E diel, 22 nëntor 2026 DENONCO ANONIM Denonco: +355 69 20 95 843
PUBLIK PUBLIK
Sot, Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, momenti më i madh unifikues i shqiptarëve
Lajme

Sot, Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, momenti më i madh unifikues i shqiptarëve

22 Nëntori shënon një nga datat më domethënëse në historinë e kombit shqiptar. Kjo ditë i kushtohet Alfabetit të Gjuhës Shqipe dhe përkujton Kongresin e Manastirit, ngjarjen historike që hodhi themelet e njësimit të shkrimit të shqipes dhe përbën një nga momentet më të rëndësishme të bashkimit kombëtar.

Kongresi u zhvillua nga 14 deri më 22 nëntor 1908 në Manastir, ku përfaqësues të shoqërive, klubeve patriotike dhe intelektualë shqiptarë nga treva të ndryshme u mblodhën me një qëllim të përbashkët: përcaktimin e një alfabeti të njësuar për gjuhën shqipe. Pas diskutimeve dhe debateve të shumta, u vendos që baza e alfabetit të ishte ajo latine, me përshtatjet e nevojshme për tingujt e veçantë të shqipes.

Për herë të parë, 22 Nëntori kremtohet si festë zyrtare kombëtare në Shqipëri. Kjo u bë e mundur pas miratimit nga Kuvendi të ndryshimeve ligjore për festat kombëtare dhe ditët përkujtimore, duke përfshirë në kalendarin zyrtar edhe Ditën e Alfabetit të Gjuhës Shqipe. Nisma erdhi pas diskutimeve të zhvilluara edhe në kuadër të Samitit të Diasporës, duke i dhënë kësaj date një status të veçantë në kalendarin kombëtar.

Në Kongresin e Manastirit morën pjesë 50 delegatë, të cilët përfaqësonin 26 qytete, shoqata dhe klube shqiptare. Në krye të kongresit u zgjodh Mid’hat Frashëri, ndërsa Luigj Gurakuqi dhe Gjergj Qiriazi mbajtën detyrën e nënkryetarëve. Një rol të rëndësishëm në këtë ngjarje pati edhe Parashqevi Qiriazi, e vetmja grua pjesëmarrëse në kongres, e cila u bë një nga figurat e spikatura të përpjekjeve për arsimin dhe gjuhën shqipe.

Rëndësia e këtij kuvendi historik shkonte përtej një vendimi për shkronjat. Njësimi i alfabetit krijoi mundësi më të mëdha për zhvillimin e arsimit në gjuhën shqipe, përhapjen e botimeve dhe forcimin e vetëdijes kombëtare. Në një periudhë kur shqiptarët përballeshin me ndasi politike, fetare dhe krahinore, gjuha u shndërrua në një pikë të përbashkët referimi.

Vendimet e Manastirit përbënë një hap vendimtar në rrugën drejt konsolidimit të identitetit kombëtar shqiptar, proces që kulmoi disa vite më vonë me shpalljen e Pavarësisë, më 28 nëntor 1912.

22 Nëntori përkujtohet gjithashtu si festë kombëtare nga shqiptarët në Maqedoninë e Veriut. Në qytetin e Manastirit, aty ku u mbajt kongresi historik, ndodhet edhe Muzeu i Alfabetit të Gjuhës Shqipe, një institucion që ruan dëshmi të çmuara të kësaj ngjarjeje. Koleksioni i tij përfshin rreth 56 fotografi të pjesëmarrësve dhe 230 dokumente, të ruajtura në formë fizike dhe digjitale.

Më shumë se një përvjetor historik, Dita e Alfabetit është një kujtesë e përpjekjeve të brezave që punuan për gjuhën shqipe dhe një dëshmi se ajo mbetet një nga shtyllat kryesore të identitetit dhe bashkimit të shqiptarëve.

Na ndiqni në YouTubeVideo, intervista dhe transmetime nga PUBLIK TV Abonohu

Keni një histori? Denonco anonimisht, identiteti juaj mbrohet.

Denonco
DENONCO

Zëri yt bëhet lajm.

Bëhu pjesë aktive e Publik.al. Raporto çdo padrejtësi, korrupsion apo ngjarje, me foto dhe video. Identiteti yt mbrohet nga redaksia.