Nga monedha te pasaporta, merr formë shteti Bektashi në Tiranë

Përgatitjet për krijimin e shtetit sovran të Urdhrit Bektashi në Tiranë duket se po kalojnë në një etapë të re. Krahas përcaktimit të strukturave të ardhshme institucionale, drejtuesit e komunitetit po punojnë edhe për mënyrën se si ky entitet do të përfaqësohet jashtë Shqipërisë.

Të dhënat janë bërë publike nga media franceze e specializuar në çështjet e inteligjencës dhe rrjeteve të ndikimit, Intelligence Online, në një artikull të publikuar më 18 gusht 2026 dhe të firmosur nga Franck Renaud.

Sipas publikimit, më pak se dy vjet pas njoftimit të kryeministrit Edi Rama për krijimin e një enklave sovrane bektashiane në Tiranë, drejtuesit e Urdhrit kanë nisur të ndërtojnë elementet që lidhen me statusin e ardhshëm të këtij territori.

Projekti u bë publik për herë të parë nga Rama në shtator 2024, gjatë fjalimit të tij në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Plani parashikon krijimin në Tiranë të një shteti me një sipërfaqe prej rreth 11 hektarësh, që do të ishte afërsisht një e katërta e territorit të Vatikanit.

Nëse realizohet, bëhet fjalë për një entitet jashtëzakonisht të vogël territorial, i cili në diskutimet publike është krahasuar shpesh me një “Vatikan mysliman”. Intelligence Online raporton se zyrtarizimi nga autoritetet shqiptare mund të bëhet gjatë muajve të ardhshëm.

Urdhri Bektashi, ndërkohë, promovon një interpretim të moderuar të Islamit dhe thekson dialogun dhe bashkëjetesën ndërfetare.

Monedhë e re dhe pasaporta për shtetin e ardhshëm

Një prej zhvillimeve më të veçanta lidhet me përgatitjen e simboleve dhe elementeve që zakonisht shoqërojnë funksionimin e një shteti.

Sipas Intelligence Online, drejtuesit e Urdhrit Bektashi po shqyrtojnë krijimin e një monedhe të re, e cila do të mbajë emrin “bek”. Sipas artikullit, një prej varianteve të konsideruara është që kjo monedhë të indeksohet me çmimin e arit.

Në planet e raportuara përfshihet edhe pajisja e autoriteteve të ardhshme me mundësinë për të lëshuar pasaporta.

Në qendër të këtyre përgatitjeve është lideri shpirtëror i Urdhrit Bektashi, Baba Mondi, emri i të cilit është Edmond Brahimaj. Ai vijon të presë në selinë botërore të bektashinjve në Tiranë delegacione dhe përfaqësues të huaj.

Sipas medias franceze, ndër takimet e zhvilluara kanë qenë edhe kontakte me përfaqësues të Ministrisë së Jashtme të Izraelit.

Po krijohet rrjeti i përfaqësuesve jashtë Shqipërisë

Paralelisht me strukturimin e brendshëm, Urdhri Bektashi ka nisur edhe ndërtimin e një rrjeti përfaqësimi në vende të ndryshme.

Intelligence Online raporton se të dërguarit janë emëruar nën drejtimin e Kreshnik Grezdës, i cili mban funksionin e ambasadorit të përgjithshëm.

Për Shtetet e Bashkuara është përzgjedhur Christopher Hyland. Ai është themelues i një kompanie të tekstileve luksoze me bazë në Nju Jork dhe, sipas publikimit francez, ka qenë aktiv në Ballkan.

Hyland ka pasur gjithashtu një rol në politikën amerikane. Në vitin 1992, ai ka shërbyer si këshilltar në fushatën presidenciale të Bill Clintonit dhe si zëvendësdrejtor kombëtar politik për elektoratet etnike.

Ndërsa për Francën dhe Belgjikën është emëruar Hazis Vardar, sipërmarrës belg me origjinë shqiptare dhe me aktivitet të njohur në sektorin kulturor.

Vardar drejton disa teatro dhe muze në Europë dhe është gjithashtu bashkëthemelues i kompanisë shqiptare DataSentinel Balkans, e cila është e fokusuar në inteligjencën me burim të hapur, të njohur si OSINT.

DataSentinel Balkans dhe aktiviteti në fushën e OSINT

Një pjesë e veçantë e raportimit të Intelligence Online i kushtohet edhe DataSentinel Balkans dhe personave që lidhen me aktivitetin e saj.

Hazis Vardar figuron si administrator i kompanisë, ndërsa Julien-Gérard Roche është këshilltar. Roche është një biznesmen francez që ushtron aktivitet në Shqipëri që prej viteve 1980 dhe drejton Dhomën e Tregtisë dhe Industrisë Francë-Shqipëri.

Në strukturën e kompanisë përmendet edhe Jean-Christophe Cloetens, ish-xhandar francez me eksperiencë në Shqipëri dhe në rajonin e Ballkanit. Ai ka punuar në zyrën antiterrorizëm BLAT të xhandarmërisë franceze.

Sipas Franck Renaud, DataSentinel Balkans ka krijuar bashkëpunime me dy kompani franceze për mbështetjen e aktiviteteve të saj.

Njëra është Cyber ICS, e fokusuar në sigurinë kibernetike dhe në të ashtuquajturat “dusting attacks”. Tjetra është Terra OSINT, e cila po zhvillon një platformë për analizimin e operacioneve të ndikimit dhe vlerësimin e rreziqeve reputacionale.

Një projekt që shkon përtej territorit

Zhvillimet e raportuara tregojnë se projekti për shtetin bektashi nuk lidhet vetëm me përcaktimin e një territori të veçantë në Tiranë.

Përveç aspektit territorial, në përgatitje duket se janë edhe elemente simbolike dhe institucionale, si monedha, pasaportat dhe strukturat e përfaqësimit jashtë vendit.

Në të njëjtën kohë, krijimi i një rrjeti përfaqësuesish në SHBA, Francë dhe Belgjikë, si dhe aktiviteti i lidhur me OSINT dhe kompanitë partnere në Francë, i japin projektit një dimension më të gjerë ndërkombëtar.

Sipas Intelligence Online, të gjitha këto zhvillime po ndodhin ndërsa Shqipëria i afrohet momentit kur autoritetet pritet të formalizojnë statusin e parashikuar për shtetin e ardhshëm bektashi në Tiranë.