Debat i fortë mbi monopolin dhe fiksimin e çmimit

Gjykatat shqiptare kanë rrëzuar gjobën e vendosur nga Autoriteti i Konkurrencës ndaj kompanisë Antea Cement, duke hapur debat mbi interpretimin e pozitës dominuese dhe mënyrën e zbatimit të ligjit të konkurrencës në vend.

Autoriteti kishte vendosur një gjobë prej rreth 1 milion eurosh pas një hetimi disa-vjeçar, ku pretendonte se kompania kishte abuzuar me pozitën e saj në tregun e çimentos përmes çmimeve të larta dhe praktikave që dëmtonin konkurrencën.

Megjithatë, gjykata vlerësoi se provat dhe argumentet e paraqitura nuk ishin të mjaftueshme për të mbështetur këtë masë administrative, duke rrëzuar vendimin. Çështja pritet të vijojë në shkallë të tjera gjyqësore, pasi vendimi nuk është ende përfundimtar.

Në reagimin e tij, kreu i Autoritetit të Konkurrencës, Denar Biba, theksoi se vendimi i gjykatës krijon precedent shqetësues, duke nënvizuar se edhe nivele të larta fitimi – deri në 56% – nuk u konsideruan problematike.

Ai shpjegoi se sipas parimeve të së drejtës së konkurrencës, çmimet e larta nuk përbëjnë domosdoshmërisht shkelje, për sa kohë nuk ka abuzim me pozitën dominuese. Përmes një shembulli ilustrues, Biba tha se një biznes mund të vendosë çmime shumë të larta për produktet e tij pa shkelur ligjin, nëse konsumatorët kanë alternativa zëvendësuese në treg.

Sipas tij, koncepti i “çmimeve të tepruara” është më i zhvilluar në Bashkimin Europian, ndërsa në SHBA nuk konsiderohet i paligjshëm, edhe në rastet kur një kompani ka monopol të fituar në mënyrë të ligjshme.

Ky zhvillim ngre pikëpyetje për funksionimin e tregjeve në Shqipëri dhe mund të ndikojë në mënyrën se si kompanitë e tjera operojnë, veçanërisht në sektorë të ndjeshëm si ai i karburanteve apo materialeve bazë.

Ndërkohë, Antea Cement, e zotëruar 100% nga kompania Alvacim Limited, ka raportuar për vitin 2022 një xhiro prej 122 milionë eurosh dhe fitim rreth 18 milionë euro.