Tenderin 9.8 milionë euro të RTSH-së e merr fituesi me 99.1% të fondit limit

Nga një procedurë që në pamje të parë duhej të ishte rutinë për mirëmbajtjen e rrjetit televiziv digjital, tenderi milionësh i Radio Televizionit Shqiptar (RTSH) është shndërruar në një proces të mbushur me pikëpyetje, përplasje institucionale dhe vendimmarrje që ngre dyshime të forta.

Në dokumente bëhet fjalë për një kontratë katërvjeçare, me fond limit prej 906.9 milionë lekësh, që përkthehet në rreth 9.8 milionë euro, për mirëmbajtjen e rrjetit DVB-T2.

Por zhvillimet e këtij procesi, që prej marsit të vitit 2025, kanë nxitur pikëpyetje mbi mënyrën se si u zhvillua gara, skualifikimin e operatorëve dhe përfundimin e procedurës me një ofertë që ishte shumë pranë vlerës maksimale të parashikuar.

Saga nisi gjatë drejtimit të ish-drejtueses së komanduar të RTSH-së, Aurora Polo, dhe vijoi përmes përplasjeve administrative mes RTSH-së, Komisionit të Prokurimit Publik dhe operatorëve privatë.

Por një nga momentet më të debatueshme të procesit lidhet me vendimmarrjet e drejtimit të ri të institucionit, pas ardhjes në krye të RTSH-së të Eni Vasilit.

Tre bashkime në garë, vetëm një mbetet në fund

Në procedurë morën pjesë tre bashkime operatorësh. Megjithatë, gara u ngushtua me shpejtësi pasi dy prej konkurrentëve u skualifikuan.

Në garë mbeti vetëm bashkimi i operatorëve “IDEA – TEL” dhe “REAL COM”, i cili më pas u shpall fitues.

Pikërisht këtu lind një nga pikëpyetjet kryesore të procedurës: oferta fituese ishte në nivelin e 99.1% të fondit limit.

Në një tender me vlerë rreth 9.8 milionë euro, ku pas skualifikimit të dy rivalëve mbetet vetëm një konkurrent dhe ky i fundit shpallet fitues me një ofertë pothuajse sa fondi maksimal i parashikuar, krijohen natyrshëm pikëpyetje mbi konkurrencën reale dhe mënyrën se si u zhvillua procedura.

Pse u eliminua oferta rreth 1 milion euro më e lirë?

Një tjetër pikë që kërkon shpjegim lidhet me ofertën më ekonomike të paraqitur në garë.

Bashkimi i operatorëve “R&T” dhe “TBS 96” kishte paraqitur një ofertë rreth 1 milion euro më të ulët se ajo e kompanive që u shpallën fituese.

Nëse kjo ofertë do të ishte pranuar, buxheti i shtetit do të përfitonte një kursim të konsiderueshëm.

Në vend të kësaj, ndaj dy kompanive nisi një proces që përfundoi jo vetëm me skualifikimin e tyre nga gara, por edhe me përjashtimin për një vit nga çdo procedurë e prokurimit publik.

Një nga elementët që në këtë procedurë ngre pikëpyetje lidhet me kriteret e vendosura që në nisje nga RTSH.

Institucioni kërkoi që operatorët të pajiseshin paraprakisht me autorizime nga prodhuesit ndërkombëtarë të pajisjeve teknologjike.

Kjo kërkesë ishte në kundërshtim me rekomandimet e Kontrollit të Lartë të Shtetit, i cili ka kërkuar shmangien e barrierave dhe pengesave të panevojshme burokratike në procedurat e prokurimit.

Megjithatë, pavarësisht këtij kriteri, dy kompanitë arritën të paraqesin autorizimet përkatëse. Dokumentacioni përfshinte autorizime nga kompania gjermane “PLISCH” dhe distributori kinez “Xiamen General Electronic Measurement”.

Përplasja për autorizimin kinez

Procesi mori një tjetër kthesë kur RTSH ngriti pretendimin se autorizimi i paraqitur nga distributori kinez ishte i rremë.

