Rrugët e arta të Ballukut dhe propaganda që u fundos bashkë me asfaltin

Për vite me radhë, Belinda Balluku është shfaqur në çdo dalje publike si promotore e “epokës së re” të infrastrukturës shqiptare. Si ministre e Infrastrukturës, ajo fliste për rrugë me “standarde europiane”, për projekte që kushtonin miliona euro dhe për një sistem kontrolli që, sipas saj, garantonte cilësi dhe siguri për qytetarët.

Por ironia e historisë duket se po shkruhet në asfalt.

Pikërisht në momentin kur ndaj saj ka nisur një përballje e fortë politike dhe ligjore, pasi është marrë e pandehur nga SPAK për akuzën e abuzimit me tenderat, ndërsa maxhoranca përpiqet ta mbrojë me çdo mjet politik, realiteti në terren ka nisur të flasë vetë.

Dhe realiteti nuk është propagandë.

Koha duket se ka dhënë verdiktin e parë përpara drejtësisë: rrugët “e florinjta” po shemben, ndërsa tunelet që kushtuan miliona euro kanë nisur të pikojnë ujë.

Kur propaganda përplaset me realitetin

Simboli më i dukshëm i kësaj situate është aksi rrugor Librazhd–Përrenjas, një nga arteriet më të rëndësishme të qarkullimit në vend. Segmentet e këtij aksi po përjetojnë dëmtime të rënda strukturore, duke krijuar përshtypjen e një infrastrukture që po rrëshqet drejt kolapsit.

Pamjet nga terreni tregojnë një realitet që nuk mund të maskohet me deklarata: rrëshqitje dherash, çarje të asfaltit dhe deformime të segmentit rrugor, sikur zona të ishte goditur nga një katastrofë natyrore.

Por problemi nuk duket të jetë thjesht teknik.

Çarjet në asfalt po interpretohen gjithnjë e më shumë si simbol i një modeli investimesh, i cili premtoi standarde europiane, por prodhoi një infrastrukturë të brishtë dhe pasiguri për përdoruesit e rrugës.

Rrugët nuk gënjejnë

Rrugët nuk bëjnë propagandë dhe nuk mbajnë konferenca për shtyp.

Kur ato çahen, rrëshqasin dhe kthehen në rrezik për qytetarët, problemi rrallëherë lidhet me fatin apo me motin. Në shumicën e rasteve, ai lidhet me projekte të dobëta, mbikëqyrje formale dhe ndërhyrje të pakontrolluara në natyrë.

Specialistët e infrastrukturës theksojnë se një kombinim faktorësh – nga studimet gjeologjike të mangëta, te ndërhyrjet agresive në terren dhe mungesa e masave mbrojtëse – po prodhon sot faturën reale të projekteve që u prezantuan si investime model.

Pasojat përtej asfaltit

Problemi nuk ndalet vetëm te një segment rrugor.

Nëse dëmtimet vazhdojnë, Juglindja e vendit rrezikon një izolim real ekonomik, me pasoja të drejtpërdrejta për bizneset, tregtinë dhe qarkullimin e mallrave.

Transporti bëhet më i vështirë, kostot rriten dhe çmimet për konsumatorët mund të ndikohen nga vonesat dhe devijimet e trafikut.

Ironia më e madhe është se në disa zona qytetarët po kërkojnë alternativa lëvizjeje në rrugë historike shumë më të vjetra. Një prej tyre është Via Egnatia, rruga romake mbi 2000-vjeçare, e cila në shumë segmente duket paradoksalisht më e qëndrueshme se investimet moderne me miliona euro.

Historia gjykon nga gjurmët

Gjatë viteve të fundit, infrastruktura u shndërrua në një nga temat kryesore të propagandës qeveritare. U ndërtuan narrativa optimiste, u prezantuan shifra rekord dhe u prenë shirita përurimesh për projekte që supozohej të transformonin rrjetin rrugor të vendit.

Por historia nuk gjykon nga deklaratat.

Ajo gjykon nga gjurmët që mbeten në terren.

Sepse mund të ndërtohen histori suksesi në podiume politike, mund të fryhen shifra dhe të organizohen ceremoni inaugurimi, por kur toka hapet dhe asfalti çahet, e vërteta del në sipërfaqe.

Dhe kur kjo ndodh, ajo nuk kursen askënd.

Ajo nxjerr përballë përgjegjësisë ata që premtuan cilësi europiane, por lanë pas rrugë të dështuara, pasiguri publike dhe besimin e thyer të qytetarëve.