Çfarë është taktika “Black Bloc”? Nga protestat në Gjermani te tensionet në Tiranë

Të rinj me veshje të zeza, fytyra të mbuluara dhe përplasje me policinë. Pamje të tilla janë shfaqur gjatë protestave të fundit në Tiranë, duke rikthyer vëmendjen te taktika e njohur ndërkombëtarisht si “Black Bloc”.

Ky term nuk i referohet një organizate të vetme apo një grupi me drejtues të përhershëm, por një mënyre organizimi dhe veprimi gjatë protestave. Pjesëmarrësit zakonisht vishen me të zeza dhe mbulojnë fytyrën, ndërsa në disa raste përfshihen në përplasje me forcat e rendit ose në dëmtimin e pronës publike e private.

Megjithatë, prania e personave të maskuar nuk mjafton për të provuar se ata po ndjekin pikërisht këtë taktikë. Për protestat në Tiranë nevojitet informacion i verifikuar për të përcaktuar nëse bëhet fjalë për përdorimin e organizuar të saj.

Cilat janë synimet e “Black Bloc”?

Kjo taktikë lidhet kryesisht me tre objektiva:

• Shmangia e identifikimit: Veshjet uniforme dhe mbulimi i fytyrës synojnë ta bëjnë më të vështirë identifikimin e pjesëmarrësve nga kamerat dhe autoritetet.
• Krijimi i një grupi të dallueshëm: Veshja e njëjtë krijon një pamje të bashkuar dhe mund të japë përshtypjen e një grupimi më të madh.
• Mbrojtja gjatë përplasjeve: Disa pjesëmarrës përdorin veshje ose pajisje që synojnë t’i mbrojnë nga gazi lotsjellës dhe mjetet e përdorura nga policia.

Jo çdo person që vishet me të zeza apo mbulon fytyrën është domosdoshmërisht pjesë e një “Black Bloc”. Po ashtu, jo të gjithë pjesëmarrësit në një protestë ndajnë të njëjtat qëndrime apo përdorin të njëjtat metoda.

Nga Gjermania në skenën ndërkombëtare

Taktika u shfaq në Gjermaninë Perëndimore gjatë viteve 1980, në mjediset e lëvizjeve autonome dhe anarkiste. Ajo u përdor në protesta kundër dëbimeve nga ndërtesat e zëna dhe në përballjet me autoritetet.

Një nga momentet që e bëri këtë mënyrë veprimi të njohur ndërkombëtarisht ishte 30 nëntori 1999, gjatë protestave në Seattle kundër Organizatës Botërore të Tregtisë. Disa pjesëmarrës të identifikuar me taktikën “Black Bloc” dëmtuan vitrina biznesesh dhe prona të korporatave, ndërsa demonstratat u shndërruan në një nga episodet më të njohura të protestave kundër globalizimit.

Që prej asaj kohe, taktika është shfaqur në demonstrata të ndryshme në vende të Evropës dhe në SHBA, veçanërisht në protesta me prani të lëvizjeve radikale të majta dhe anarkiste.

Debati mbi dhunën dhe dëmtimin e pronës

Një nga aspektet më të debatueshme të “Black Bloc” është përdorimi i forcës dhe dëmtimi i pronës. Disa pjesëmarrës e konsiderojnë shkatërrimin e pronës së korporatave ose institucioneve një formë proteste politike, ndërsa kritikët argumentojnë se këto veprime dëmtojnë kauzën dhe zhvendosin vëmendjen nga kërkesat e qytetarëve.

Edhe brenda lëvizjeve protestuese ka qëndrime të ndryshme. Aktivistët që mbështesin protestat paqësore shpesh kundërshtojnë përplasjet, duke vlerësuar se ato mund të çojnë në përshkallëzim të situatës, dëmtime dhe arrestime.

A mund të identifikohet kjo taktikë në protestat e Tiranës?

Pamjet e protestave mund të ngrenë dyshime për përdorimin e metodave të ngjashme me “Black Bloc”, por një përfundim i tillë kërkon më shumë se veshjet e zeza dhe fytyrat e mbuluara. Duhet të shqyrtohen mënyra e organizimit, sjellja e pjesëmarrësve dhe informacionet e konfirmuara për ngjarjet.

Në çdo rast, është e rëndësishme të bëhet dallimi mes protestuesve paqësorë dhe personave që mund të përfshihen në akte dhune apo dëmtimi të pronës. E drejta për të protestuar dhe përgjegjësia për veprimet individuale janë çështje të ndryshme, të cilat duhen vlerësuar mbi bazën e fakteve.