13 vite në pushtet, mbi 100 ministra… e problemin e paska sporteli

Në fundjavë, kryeministri Edi Rama artikuloi një tjetër shpjegim për pakënaqësinë e qytetarëve, duke drejtuar gishtin nga administrata publike. Por përpara se kjo tezë të pranohet si diagnozë reale, një vështrim i ftohtë mbi shifrat e qeverisjes tregon një panoramë krejt tjetër.

Që nga viti 2013 deri në 2026, kabinetet qeveritare kanë kaluar nëpër një rotacion të vazhdueshëm. Në total, mbi 50 individë të ndryshëm kanë mbajtur poste ministrore apo funksione të larta ekzekutive. Nëse përfshihen të gjitha riformatimet dhe ndryshimet e portofoleve, numri i emërimeve i kalon 100.

Mandati i parë nisi me një strukturë relativisht të qëndrueshme, por gjatë viteve pësoi zgjerime dhe ndryshime të shumta, veçanërisht në periudhën para zgjedhjeve të vitit 2017. Në mandatin e dytë, megjithëse numri i ministrive u reduktua, ndërhyrjet politike dhe riformatimet e brendshme sollën një tjetër valë emërimesh.

Në qeverinë pasuese, ndërhyrjet në kabinet u bënë edhe më të shpeshta, duke reflektuar një model drejtimi të bazuar te lëvizjet e vazhdueshme dhe jo te stabiliteti institucional. Edhe mandati i fundit nuk përbën përjashtim, ku brenda pak muajsh janë kryer ndryshime të shumta në poste kyçe.

Nëse këto shifra do të përfaqësonin një elitë të konsoliduar profesionistësh, atëherë do të përbënin një kapital të jashtëzakonshëm njerëzor. Por realiteti ka treguar shpesh të kundërtën.

Një pjesë e mirë e emërimeve kanë ardhur në poste drejtuese pa përvojën e nevojshme administrative, duke krijuar një situatë ku rolet janë përmbysur: në vend që ministrat të drejtojnë administratën, në shumë raste kanë qenë strukturat e përhershme që kanë orientuar drejtuesit politikë.

Kjo ka prodhuar jo vetëm mungesë eficience, por edhe një cikël të vazhdueshëm zëvendësimesh, ku figurat hyjnë dhe dalin pa lënë gjurmë reale në politikat publike.

Në këtë kontekst, akuzat ndaj administratës ngrejnë një pyetje thelbësore: nëse problemi qëndron te ajo, kush mban përgjegjësi për përzgjedhjen dhe formimin e drejtuesve politikë që kanë kaluar përmes saj për më shumë se një dekadë?

Çështja bëhet edhe më delikate kur lidhet me proceset integruese. Funksionimi i administratës publike është një nga kriteret kyçe për avancimin drejt Bashkimit Evropian. Çdo kontradiktë mes diskursit politik të brendshëm dhe raportimeve zyrtare rrezikon të minojë besueshmërinë institucionale të vendit.

Në vend që të ofrojë një analizë të thellë dhe zgjidhje konkrete, retorika e fundit ngjan më shumë si një reflektim i lodhur i një sistemi që përballet me pasojat e vetë mënyrës si është ndërtuar.

Pas 13 vitesh në pushtet, debati nuk është më se kush ka fajin, por se kush mban përgjegjësi për rezultatet.