Edvin (D)Rama në botën e çudirave: Do ulim moshën e përgjegjësisë penale

Në botën e çudirave të Edi Ramës, zgjidhja e radhës përballë revoltës së të rinjve duket se është ulja e moshës së përgjegjësisë penale. Kryeministri ka deklaruar se qeveria do ta shqyrtojë këtë mundësi, duke e shoqëruar paralajmërimin me një tjetër mesazh: prindërit duhet të paguajnë për dëmet që shkaktojnë fëmijët e tyre.

Deklarata vjen pas arrestimeve gjatë protestave të ditëve të fundit, të cilat kanë sjellë përplasje mes protestuesve dhe Policisë së Shtetit. Në vend që debati të kufizohet te episodet konkrete, përgjegjësitë individuale dhe mënyra se si u menaxhuan tubimet, Rama ka hedhur në tryezë mundësinë e ndryshimit të një prej çështjeve më të ndjeshme të drejtësisë për të miturit.

Gjatë komunikimit të tij, kryeministri u mbështet te fakti se gjykata i ka konsideruar të ligjshme arrestimet. Më pas kërkoi që edhe familjet të mbajnë përgjegjësi për pasojat financiare të veprimeve të fëmijëve.

“Prindërit nuk do të mbeten jashtë kësaj përgjegjësie, për të paguar dëmet që bëjnë fëmijët e tyre. Kjo nuk shkon kështu”, deklaroi Rama.

Mosha nuk duhet të pengojë reagimin e shtetit

Por mesazhi i tij shkoi edhe më tej. Kreu i qeverisë vuri në diskutim idenë se mosha e të miturit nuk duhet të shërbejë si pengesë për reagimin e shtetit. Ai kërkoi më shumë këmbëngulje në zbatimin e ligjit.

“Na duhet instrumenti i këmbënguljes së shtetit”, u shpreh ai.

Nga protestat te ndryshimi i ligjit

Paralajmërimi për uljen e moshës së përgjegjësisë penale hap një debat që nuk mund të zgjidhet vetëm me deklarata politike. Çdo ndryshim i tillë prek drejtpërdrejt mënyrën se si trajtohen të miturit që dyshohen për vepra penale, si dhe raportin mes ndëshkimit, parandalimit dhe rehabilitimit.

Dëmet materiale dhe përgjegjësia penale duhen dalluar

Përgjegjësia për dëmet materiale është një çështje më vete dhe duhet dalluar nga përgjegjësia penale. Po kështu, fakti që një arrestim vlerësohet i ligjshëm nga gjykata nuk e mbyll automatikisht debatin për proporcionalitetin e ndërhyrjeve policore apo për respektimin e të drejtave të protestuesve.

Këto janë çështje që kërkojnë trajtim konkret, prova dhe zbatim të njëjtë të ligjit për të gjithë, pavarësisht moshës apo qëndrimit politik.

“Instrumenti i forcës” dhe përgjegjësia e shtetit

Në një klimë të tensionuar, ku protestat e të rinjve kanë vënë përballë njëri-tjetrit qytetarët dhe institucionet, deklarata e Ramës ngre pikëpyetje për drejtimin që do të marrë politika ndaj të miturve.

Nuk ka ende ndryshim ligjor të miratuar

Kryeministri ka folur për shqyrtimin e mundësisë së uljes së moshës së përgjegjësisë penale, por deri tani nuk ka njoftuar një ndryshim të miratuar. Mbetet për t’u parë nëse paralajmërimi do të shndërrohet në një nismë konkrete ligjore dhe çfarë argumentesh do të përdoren për ta mbështetur atë.

Në fund, sfida e shtetit nuk është vetëm të ndëshkojë shkeljet, por edhe të garantojë që ligji të zbatohet në mënyrë proporcionale, të mbrojë të drejtat e të miturve dhe të sigurojë llogaridhënie për çdo palë. Sepse përgjegjësia nuk mund të jetë njëkahëshe: ajo vlen si për qytetarët, ashtu edhe për institucionet që ushtrojnë pushtetin.