Për të verifikuar këtë pretendim, RTSH nuk iu drejtua selisë qendrore të kompanisë gjermane “Rohde & Schwarz” në Mynih, por degës së saj në Vjenë.

Nga kjo degë u deklarua se të drejtat përkatëse i ishin dhënë vetëm kompanisë tjetër, asaj që më pas rezultoi fituese e procedurës.

Por një tjetër element i rëndësishëm i çështjes është se RTSH nuk mori në konsideratë autorizimin e dytë zyrtar të paraqitur nga dy operatorët, dokument i cili vinte nga kompania gjermane “PLISCH”.

Ky autorizim, sipas pretendimeve të ngritura në lidhje me procedurën, nuk u verifikua nga autoriteti kontraktor.

Situata u bë edhe më kontradiktore kur vetë kompania kineze dërgoi një shkresë zyrtare, përmes së cilës konfirmonte se autorizimi i lëshuar në muajin prill ishte 100% autentik dhe legjitim.

Sipas këtij konfirmimi, revokimi i mëvonshëm i autorizimit nuk kishte ardhur për shkak të falsifikimit të dokumentit, por për arsye që lidheshin me juridiksionin territorial.

Pra, sipas dokumenteve dhe pretendimeve të paraqitura nga subjektet e përfshira në proces, konflikti nuk lidhej me autenticitetin e autorizimit, por me kufijtë territorialë të vlefshmërisë së tij.

Përjashtimi njëvjeçar nga tenderat publikë

Goditja përfundimtare ndaj “R&T” dhe “TBS 96” nuk erdhi nga vetë RTSH-ja, por nga Agjencia e Prokurimit Publik, e cila vendosi për përjashtimin e dy kompanive për një vit nga të gjitha procedurat e prokurimit publik.

Vendimi ngre pikëpyetje të tjera mbi mënyrën se si u verifikuan faktet përpara marrjes së masës.

Sipas pretendimeve të ngritura lidhur me këtë çështje, nuk u krye një hetim i pavarur apo një verifikim i dytë dhe neutral pranë kompanisë kineze për të sqaruar përfundimisht statusin e autorizimit.

Në vend të kësaj, vendimmarrja u mbështet te pretendimet e RTSH-së, ndërsa provat dhe dokumentet e paraqitura nga vetë kompanitë nuk u morën në konsideratë në të njëjtën mënyrë.

Një tjetër element problematik lidhet me mënyrën e njoftimit të vendimit. Ai u publikua online, ndërsa subjektet e prekura pretendojnë se nuk u njoftuan zyrtarisht për vendimmarrjen.

Tenderi që ngre pikëpyetje për paratë publike

Në përfundim, një procedurë me fond limit prej 906.9 milionë lekësh, ose rreth 9.8 milionë euro, për mirëmbajtjen e rrjetit DVB-T2 për katër vite, përfundoi me një situatë ku vetëm një konkurrent mbeti në garë.

Oferta fituese ishte sa 99.1% e fondit limit, ndërsa oferta më ekonomike ishte rreth 1 milion euro më e ulët dhe u eliminua nga gara, duke u pasuar edhe nga përjashtimi njëvjeçar i operatorëve nga prokurimet publike.

Në qendër të debatit mbetet pikërisht kjo kontradiktë: një tender i konsiderueshëm për buxhetin publik, ku oferta më e lirë u skualifikua, ndërsa kontrata përfundoi te oferta që ishte pothuajse në kufirin maksimal të fondit të përcaktuar.

Kjo e kthen procedurën nga një tender rutinë për mirëmbajtjen e rrjetit televiziv digjital në një çështje që kërkon transparencë të plotë mbi kriteret, verifikimet, skualifikimet dhe vendimmarrjet institucionale.

Në fund të kësaj sage, mbetet një pyetje thelbësore: si është e mundur që një tender prej 9.8 milionë eurosh, ku ekzistonte një ofertë rreth 1 milion euro më e lirë, të përfundojë me një fitues që merr 99.1% të fondit limit?