SHQIPËRIA NUK ËSHTË PRONË E KRYEMINISTRIT AUTOKRAT Edi Rama

Nga akuzat për terroristë te Rusia, Irani dhe “dora e huaj”, Edi Rama foli për gjithçka në konferencën e tij, përveç përgjegjësisë së vet. Pas 13 vitesh në pushtet, kryeministri kërkon armiq në çdo cep, por nuk jep llogari për aferat, korrupsionin, krimin, varfërinë dhe shpopullimin që rëndojnë mbi vendin.

Edi Rama doli përsëri para kamerave me repertorin e vjetër të një pushteti që, sa herë i kërkohet llogari, kërkon një armik për t’ia faturuar krizën. Kësaj here, në listën e rreziqeve hynë Berisha, terroristët, grupet armiqësore, Rusia, Irani dhe një dorë e huaj që, sipas tij, paska vendosur të trazojë Shqipërinë pikërisht kur qeveria e tij po e çon drejt Europës.

Po studentët? Ata qenkan pengje të një grupi zjarri!

Po protestuesit? Qenkan instrumente në duart e të tjerëve!

Po kritikët në media? Qenkan kllounë që himnizojnë dhunën!

Po kryeministri? Ai na shfaqet si mbrojtësi i shtetit, i policisë dhe i integrimit europian, sikur të mos kishte drejtuar vetë këtë shtet për më shumë se një dekadë.

Kjo është logjika e një pushteti që kërkon të shmangë pyetjen themelore: Kush mban përgjegjësi për Shqipërinë që është ndërtuar nën qeverisjen e Edi Ramës?

Dymbëdhjetë vjet pushtet dhe asnjë përgjegjësi?

Rama flet për armiq të huaj, por nuk flet për inceneratorët. Flet për destabilizimin e vendit, por nuk shpjegon aferat që kanë tronditur besimin e qytetarëve te institucionet. Flet për Europën e vitit 2030, por shmang pyetjet për kontratat publike, koncesionet, tenderët dhe projektet strategjike që janë shoqëruar me akuza për abuzime, hetime dhe dyshime për korrupsion.

Ku është përgjegjësia politike për aferën e inceneratorëve?

Po sterilizimi, check-up-i dhe hemodializa? Po skandali i Onkologjikut, ku u ngritën shqetësime të rënda për trajtimin e pacientëve me kancer? Po tuneli i Llogarasë, Unaza e Madhe dhe aeroporti i Vlorës? Po Porti i Durrësit, dosjet e AKSHI-t, ARRSH-së dhe SASPAC-ut? Po afera “5D” dhe kontratat publike që kanë përfunduar nën hetim apo në qendër të akuzave publike?

Nuk mjafton të thuash se drejtësia është e pavarur dhe se kushdo që ka shkelur ligjin duhet të përgjigjet. Kryeministri nuk është gjykatësi i vendit, por është kreu i qeverisë që duhet të japë llogari politike për mënyrën se si janë drejtuar institucionet, si janë administruar paratë publike dhe si janë kontrolluar njerëzit e emëruar prej pushtetit.

Përgjegjësia penale individuale përcaktohet nga drejtësia. Përgjegjësia politike nuk zhduket pas kësaj formule.

Rama nuk mund ta përdorë pavarësinë e drejtësisë si mburojë për të mos dhënë llogari për qeverisjen e vet.

Kur kërkon llogari qytetari, Rama kërkon armikun

Studentët dalin në rrugë. Në vend që kryeministri të nisë nga kërkesat e tyre, ai flet për Berishën, grupet e dhunës dhe interesat e huaja.

Një dron me eksploziv? Sipas Ramës, është neutralizuar një plan për goditjen e Kryeministrisë. Nëse kjo është e vërtetë, duhet hetuar, duhet identifikuar autorësia dhe duhet bërë publike ajo që mund të bëhet publike pa cenuar hetimin.

Por një pretendim i rëndë nuk është provë për gjithçka tjetër që kryeministri kërkon të lidhë me të. Ekzistenca e një incidenti të pretenduar nuk provon automatikisht se studentët janë të manipuluar, se opozita e ka organizuar protestën apo se Rusia dhe Irani qëndrojnë pas saj.

