“Ka faktorët të nëndheshëm që lidhen me trafiqet”

Kryeministri Edi Rama ka reaguar sërish lidhur me projektin për ndërtimin e portit të ri tregtar në Porto Romano, pasi procedura e tenderimit me vlerë rreth 400 milionë euro u anulua për shkak të tërheqjes së kompanisë së vetme që kishte mbetur në garë.

Gjatë podkastit të tij “Flasim”, Rama e cilësoi projektin si një investim me rëndësi strategjike për vendin dhe për rajonin. Sipas tij, porti i ri është pjesë e zhvillimit të Korridori VIII dhe lidhet drejtpërdrejt me rrjetin logjistik rajonal, ku përfshihen edhe portet e thata të Prishtina dhe Shkupi.

Kreu i qeverisë theksoi gjithashtu se projekti nuk ka hasur kundërshtime nga partnerët ndërkombëtarë, duke përmendur në mënyrë të veçantë Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Evropian. Ai shtoi se projekti teknik, i hartuar nga kompania holandeze Royal HaskoningDHV, tashmë është në tryezën e NATO dhe pritet të kalojë në fazën e shqyrtimit politik.

Rama u ndal edhe te pengesat që sipas tij kanë shoqëruar projektin, duke përmendur ekzistencën e interesave të ndryshme që nuk e shohin me sy të mirë ndërtimin e një porti të ri me këto përmasa.

Ai deklaroi se projekti prek interesa të ndryshme, që nga faktorë të lidhur me aktivitetet e paligjshme në rajon e deri te aktorë politikë apo ekonomikë jashtë Shqipërisë, të cilët mund ta konsiderojnë këtë investim si një konkurrent të ri në tregtinë detare të Mesdheut. Sipas Ramës, një port i ri me kapacitete të mëdha do ta vendoste Shqipërinë në një pozicion shumë më të rëndësishëm në hartën logjistike të rajonit dhe do ta kthente vendin në një nyje strategjike për transportin dhe tregtinë ndërkombëtare.

Kryeministri theksoi se, pavarësisht vështirësive të hasura deri tani dhe tërheqjes së kompanisë nga gara, qeveria është e gatshme të ndjekë një skenar të ri për të nisur sa më shpejt ndërtimin e portit.

Nga ana tjetër, ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë Enea Karakaçi deklaroi se konsorciumi i vetëm që kishte mbetur në garë është tërhequr duke argumentuar rritjen e kostove si pasojë e situatës ekonomike dhe krizës globale.

Sipas tij, kompania ka njoftuar autoritetet se nuk mund të vijojë me ofertën për shkak të rritjes së shpenzimeve, duke e justifikuar vendimin me arsye thjesht ekonomike.

Megjithatë, ky argument është vënë në diskutim, pasi më herët konsorciumi kishte kërkuar zyrtarisht shtyrjen e afatit deri më 9 mars për të paraqitur një ofertë të plotë teknike dhe financiare.

Duke iu referuar deklaratave të kryeministrit për përpjekje që synojnë bllokimin e projektit, Karakaçi theksoi se qeveria po përgatit një skenar të ri për realizimin e investimit dhe se asnjë aktor nuk do të jetë në gjendje ta ndalojë këtë projekt.

Pak ditë më parë, një email i dërguar autoriteteve shqiptare, përfshirë kryeministrin Rama, nga presidenti i Dhoma Amerikane e Tregtisë në Shqipëri, Grant Van Cleve, ngrinte shqetësime për përmasat dhe kapacitetet përpunuese të portit të ri, duke kërkuar pezullimin e procedurës së tenderimit.

Projekti për ndërtimin e portit tregtar në Porto Romano parashikohet të realizohet në dy faza. Në krahasim me Porti i Durrësit, porti i ri do të ketë një thellësi më të madhe të basenit detar, çka mundëson ankorimin e anijeve më të mëdha dhe transportimin e sasive më të mëdha të mallrave.

Vetëm gjatë fazës së parë është parashikuar përpunimi i rreth 500 mijë kontejnerëve në vit, ndërkohë që aktualisht në portin ekzistues përpunohen rreth 180 mijë.

Tenderi për këtë projekt, me vlerë rreth 393 milionë euro pa TVSH, është përballur disa herë me vështirësi. Në garën e hapur në dhjetor të vitit 2024 morën pjesë pesë konsorciume, por vetëm njëri arriti të kualifikohej për fazën finale, ku duhej të paraqiste ofertën teknike dhe ekonomike.

Ndërkohë, një nga kompanitë pjesëmarrëse ka depozituar kallëzim pranë Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar. Pas këtij zhvillimi, agjentë të Byroja Kombëtare e Hetimit kanë zhvilluar kontrolle në zyrat e Autoriteti Portual Durrës, ku janë sekuestruar dokumentet që lidhen me procedurën e tenderimit për ndërtimin e portit të ri tregtar në Porto Romano.