Censi i ri nxjerr zbuluar krizën

TIRANË – Mbi 10% e popullsisë që jeton sot në Shqipëri ndodhet në vështirësi kritike për të siguruar mbijetesën e përditshme. Të dhënat më të fundit nga databaza e INSTAT, të rishikuara mbi strukturën e re demografike të Censit 2023, zbulojnë se rreth 245,015 individë vuajnë nga varfëria e skajshme në vend.

Edhe pse statistikisht përqindja e familjeve që deklarojnë se jetojnë “me shumë vështirësi” shënoi rënie nga 18.0% (në vitin 2021) në 10.2% (në vitin 2024), ekspertët sqarojnë se ky ndryshim nuk reflekton një përmirësim real të standardit të jetesës. Në fakt, bëhet fjalë për një kalibrim teknik të shifrave pas përditësimit të numrit real të popullsisë nga Censi.

Pse bëhet fjalë për “Varfëri të Skajshme”?

Treguesi, i cili bazohet në Anketa e Të Ardhurave dhe Nivelit të Jetesës (SILC) përmes vetë-deklarimit të qytetarëve, nxjerr në dritë një realitet të dhimbshëm. Familjet që bëjnë pjesë në këtë fashë përballen çdo ditë me privime materiale tejet të mprehta:

Mungesë kursimesh dhe ankth faturash: Këta qytetarë e kanë krejtësisht të pamundur të përballojnë qoftë edhe një shpenzim minimal të papritur (si një urgjencë shëndetësore apo defekt shtëpiak). Ata bashkëjetojnë me frikën e ndërprerjes së dritave apo ujit, për shkak të vonesave kronike në pagimin e faturave dhe qirasë.

Krizë ushqimore dhe shëndetësore: Varfëria prek direkt tryezën. Këto familje nuk sigurojnë dot një vakt të plotë me mish, peshk ose ekuivalentë të tyre të paktën një herë në dy ditë.

Të ftohtët dhe mungesa e pajisjeve: Gjatë dimrit, pamundësia ekonomike përkthehet në shtëpi të paftohta, duke rrezikuar shëndetin e fëmijëve dhe të moshuarve. Po ashtu, zëvendësimi i pajisjeve jetike si lavatriçja apo frigoriferi është një mision i pamundur.

Nevoja emergjente për ndërhyrje

Mesazhi i të dhënave është i qartë: Rritja e përgjithshme ekonomike e vendit nuk po prek shtresat më vulnerable.

Ekspertët theksojnë se kjo pjesë e popullsisë (mbi 245 mijë shqiptarë) e ka të pamundur të integrohet apo të përfitojë nga zhvillimi makroekonomik pa pasur politika specifike dhe të targetuara sociale nga ana e shtetit. Pa një dorë të shtrirë institucionalisht, ky grup rrezikon të mbetet i izoluar në ciklin e varfërisë ekstreme.