Për këto lidhje duhen prova të veçanta, jo fjali të hedhura nga foltorja e kryeministrit.

Nëse ka autorë të akteve të dhunës, ata duhet të identifikohen dhe të mbajnë përgjegjësi sipas ligjit. Por asnjë qeveri nuk ka të drejtë t’i trajtojë të gjithë protestuesit si të dyshuar vetëm sepse disa persona mund të kenë kryer akte të paligjshme.

Këtu qëndron dallimi mes shtetit të së drejtës dhe propagandës politike: i pari mbledh prova, i dyti prodhon etiketa.

Shqipëria europiane nuk është mburojë për pushtetin

“Nuk po sfidohem unë, por Shqipëria europiane”, deklaron Rama.

Po kush e ka ndarë Shqipërinë nga qeveria e tij? Kush e ka bindur kryeministrin se çdo protestë kundër tij është automatikisht një sulm ndaj vendit?

Shqipëria nuk është Edi Rama. Qeveria nuk është shteti. Kryeministri nuk është Europa. Dhe kritika ndaj qeverisë nuk është tradhti kombëtare.

Integrimi europian nuk mund të përdoret si një certifikatë morale që i jep qeverisë imunitet nga kritika. Përkundrazi, përgjegjshmëria institucionale, transparenca, lufta kundër korrupsionit dhe respektimi i të drejtave të qytetarëve janë pjesë e thelbit të standardeve europiane.

Nuk mund të kërkosh besimin e Europës duke i kërkuar qytetarit shqiptar të heshtë. Nuk mund të flasësh për shtetin e së drejtës dhe njëkohësisht ta paraqesësh protestën si një komplot pa treguar prova. Nuk mund të pretendosh se po mbron demokracinë duke e trajtuar kundërshtimin politik si kërcënim për kombin.

Europa nuk është pronë e Ramës dhe as alibi për dështimet e qeverisë së tij.

Po krimi, droga dhe paratë që kërkojnë larje?

Rama flet për grupe kriminale në protestë. Mirë. Çdo lidhje konkrete mes personave të përfshirë në dhunë dhe krimit të organizuar duhet hetuar.

Por ku është i njëjti zell kur ngrihen akuza për lidhje mes personave të pushtetit dhe botës kriminale? Ku është përgjigjja politike për shqetësimet mbi trafikun e narkotikëve, pastrimin e parave, ndikimin e grupeve kriminale në administratë dhe dyshimet për ndërhyrje në procese zgjedhore?

Këto janë çështje që kërkojnë hetim, dokumentim dhe përgjegjësi individuale, jo dënime kolektive me fjalë. Por pikërisht për këtë arsye kryeministri duhet të jetë i pari që kërkon transparencë, jo të sillet sikur pyetjet për pushtetin janë një sulm ndaj Shqipërisë.

Po Policia e Shtetit? Rama i quan efektivët heronj dhe flet për sakrificën e familjeve të tyre. Sigurisht, punonjësit e policisë meritojnë mbrojtje kur sulmohen. Por uniforma nuk e përjashton askënd nga përgjegjësia ligjore.

Çdo rast i dokumentuar i përdorimit të tepruar të forcës ndaj protestuesve duhet hetuar. Çdo oficer që shkel ligjin duhet të përgjigjet. Çdo qytetar që ushtron dhunë duhet të përballet me ligjin. Këto standarde nuk janë kundër policisë; janë kusht për një polici që gëzon besimin e publikut.

Shteti nuk mund të kërkojë respekt për uniformën duke kërkuar heshtje përballë abuzimit.

A e dëgjoi Rama Shqipërinë që po largohet?

Kryeministri foli gjatë për armiqtë e brendshëm dhe të jashtëm. Por a foli për mijëra të rinj që largohen nga vendi? Për prindërit që i përcjellin fëmijët drejt aeroporteve? Për familjet që mbeten të ndara për vite? Për pensionistët që llogarisin çdo shpenzim, për pagat që nuk përballojnë koston e jetesës dhe për fermerët që përpiqen të mbijetojnë ekonomikisht?

