Auditimi zbulon mbi 8 milionë euro të ardhura të munguara dhe shkelje financiare të rënda në Portin e Durrësit

Një raport i Kontrollit të Lartë të Shtetit (KLSH) ka evidentuar shkelje të rënda financiare dhe administrative në Autoritetin Portual Durrës, duke rekomanduar masën disiplinore më të rëndë, “shkarkim nga detyra”, për ish-Drejtorin e Përgjithshëm Ekzekutiv, Pirro Vengu.

Edhe pse rekomandimi nuk mund të zbatohet më për shkak se Vengu nuk ushtron më detyrën në Autoritetin Portual, raporti i auditimit mbetet një nga dokumentet më të forta të KLSH-së në vitet e fundit, duke evidentuar miliona euro të ardhura të munguara, dëme ekonomike, pagesa të kryera në kundërshtim me ligjin dhe favorizim të operatorëve privatë në dëm të interesit publik.

Auditimi, i bazuar në Raportin Përfundimtar nr. 631/23 prot., datë 30 mars 2026, analizon administrimin e Portit të Durrësit përgjatë katër viteve të fundit.

Mbi 8 milionë euro të ardhura të munguara

Sipas audituesve, dëmi më i madh lidhet me administrimin e Terminalit të Kontejnerëve.

Më 8 qershor 2021, me autorizim të firmosur nga Pirro Vengu, shoqëria private “Mariner Adriatik” sh.p.k. mori në administrim terminalin dhe asetet përkatëse. Vetëm katër ditë më parë, asaj iu vunë në dispozicion pjesë këmbimi me vlerë 568,790 euro, ndërsa 1,819 materiale kaluan në magazinën e kompanisë pa asnjë pagesë.

Raporti evidenton se kontrata u nënshkrua në gjuhën angleze, megjithëse procedura e prokurimit ishte zhvilluar në shqip, ndërsa kushtet e tenderit u ndryshuan pas shpalljes së fituesit.

Një nga gjetjet më të rënda është se operatori fitues nuk provoi zotërimin e pajisjeve të kërkuara në tender, por kontrata u lidh gjithsesi. Më pas, detyrimi për sigurimin e vinçave iu transferua vetë Autoritetit Portual.

Në vend që t’i siguronte kompania private, Porti bleu me fondet publike dy vinça dhe një reach stacker, të cilat ia vuri në dispozicion kontraktorit falas, pa qira dhe pa llogaritur amortizimin.

Duke aplikuar tarifat zyrtare të vetë Portit mbi përdorimin e këtyre pajisjeve, KLSH llogarit se janë krijuar 678.6 milionë lekë të ardhura të munguara, ose rreth 6.8 milionë euro.

Raporti konkludon qartë se përgjegjësia për këtë vendimmarrje i takon ish-Drejtorit të Përgjithshëm Ekzekutiv, Pirro Vengu.

Pagesa pa faturë dhe TVSH e padeklaruar

Auditimi zbulon gjithashtu problematika serioze në procedurat e blerjes së vinçave.

Tre tenderë me fond limit prej 408.9 milionë, 385 milionë dhe 432 milionë lekësh u fituan nga e njëjta kompani, “Hydropower” ShPK.

Sipas KLSH-së, kompania fituese ishte mbështetur plotësisht te prodhuesi italian “Italgru S.R.L.”, ndërkohë që legjislacioni kërkon që ofertuesi të realizojë vetë një pjesë të konsiderueshme të kontratës.

Audituesit konstatuan gjithashtu se 18 pagesa u kryen pa faturë tatimore.

Në total rezultojnë rreth 1.16 miliardë lekë pagesa pa faturë fiskale, duke sjellë 233 milionë lekë TVSH të padeklaruar, çështje e cila iu referua Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve për verifikime të mëtejshme.

205 mijë euro dëm ekonomik nga konvertimi i monedhës

Një tjetër shkelje lidhet me mënyrën e pagesës së kontratave.

Sipas raportit, operatori ekonomik kishte ofertuar dhe fituar në lekë, por pagesat u kryen në euro, duke përdorur kurs këmbimi të ndryshëm nga ai i përcaktuar në kontratë.

Vetëm nga ky mekanizëm, audituesit llogarisin një dëm ekonomik prej 19.2 milionë lekësh, ose rreth 205 mijë euro, duke rekomanduar rikuperimin e kësaj shume në rrugë gjyqësore.

Porto Romano, pagesa milionëshe pa penalitete

Raporti ndalet edhe te projekti i Portit të ri në Porto Romano.

Kontrata për projektimin teknik kishte një vlerë mbi 9 milionë euro.

Megjithëse dokumentacioni kontraktor parashikonte se mungesa e disa dokumenteve nuk lejonte kryerjen e pagesës paraprake, Autoriteti Portual likuidoi menjëherë 1.85 milionë euro.

Deri në fund të vitit 2023 ishin paguar 9.13 milionë euro, ndërsa audituesit konstatuan se nuk u aplikua asnjë penalitet për vonesat, ndonëse kontrata parashikonte penalitete deri në 789 mijë euro.

Efekti negativ financiar i llogaritur nga KLSH arrin në 549 mijë euro.

Raporti evidenton gjithashtu se kontraktori nuk paraqiti siguracionin e detyrueshëm të përgjegjësisë profesionale.

88.6 milionë lekë të ardhura të munguara nga sipërfaqet portuale

Auditimi evidenton edhe shkelje në administrimin e territorit portual.

Sipas KLSH-së, shoqëria “REDI” ShPK nuk përdorte vetëm 500 metra katrorë, por rreth 17,500 metra katrorë territor portual, pa kontratë të plotë dhe pa paguar tarifat përkatëse.

Nga kjo situatë, audituesit llogarisin 88.6 milionë lekë të ardhura të munguara për Autoritetin Portual.

Rekomandimi për shkarkim

Në përfundim të auditimit, KLSH rekomandon masa disiplinore për dhjetëra punonjës dhe ish-punonjës të Autoritetit Portual Durrës.

Për ish-Drejtorin e Përgjithshëm Ekzekutiv, Pirro Vengu, rekomandohet masa më e rëndë disiplinore, “shkarkim nga detyra”. Edhe pse kjo masë nuk mund të zbatohet për shkak të largimit të tij nga institucioni, raporti dokumenton përgjegjësi administrative për një sërë vendimmarrjesh që, sipas audituesve, kanë shkaktuar pasoja të konsiderueshme financiare për shtetin.

Në total, KLSH evidenton mbi 8 milionë euro të ardhura të munguara, 205 mijë euro dëm ekonomik, 549 mijë euro efekt negativ në projektin e Porto Romanos, si dhe 1.16 miliardë lekë pagesa pa faturë tatimore, me 233 milionë lekë TVSH të padeklaruar, duke e renditur këtë auditim ndër më të rëndët e viteve të fundit për administrimin e një institucioni publik në Shqipëri.