Përditësuar më 4 Shtator 2025, 11:27

Dy procedura të mëdha, brenda pak javësh

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka hapur në verën e këtij viti dy procedura tenderuese me një vlerë totale mbi 1.6 milionë euro. Dokumentet e siguruara nga Buletini i Njoftimeve Publike tregojnë qartë se bëhet fjalë për dy kontrata të mëdha teknologjike, të cilat do të ndikojnë drejtpërdrejt në administrimin e proceseve zgjedhore.

Tenderi i parë (REF-55625-07-21-2025) – me një fond limit prej 87.4 milionë lekë (rreth 853 mijë euro), parashikon zhvillimin dhe implementimin e softit të identifikimit elektronik, duke e përshtatur edhe me pjesën hardware të pajisjeve ekzistuese. Afati i fundit i ofertave është vendosur më 21 gusht 2025, ora 15:00.

Tenderi i dytë (REF-57287-08-06-2025) – me një fond limit prej 69.6 milionë lekë (rreth 715 mijë euro), ka si objekt sigurimin e disa sistemeve të informacionit dhe komunikimit për aplikime të teknologjisë në zgjedhje. Afati i fundit i ofertave është 8 shtator 2025, ora 10:00.

Në total, të dy procedurat kapin shifrën 157 milionë lekë pa TVSH, ose mbi 1.56 milionë euro.

Kuadri ligjor dhe dyshimet mbi transparencën

Formalisht, të dy tenderat janë shpallur si “procedura të hapura mbi kufirin e lartë monetar”, çka do të thotë se teorikisht kushdo mund të marrë pjesë. Por në praktikë, ka disa elementë që ngrenë dyshime mbi transparencën:

1. Afatet e ngushta – Në rastin e tenderit për software, koha e parashikuar për përgatitjen dhe dorëzimin e ofertave është vetëm 15 ditë, një periudhë mjaft e shkurtër për kompani serioze ndërkombëtare që kërkojnë dokumentacion të detajuar.
2. Përshtatja me pajisjet ekzistuese – specifikimi në tender për integrim me “hardware ekzistues” i favorizon kompanitë që kanë marrë më parë kontrata me KQZ, duke reduktuar konkurrencën reale.
3. Kohëzgjatja e kontratave – njëri tender parashikon 24 muaj zbatim, ndërsa tjetri vetëm 15 ditë. Diferenca ekstreme e afatit tregon se një pjesë e punimeve mund të jenë të paracaktuara, jo reale në kohëzgjatje.

Roli i Lorena Mavriqit dhe Ilirjan Celibashit

Dy emrat që qëndrojnë në krye të këtyre procedurave janë:

Ilirjan Celibashi, kryetari i KQZ, i cili ka firmën e fundit mbi shpalljen, kriteret dhe miratimin e fituesit.

Lorena Mavriqi, Sekretare e Përgjithshme e KQZ, që në praktikë mban në dorë gjithë administrimin teknik dhe komunikimin me operatorët ekonomikë.

Burime pranë institucioneve financiare sugjerojnë se tenderat e teknologjisë në KQZ shpesh kanë pasur fitues të paracaktuar, për shkak të përputhjes së kushteve teknike vetëm me kompani të caktuara. Kjo ka ndodhur edhe më herët me kontratat për pajisjet e identifikimit elektronik (tabletët e votuesve) dhe shërbimet IT gjatë zgjedhjeve të kaluara.

Pyetja që lind është: për kë po i përgatisin këto tendera Mavriqi dhe Celibashi? Kush janë kompanitë që përfitojnë prej tyre në prag të zgjedhjeve të ardhshme?

Historia e tenderave teknologjikë në zgjedhje

Në Shqipëri, tenderat për teknologjinë zgjedhore kanë qenë gjithmonë objekt kritikash për mungesë transparence dhe dyshime korrupsioni:

Në vitin 2021, kontrata për identifikimin biometrik të votuesve u shoqërua me vonesa, probleme teknike dhe dyshime për çmime të fryra.

Raportet ndërkombëtare kanë vënë në dukje se mungesa e konkurrencës në këto procedura dëmton integritetin e procesit zgjedhor.

KQZ shpesh është akuzuar se përdor termat “përshtatje e pajisjeve ekzistuese” si justifikim për të favorizuar kompani të njëjta nga njëra palë zgjedhje në tjetrën.

Me dy tendera që arrijnë në mbi 1.6 milionë euro, KQZ po hap rrugën për një tjetër cikël kontratash të majme për teknologjinë zgjedhore. Por transparenca e procesit, afatet e ngushta dhe specifikimet teknike të diskutueshme lënë hapësirë për dyshime të forta se këto procedura janë të paracaktuara për kompani të njohura, me bekimin e Ilirjan Celibashit dhe administrimin e Lorena Mavriqit.

Në mungesë të një garë reale, pyetja kyçe mbetet: Kush do të marrë milionat e radhës nga zgjedhjet shqiptare?