A foli për spitalet ku pacientët dhe familjarët përballen me vështirësi, për largimin e mjekëve, për shkollat që mbyllen në zonat e shpopulluara dhe për të rinjtë që nuk shohin një perspektivë të qëndrueshme në vendin e tyre?

Këto nuk janë çështje që zgjidhen duke përmendur Rusinë. Nuk zgjidhen duke akuzuar Iranin. Nuk zgjidhen duke sharë Berishën. Dhe nuk zgjidhen duke e quajtur çdo kundërshtar pjesë të një skenari armiqësor.

Një qeveri matet me gjendjen e vendit që administron, me cilësinë e shërbimeve publike, me mundësitë që u krijon qytetarëve dhe me përgjegjësinë që mban për vendimet e veta.

Nëse Shqipëria ka përparuar në disa fusha, kjo duhet vlerësuar me të dhëna. Nëse ka dështuar në të tjera, këto dështime nuk mund të fshihen pas propagandës së integrimit europian.

Mos bëj papagallin e vetes, kryeministër!

Edi Rama ka një problem të madh me llogaridhënien: duket sikur kërkon të jetë njëkohësisht kryeministri që merr vendimet, komentatori që i shpjegon ato dhe gjykatësi që përcakton se kush është fajtor për pasojat.

Ai akuzon kundërshtarët, u vë etiketa protestuesve, sulmon analistët dhe shpall rreziqe kombëtare. Por përgjegjësinë për qeverisjen e vet e lë jashtë kuadrit.

Nuk mund të dalësh përpara kamerave, të flasësh për orë të tëra dhe të mos japësh përgjigje për pyetjet që kanë rëndësi për qytetarët. Nuk mund të kërkosh besnikëri ndaj shtetit, ndërsa e identifikon shtetin me veten. Nuk mund ta quash çdo kritikë komplot dhe çdo protestë kërcënim për Europën.

Dhe mbi të gjitha, nuk mund të qeverisësh për 13 vjet e të sillesh sikur sapo ke mbërritur në zyrë dhe ke gjetur të gjitha problemet të shkaktuara nga të tjerët.

Rama duhet të përgjigjet për kontratat publike, për administrimin e pasurive kombëtare, për funksionimin e institucioneve, për sigurinë e qytetarëve, për shërbimet publike dhe për rezultatet e politikave të tij. Jo sepse çdo akuzë ndaj qeverisë është automatikisht e vërtetë, por sepse çdo pushtet demokratik ka detyrimin të japë shpjegime të verifikueshme për veprimet dhe mosveprimet e veta.

Pushteti nuk është pronë private

Pas 13 vitesh qeverisjeje, Edi Rama nuk mund të kërkojë që qytetarët ta gjykojnë vetëm sipas skenarit që u servir ai vetë. Ata kanë të drejtë të shqyrtojnë bilancin e qeverisë, të kërkojnë dokumente, të kritikojnë vendimet, të protestojnë dhe të kërkojnë ndryshim politik.

Nëse ka terroristë, le të provohet me fakte. Nëse ka financim të huaj, le të dokumentohet. Nëse ka grupe kriminale që nxisin dhunën, le të identifikohen dhe të ndiqen penalisht. Por asnjë prej këtyre pretendimeve nuk e shfuqizon detyrimin e kryeministrit për të dhënë llogari për qeverisjen e tij.

Edi Rama, Shqipëria nuk të ka dhënë pushtet që t’i kërkosh llogari popullit. Ta ka dhënë që ti t’i japësh llogari popullit.

Mos e ngatërro pushtetin me paprekshmërinë. Mos e ngatërro kritikën me armiqësinë. Mos e ngatërro protestën me tradhtinë. Dhe mos e ngatërro veten me Shqipërinë.

Sepse një kryeministër mund të akuzojë gjithë botën, por nuk mund të arratiset nga bilanci i qeverisjes së vet.

Populli nuk është i detyruar të besojë alibitë e pushtetit. Pushteti është i detyruar të japë llogari përpara popullit.