Kosova ‘i uli qepenat’, pse shpërtheu IuteCredit në Tiranë?

Dëmtimi i ambienteve të IuteCredit gjatë protestës së zhvilluar të martën në kryeqytet ka rikthyer vëmendjen te pakënaqësitë për sektorin e mikrokredive dhe mënyrën se si institucionet financiare trajtojnë klientët e tyre.

Gjatë incidenteve të raportuara, protestuesit dëmtuan ambientet e kompanisë, hodhën mobilie nga dritaret e katit të dytë dhe goditën me gurë bankomatët. Ngjarja ka nxitur diskutime mbi shkaqet e zemërimit të qytetarëve, por edhe mbi përgjegjësinë e institucioneve për mbikëqyrjen e tregut financiar.

Një nga çështjet që po rikthehet në debat është ndryshimi mes trajtimit të aktivitetit të IuteCredit në Shqipëri dhe vendimit të marrë nga autoritetet e Kosovës disa vite më parë.

Vendimi i Kosovës në vitin 2019

Në vitin 2019, Banka Qendrore e Kosovës revokoi licencën e IuteCredit për të ushtruar aktivitetin në vend. Vendimi u bë pjesë e një përplasjeje mes kompanisë dhe autoriteteve kosovare, e cila vijoi edhe në rrugë ligjore.

Çështja lidhej me mënyrën e ushtrimit të aktivitetit financiar dhe respektimin e kërkesave rregullatore. Përplasja mes palëve u zhvendos edhe në arbitrazh ndërkombëtar, ku kompania kërkoi dëmshpërblim nga shteti i Kosovës.

Ky precedent përdoret tashmë në debatin publik për të ngritur pyetjen se përse aktiviteti i kompanisë ka vijuar në Shqipëri, ndërsa në Kosovë licenca iu revokua.

Megjithatë, arsyet ligjore të vendimit kosovar, pretendimet e palëve dhe përfundimet e procedurave të arbitrazhit duhen trajtuar mbi bazën e dokumenteve zyrtare, pa i barazuar automatikisht me situatën rregullatore në Shqipëri.

Mikrokreditë dhe ankesat e qytetarëve në Shqipëri

Në Shqipëri, sektori i mikrokredive është përballur me polemika dhe ankesa lidhur me kostot e huamarrjes, mbledhjen e detyrimeve dhe pasojat që borxhet mund të kenë për familjet në vështirësi ekonomike.

Në debatet publike janë ngritur shqetësime edhe për praktikat e kompanive të përfshira në çështjen e njohur si skandali i mikrokredive, përfshirë pretendime për detyrime të kundërshtuara nga qytetarët dhe procedura të ekzekutimit të borxheve.

Këto shqetësime ngrenë pikëpyetje mbi efektivitetin e mbikëqyrjes, transparencën e kontratave dhe mbrojtjen e konsumatorëve. Përgjegjësitë konkrete, megjithatë, duhet të përcaktohen për secilën kompani dhe çështje, mbi bazën e provave dhe vendimeve përkatëse.

Në këtë kontekst, vëmendja drejtohet edhe te Banka e Shqipërisë dhe institucionet e tjera kompetente, të cilat kanë përgjegjësi ligjore për mbikëqyrjen e aktivitetit financiar dhe trajtimin e shkeljeve brenda juridiksionit të tyre.

Pakënaqësia nuk justifikon shkatërrimin

Dëmtimi i ambienteve të një kompanie gjatë protestës nuk përbën zgjidhje për konfliktet financiare dhe as zëvendësim për procedurat ligjore. Pakënaqësitë e qytetarëve duhet të trajtohen përmes ankesave, hetimeve dhe mekanizmave të drejtësisë, ndërsa autoritetet kanë detyrimin të shqyrtojnë çdo pretendim për shkelje.

Ngjarja e së martës rikthen në qendër të debatit një çështje më të gjerë: sa efektivisht mbrohen konsumatorët shqiptarë në tregun e mikrokredive dhe nëse mekanizmat e kontrollit garantojnë transparencë dhe përgjegjësi.