BE i vë ‘kyçin’ mishit brazilian, po Shqipëria çfarë do bëjë?

Bashkimi Evropian ka vendosur të ndërpresë importet e mishit nga Brazili duke nisur nga 3 shtatori, një vendim që vjen menjëherë pas hyrjes në fuqi të marrëveshjes së tregtisë së lirë mes BE-së dhe vendeve të Mercosur-it më 1 maj.

Shkaku kryesor i këtij vendimi lidhet me përdorimin e antimikrobikëve për të nxitur rritjen e kafshëve, një praktikë e ndaluar sipas rregullave të rrepta të sigurisë ushqimore të BE-së. Një komitet ekspertësh nga vendet anëtare vendosi në mënyrë unanime ta përjashtojë Brazilin nga lista e vendeve që përmbushin këto standarde, duke shënuar rastin e parë të këtij lloji.

Ky zhvillim tregon qartë se, edhe pse marrëveshjet tregtare synojnë lehtësimin e shkëmbimeve, ato nuk zëvendësojnë rregullat bazë të sigurisë ushqimore që mbeten të panegociueshme për tregun evropian.

Nga fillimi i shtatorit, një sërë produktesh me origjinë shtazore nga Brazili nuk do të lejohen më në tregun e BE-së, përfshirë mishin e gjedhit, shpendët, vezët, produktet e akuakulturës, mjaltin dhe nënproduktet shtazore. Autoritetet evropiane kanë theksuar se këto standarde vlejnë njësoj si për prodhuesit vendas, ashtu edhe për eksportuesit e huaj.

Marrëveshja BE-Mercosur ka shkaktuar shqetësime tek fermerët evropianë, të cilët e shohin konkurrencën nga vendet e Amerikës Latine si të pabarabartë për shkak të diferencave në standardet e prodhimit. Për këtë arsye, janë parashikuar mekanizma mbrojtës si kuota dhe monitorim i tregut për produktet më të ndjeshme.

Ndërkohë, nëse Brazili arrin të përshtatet me kërkesat e BE-së, eksportet mund të rifillojnë, duke përfituar nga tarifat e reduktuara që parashikon marrëveshja.

Ky vendim mund të ketë ndikim edhe përtej BE-së. Shqipëria, e cila mbështetet ndjeshëm te importet e mishit nga Brazili, mund të përballet me pasoja në furnizim dhe në çmimet e tregut. Të dhënat zyrtare tregojnë se gjatë dekadës së fundit importet nga Brazili janë rritur ndjeshëm, me 29% gjatë periudhës 2014–2024, duke arritur në rreth 48 mijë tonë vetëm gjatë vitit të kaluar, duke e kthyer atë në furnizuesin kryesor për vendin.