Në Shqipërinë e sotme, korrupsioni nuk është thjesht një sëmundje që gërryen shtetin  ai është vetë skeleti mbi të cilin qëndron pushteti. Rasti i Blendian Dalipajt, drejtor i Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes së Energjisë Elektrike (OSHEE), është manuali i gjallë se si politika dhe biznesi ndërthuren për të krijuar një mekanizëm të përsosur për pasurim personal në kurriz të publikut.

Dalipaj nuk është një burokrat i rastësishëm. Ai është një nga njerëzit më të afërt të zëvendëskryeministres Belinda Balluku pjesë e asaj që Arben Ahmetaj e quajti “5B-të e saj”, një rrjet drejtorësh strategjikë që kontrollojnë sektorë kyç dhe i japin njëri-tjetrit mburojë nga drejtësia.

Nga biznes familjar i vogël, në “kampion” tenderësh

Historia e kompanisë së babait të tij, I.D.K. Konstruksion, është një rrëfim tipik i “mrekullive” që ndodhin vetëm kur ke mikun e duhur në qeveri. Deri në vitin 2013, kompania kishte një xhiro modeste  rreth 1.3 milionë euro. Dhjetë vjet më vonë, në 2023, shifra kishte shpërthyer mbi 13 milionë euro. Jo për shkak të inovacionit apo suksesit në treg, por falë tenderëve të dhënë nga institucionet e kontrolluara prej Ballukut.

Vetëm nga Autoriteti Rrugor Shqiptar, për periudhën 2019-2024, kompania ka marrë rreth 10 milionë euro në të paktën 20 tenderë. Shumë prej tyre me konkurrencë minimale  një teknikë e njohur për të garantuar fituesin e paracaktuar.

Kontrata koncesionare që sfidon ligjin

Në gusht 2022, Ministria e Infrastrukturës shpalli një koncesion 35-vjeçar ku ndër fituesit ishte edhe I.D.K. Konstruksion. Ligji për Parandalimin e Konfliktit të Interesave e ndalon qartë një situatë të tillë: Dalipaj, si drejtor i OSHEE-së në varësinë e Ballukut, përfiton nga një kontratë të cilën ministrja e tij e ka firmosur.

Për t’u shmangur përgjegjësisë direkte, Balluku ia delegoi firmosjen zv.ministrit Ami Kozeli, por më vonë e vulosi vetë, si zëvendëskryeministre, në dhjetor 2024.

SPAK-u dhe heshtja

Pas kallëzimit të Partisë Demokratike, dosja ndodhet në SPAK, e mbushur me prova për lidhjet e kompanisë familjare të Dalipajt me tenderët e ministrisë së Ballukut. Por, asgjë konkrete nuk ka ndodhur. Drejtësia, si gjithmonë në Shqipëri, duket se ka dy ritme: shpejtësi rekord për qytetarët e zakonshëm dhe ngadalësi të ngrirë për njerëzit e pushtetit.

Pasojat për qytetarët

Ndërkohë që faturat e energjisë rriten, rrjeti elektrik mbetet i amortizuar dhe qytetarët përballen me ndërprerje të shpeshta, drejtuesit e lartë dhe rrjeti i tyre i afërt bëjnë milionat. Ky nuk është vetëm korrupsion financiar – është kapje e plotë e institucioneve.

Pyetjet që presin përgjigje

Kush do ta ndalë këtë mekanizëm abuziv?

A ka guxim SPAK-u të shkojë deri në fund, kur në lojë janë njerëzit më të fuqishëm pranë zëvendëskryeministres?

A ka vullnet politik për të thyer zinxhirin e interesave ku politika, biznesi dhe korrupsioni janë shkrirë në një?

Derisa këto pyetje të marrin përgjigje, rasti i Blendian Dalipajt do të mbetet një shembull i gjallë i mënyrës sesi pasuria publike kthehet në fitim privat, nën mburojën e pushtetit.