjyqësor përfundimtar nuk përbën drejtësi dhe përbën një goditje të drejtpërdrejtë ndaj vullnetit të qytetarëve.

Nënshkruesit i referohen Raportit të tetorit 2025 të Komisionit të Venecias, i cili paralajmëron se përdorimi i paraburgimit ndaj kryetarëve të bashkive në detyrë përbën rrezik serioz për qeverisjen demokratike. Ata theksojnë se, kur paraburgimi zbatohet pa afat, ai në praktikë i privon komunitetet nga përfaqësimi i tyre legjitim, duke anashkaluar procesin e rregullt ligjor.

Në letër përmendet gjithashtu Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut, sipas së cilës ndalimi duhet të përdoret vetëm si mjet i fundit dhe jo si instrument për pengimin e ushtrimit të një mandati të fituar në mënyrë demokratike. Mbajtja në paraburgim e një kryetari bashkie të zgjedhur, pa kushte ose pa gjykim, sipas tyre, dëmton besimin e publikut dhe gërryen legjitimitetin institucional.

Rrjeti B40 nënvizon se rastet e Ekrem İmamoğlut dhe Erion Veliajt nuk përputhen me standardet evropiane të përcaktuara nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe me rekomandimet e Komisionit të Venecias. Megjithatë, kryebashkiakët sqarojnë se nuk kërkojnë imunitet dhe as nuk mbajnë qëndrim mbi akuzat, fajësinë apo pafajësinë e personave në fjalë.

Apeli i tyre, theksohet në letër, është parimor dhe i kufizuar: t’i jepet fund paraburgimit pa afat dhe t’u lejohet kryebashkiakëve të ndaluar të presin në liri përfundimin e procedurave ligjore, duke ushtruar njëkohësisht detyrat për të cilat janë zgjedhur.

Në përfundim, Rrjeti i Qyteteve të Ballkanit B40 bën thirrje për drejtësi transparente, proporcionale dhe në respekt të plotë të mandateve demokratike, duke kërkuar nga autoritetet përkatëse që të mbrojnë demokracinë vendore dhe të garantojnë zbatimin e qëndrueshëm të normave evropiane në çdo rast që përfshin zyrtarë vendorë të zgjedhur.