Gjoba drejt ekzekutimit

Gjykata e Apelit në Paris ka rrëzuar përfundimisht kërkesën e Shqipërisë për anulimin e vendimit të arbitrazhit ndërkombëtar ICSID, i cili e detyron shtetin shqiptar të paguajë 110 milionë euro ndaj investitorit italian Francesco Becchetti.

Shqipëria kishte argumentuar se vendimi i ICSID ishte marrë në kundërshtim me rregullat procedurale dhe se trupi gjykues kishte tejkaluar kompetencat, duke kërkuar shpalljen e tij të pavlefshëm. Por Gjykata franceze arriti në përfundimin se pretendimet e palës shqiptare nuk qëndronin dhe se procesi i arbitrazhit ishte zhvilluar në përputhje të plotë me standardet ndërkombëtare.

Ky vendim i Apelit, i cili ndërhyn vetëm në raste të jashtëzakonshme, e bën dënimin financiar ndaj Shqipërisë plotësisht të ekzekutueshëm dhe përfaqëson një humbje të madhe për shtetin në fushën e arbitrazhit ndërkombëtar.

Një goditje për klimën e investimeve

Rasti ka ngritur pikëpyetje serioze mbi sigurinë juridike të kontratave, menaxhimin e marrëdhënieve me investitorët e huaj dhe mbrojtjen e interesit publik në negociatat ekonomike. Përveç kostos së lartë financiare, çështja pritet të ndikojë negativisht në perceptimin ndërkombëtar për klimën e investimeve në Shqipëri.

Pse u dënua Shqipëria?

Konflikti nis nga veprimet e autoriteteve shqiptare ndaj bizneseve të Becchetti-t gjatë viteve 2014–2015, ku përfshiheshin:

• sekuestrime asetesh,

• bllokim llogarish bankare,

• procedime penale,

• dhe mbyllja e televizionit Agon Channel.

Becchetti pretendoi se shteti shqiptar kishte vepruar në mënyrë të padrejtë dhe joproporcionale, duke shkelur marrëveshjen dypalëshe të mbrojtjes së investimeve mes Shqipërisë dhe Italisë. Paneli i ICSID konstatoi se veprimet e ndërmarra përbënin trajtim të padrejtë dhe shkelje të detyrimeve ndërkombëtare, duke i dhënë investitorit italian të drejtë dhe duke detyruar Shqipërinë të paguajë 110 milionë euro.

Të gjitha përpjekjet e Shqipërisë, të dështuara

Qeveria shqiptare u përpoq të anulonte vendimin fillimisht në Komisionin e Anulimit të ICSID dhe më pas në Gjykatën e Apelit në Paris. Por në të dyja rastet, organet ndërkombëtare nënvizuan se procedurat ishin respektuar dhe nuk kishte asnjë shkelje që të justifikonte anulimin.

Vendimi i Apelit në Paris vulos kështu një nga humbjet financiare dhe diplomatike më të mëdha të Shqipërisë në arenën e arbitrazhit ndërkombëtar./skyweb