Shtatë oferta më të ulëta mbetën jashtë garës

“G.P.G. COMPANY”, ku 50% të aksioneve i zotëron Paqësor Buzi, shpallet fituese për rikonstruksionin e rrugës Kombinat–Ndroq–Plepa, ndërsa në garë kishte oferta më të ulëta që u skualifikuan nga ARRSH. Kompania dhe pronari i saj janë përmendur në hetimet e SPAK për çështjen e Belinda Ballukut.

Një tjetër kontratë me vlerë miliona euro e Autoritetit Rrugor Shqiptar po ngre pikëpyetje mbi mënyrën se si zhvillohet konkurrenca në tenderët e mëdhenj të infrastrukturës publike.

Në qendër të procedurës është kompania “G.P.G. COMPANY”, ku biznesmeni Paqësor Buzi zotëron 50% të aksioneve. Kompania është shpallur fituese e tenderit për “Rikonstruksionin e rrugës së vjetër Kombinat–Ndroq–Plepa, Loti 3”, një kontratë me fond limit rreth 1.36 miliardë lekë, që përkthehet në afërsisht 14.4 milionë euro.

Procedura është zhvilluar nga Autoriteti Rrugor Shqiptar dhe, sipas dokumenteve të tenderit, në garë kanë shfaqur interes gjithsej 14 kompani.

Por ajo që tërheq vëmendjen është mënyra se si u eliminuan ofertat gjatë procedurës.

Nga operatorët që morën pjesë në garë, nëntë u skualifikuan nga ARRSH, ndërsa në përfundim kontrata iu dha “G.P.G. COMPANY”.

Shtatë oferta më të ulëta mbetën jashtë garës

Tabela e ofertave sjell elementin më të debatueshëm të kësaj procedure.

Sipas të dhënave të tenderit, shtatë nga nëntë kompanitë e skualifikuara kishin paraqitur oferta me vlerë më të ulët se oferta e “G.P.G. COMPANY”.

Pra, kompania që fitoi kontratën nuk rezulton të ketë paraqitur ofertën më të ulët mes operatorëve që morën pjesë në procedurë.

Kjo, në vetvete, nuk do të thotë se procedura është e paligjshme. Në një tender publik, çmimi më i ulët nuk është kriteri i vetëm dhe një ofertë mund të skualifikohet nëse operatori nuk përmbush kërkesat dhe kriteret e përcaktuara në dokumentet e tenderit.

Megjithatë, në një kontratë me vlerë rreth 14.4 milionë euro, fakti që shtatë oferta më të lira janë eliminuar nga gara e bën të rëndësishme transparencën mbi arsyet konkrete të skualifikimeve.

Pyetja që ngrihet është e thjeshtë: a u skualifikuan këto kompani për shkak të mangësive të dokumentuara në ofertat e tyre apo mënyra e hartimit dhe zbatimit të kritereve të garës ka ndikuar në rezultatin përfundimtar?

Përgjigjja kërkon verifikimin e plotë të dokumentacionit të procedurës dhe arsyetimit të komisionit të vlerësimit për secilin operator të skualifikuar.

Kompania dhe pronari i saj në dosjen e SPAK

Emri i “G.P.G. COMPANY” dhe i biznesmenit Paqësor Buzi është shfaqur edhe në kontekstin e hetimeve të SPAK që lidhen me ish-ministren e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku.

Hetimi i SPAK ka vënë në fokus procedura dhe kontrata publike në sektorët e infrastrukturës dhe energjisë, ndërsa emrat e kompanive dhe biznesmenëve të ndryshëm janë përfshirë në dokumentacionin e çështjes.

Në kuadër të këtij hetimi janë sekuestruar edhe pajisje elektronike, ndërsa organi i akuzës po shqyrton komunikime dhe dokumente që lidhen me procedura të ndryshme prokurimi.

Në materialet e bëra publike në lidhje me hetimin janë ngritur dyshime për mënyrën se si janë zhvilluar disa tenderë dhe për marrëdhëniet mes kompanive private dhe zyrtarëve publikë.

Përfshirja e një kompanie ose e një biznesmeni në një hetim penal, megjithatë, nuk përbën provë fajësie. Deri në një vendim përfundimtar të gjykatës, çdo person apo subjekt gëzon prezumimin e pafajësisë.

Hetimi i SPAK dhe kontratat e reja

Kontrata e re e ARRSH-së merr rëndësi edhe për një arsye tjetër.

Ndërsa SPAK vijon hetimet mbi procedura të mëparshme të prokurimeve publike, “G.P.G. COMPANY” vazhdon të jetë aktive në tregun e kontratave shtetërore dhe tashmë është shpallur fituese e një tjetër procedure me vlerë të konsiderueshme.

Kjo nuk do të thotë automatikisht se kontrata e re është e parregullt dhe as se rezultati i tenderit lidhet me hetimin penal.

Por përballë vlerës së kontratës dhe diferencave mes ofertave, transparenca mbi arsyet e skualifikimit të operatorëve të tjerë bëhet thelbësore.

Nëse shtatë kompani kishin ofruar çmime më të ulëta, dokumentet e procedurës duhet të tregojnë qartë pse ato nuk plotësonin kriteret për të vijuar në garë dhe mbi çfarë baze “G.P.G. COMPANY” u vlerësua si oferta fituese.

Në fund, çështja nuk është thjesht se kush e fitoi një tender prej 14.4 milionë eurosh. Pyetja më e rëndësishme lidhet me cilësinë e konkurrencës dhe mënyrën se si po përdoren paratë publike në kontratat e mëdha të infrastrukturës.

Sepse një tender mund të jetë formalisht i rregullt edhe kur oferta më e ulët nuk shpallet fituese. Por pikërisht në këto raste, arsyetimi i plotë i skualifikimeve dhe vendimmarrjes bëhet vendimtar për të kuptuar nëse konkurrenca ka qenë reale dhe efektive.

Dhe në rastin e kësaj kontrate, dokumentet tregojnë një fakt që kërkon shpjegim: shtatë oferta më të lira u eliminuan, ndërsa kontrata përfundoi te “G.P.G. COMPANY”.