Shqipëria mund të përballet me dy padi në arbitrazh për Aeroportin e Vlorës

Shqipëria rrezikon të përballet me dy procese të veçanta arbitrazhi ndërkombëtar për një prej projekteve më të rëndësishme infrastrukturore të viteve të fundit, Aeroportin Ndërkombëtar të Vlorës.

Sipas revistës së specializuar “Global Arbitration Review”, ndaj Shqipërisë mund të ngrihen dy pretendime të ndryshme arbitrazhi, të lidhura me projektin e aeroportit. Në njërin rast është përfshirë MABCO Constructions, kompania zvicerane e lidhur me biznesmenin dhe ish-presidentin e Kosovës, Behgjet Pacolli.

MABCO Constructions ka paralajmëruar nisjen e një procedure investimi kundër Shqipërisë në kuadër të ICSID, mekanizmi ndërkombëtar për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve që lidhen me investimet.

Në krahun tjetër, vetë kompania koncesionare e Aeroportit të Vlorës po shqyrton mundësinë e nisjes së një procedure të veçantë në LCIA, institucionin ndërkombëtar të arbitrazhit me seli në Londër.

Nëse të dyja procedurat do të konkretizohen, i njëjti projekt do të përballej me dy beteja të ndryshme ligjore në arenën ndërkombëtare.

Konflikti për koncesionin

Në qendër të mosmarrëveshjes qëndron vendimi i autoriteteve shqiptare për të ndërmarrë procedurat për zgjidhjen e kontratës së koncesionit për Aeroportin e Vlorës.

MABCO Constructions, e lidhur me grupin e biznesit të Behgjet Pacollit, pretendon se ka pasur një ekspozim financiar të konsiderueshëm në projekt.

Pacolli ka deklaruar se MABCO ishte financiarisht e ekspozuar me më shumë se 320 milionë euro, ndërsa sipas pretendimeve të kompanisë, pengesat institucionale dhe konflikti mes ortakëve kanë bërë të pamundur përfundimin normal të projektit.

Një tjetër pretendim i kompanisë lidhet me aksesin në kantier. Sipas MABCO, ajo është penguar të hyjë në zonën e ndërtimit dhe të vijojë punimet për aeroportin.

Përplasja mes palëve tashmë rrezikon të zhvendoset nga terreni në institucionet ndërkombëtare të arbitrazhit, ku Shqipëria mund të përballet me pretendime financiare për një projekt që ka qenë prej vitesh në qendër të vëmendjes.

Dy procedura të mundshme

Rasti është veçanërisht i rëndësishëm për shkak se nuk bëhet fjalë për një proces të vetëm. Sipas “Global Arbitration Review”, krahas pretendimit të MABCO Constructions në kuadër të ICSID, edhe kompania koncesionare po shqyrton një procedurë të veçantë në LCIA.

Kjo do të krijonte një situatë të pazakontë, ku i njëjti projekt infrastrukture do të ishte objekt i dy proceseve të ndara ndërkombëtare.

Për momentin, procedurat janë në fazën e pretendimeve dhe shqyrtimeve, ndërsa mbetet për t’u parë nëse ato do të formalizohen dhe nëse mosmarrëveshja për Aeroportin e Vlorës do të përfundojë përfundimisht përballë gjykatave të arbitrazhit ndërkombëtar.

Nëse proceset konkretizohen, Shqipëria mund të përballet jo vetëm me pasojat juridike të zgjidhjes së kontratës së koncesionit, por edhe me pretendime të mundshme për dëmshpërblime të konsiderueshme financiare.