Si e pushtoi Amerikën Latine shqiptari me emër grek

Në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, ministrja e Jashtme e Ekuadorit, Gabriela Sommerfeld, ngriti alarmin për ndikimin e karteleve të drogës në Amerikën Latine. Mes emrave të mëdhenj të krimit, ajo përmendi mafien shqiptare, duke e cilësuar si një nga organizatat më të fuqishme dhe më destabilizuese, me ndikim në ekonomi, institucione dhe politikë.

Një alarm diplomatik me pasoja

Kjo ishte hera e parë që në skenën më të lartë diplomatike globale përmendej hapur mafia shqiptare si faktor ndërkombëtar destabilizues. Edhe pse qeveria shqiptare u përpoq ta relativizonte referencën, kjo deklaratë ka pasoja të rënda për imazhin ndërkombëtar të Shqipërisë dhe të shqiptarëve në diasporë.

Sipas zërave kritikë, ky është momenti kur shteti shqiptar duhet të marrë një pozicion të qartë dhe të besueshëm kundër krimit të organizuar, përndryshe rrezikon të mbetet peng i perceptimeve që të tjerët ndërtojnë për të.

Nga Lazarati te Amerika Latine: Rrënjët dhe rrugët

Histori si ajo e Dritan Rexhepit, i njohur ndërkombëtarisht si “Eskobari shqiptar”, zbulojnë rrënjët dhe shtrirjen e këtij fenomeni. Pas kaosit të vitit 1997, armët dhe hashashi nga Shqipëria përmbytën tregjet e krimit në Europë. Por ndërsa heroinë, armë dhe prostitucion siguronin fitime, paratë e vërteta ndodheshin më larg: në trekëndëshin kokainës, Kolumbi, Peru, Venezuelë.

Dhe aty, në brigjet e Paqësorit, në Ekuador, u krijua një bazë strategjike për operacionet shqiptare, me Dritan Rexhepin në krye. I arratisur nga disa burgje evropiane, ai krijoi kompaninë “Bello Company”, mblodhi rreth vetes 13 banda dhe kontrolloi trafikun e kokainës drejt Evropës.

Krimi dhe politika

Presidenti kolumbian Gustavo Petro ka akuzuar publikisht rrjetin e mafias shqiptare për përpjekje për atentat ndaj tij dhe për infiltrimin e thellë të sistemit gjyqësor dhe të zbulimit në Kolumbi. Në të njëjtën linjë, edhe presidenti venezuelian Maduro akuzon “banditët shqiptarë” për përpjekje për destabilizim të vendit me mercenarë dhe bomba gjatë zgjedhjeve.

Rasti i Rexhepit është veçse maja e ajsbergut. I arrestuar në Turqi në vitin 2023 dhe më pas ekstraduar në Shqipëri në vitin 2024, ai kishte hyrë me një pasaportë kolumbiane dhe vijonte të drejtonte trafikun edhe nga burgu ekuadorian, para se të zhdukej me ndihmën e gjyqtarëve të korruptuar.

Portet e kokainës dhe zhvendosja drejt Greqisë

Sipas zyrtarëve të DEA-s (Administrata Amerikane Kundër Drogës), shqiptarët kanë marrë nën kontroll portet e Amerikës Latine veriore, kryesisht në Ekuador. Ndërsa portet si Roterdami dhe Antverpi janë forcuar nga kontrollet, kokaina po shpërndahet përmes rrugëve të reja – përfshirë Greqinë, ku portet janë më të ekspozuara dhe me më pak mbrojtje institucionale.

Pastrimi në vendlindje: Rrokaqiejt “e zinj” në Tiranë

Paratë e fituara nga tregtia e kokainës dhe aktivitetet e tjera kriminale po kanalizohen gjithnjë e më shumë në ekonomi të ligjshme në Shqipëri. Turizmi, ndërtimi dhe sektori imobiliar janë kthyer në fushat kryesore të pastrimit të parave. Tirana, me një zhvillim kaotik dhe me mungesë transparence për burimet e financimit, është shndërruar në simbolin e kësaj pasurie “të zezë”.

Shumë ndërtime gjigante financohen pa burime të qarta, dhe çdo qytetar në Tiranë mund ta lidhë këtë “boom” me paratë e drogës. Kjo situatë ka bërë që raportet ndërkombëtare ta shohin Shqipërinë si një pikë kyçe në qarkullimin e kapitalit të paligjshëm, duke ndikuar edhe në proceset integruese me BE-në.

Përfundim: Nga Ekuadori në BE, a do të zgjohet Shqipëria?

Në kohën kur trafikantët shqiptarë kontrollojnë rrugët e kokainës në Amerikën Latine dhe depërtojnë në institucionet e vendeve të huaja, Shqipëria përballet me një provë serioze: ose merr përgjegjësi reale në luftën kundër krimit të organizuar, ose pranon të mbetet një shtet në hije, i përfolur në skenat më të larta diplomatike si një eksportues i krimit.

Deklaratat në OKB, akuzat nga presidentë të huaj dhe raportet e DEA-s janë thirrje për veprim. Çdo vonesë nuk dëmton vetëm imazhin e vendit, por edhe të ardhmen e tij ndërkombëtare.