Skandal në Zvërnec, kompania private e sigurisë e lidhur me Izraelin

Protesta e zhvilluar sot në zonën e Pishë Poro–Nartë, një nga territoret më të debatueshme për zhvillime turistike në vend, ka marrë një kthesë të fortë pas publikimit të pamjeve që hedhin dritë mbi rolin e strukturave private të sigurisë në terren.

Pamjet e shpërndara në rrjete sociale dhe të siguruara nga burime të ndryshme tregojnë persona me jelekë “security” duke u përballur fizikisht me protestuesit, ndërsa në sfond duken qytetarë që tentojnë të hyjnë në zonën e rrethuar me gardh metalik.

Çfarë ndodhi në protestë

Sipas raportimeve nga terreni, protesta e banorëve dhe aktivistëve erdhi si kundërshtim ndaj punimeve për një resort turistik në zonën e mbrojtur të Zvërnecit.

Situata degradoi në përplasje direkte mes protestuesve dhe forcave të sigurisë private të kontraktuara nga kompania që po zbaton projektin. Në disa raste, raportohet përdorim i sprajit dhe dhunë fizike.

Kjo ka ngritur pikëpyetje serioze mbi:

rolin e policisë së shtetit, e cila sipas dëshmive ka qenë pasive në distancë
ligjshmërinë e ndërhyrjes së strukturave private në menaxhimin e protestës

Kompania në fokus: Narrativa publike dhe ajo në rrjete sociale

Një nga elementët më të diskutuar pas publikimit të këtyre pamjeve është identifikimi i një kompanie sigurie që ka qenë e pranishme në terren.

Nga materialet e publikuara në rrjete sociale, kompania në fjalë prezantohet si:

kompani sigurie dhe sistemesh alarmi
“eksperte që prej vitit 1994”
distributor zyrtar i produkteve PIMA nga Izraeli

Në një postim të saj, ajo paraqet aktivitetin si “crowd control” (kontroll i turmave), duke e shoqëruar me foto nga situata në terren – pikërisht gjatë protestave.

Ky detaj ka shtuar interesin publik, pasi lidhja me një brand ndërkombëtar si PIMA (i njohur për sisteme sigurie dhe alarmi) përdoret si element kredibiliteti, ndërkohë që konteksti në të cilin shfaqet – një protestë me tension të lartë – ka prodhuar reagime të forta.

Një konflikt më i thellë se sa duket

Ngjarja e sotme nuk është e izoluar. Prej javësh, zona e Pishë Poro–Nartë është kthyer në epiqendër debatesh për shkak të:

ndërhyrjeve në një zonë të mbrojtur mjedisore
mungesës së transparencës për projektin
konflikteve të pazgjidhura të pronësisë

Organizatat mjedisore kanë denoncuar se punimet po zhvillohen pa transparencë dhe me pasoja të rënda për ekosistemin.

Ndërkohë, institucionet shtetërore kanë dhënë versione të ndryshme për natyrën e punimeve, duke i cilësuar si “punime paraprake” apo “rrethim për studime”.

Pyetjet që mbeten pa përgjigje

Pamjet e fundit dhe roli i kompanive private të sigurisë hapin disa çështje kritike:

Kush i autorizon këto struktura të përballen me qytetarët?
A ka tejkalim kompetencash nga ana e tyre?
Pse policia e shtetit nuk ndërhyri drejtpërdrejt?
A po përdoren kompani private për të menaxhuar konflikte publike?

Në mungesë të një reagimi zyrtar të plotë nga autoritetet, ngjarja në Zvërnec rrezikon të thellojë më tej mosbesimin publik dhe të kthehet në një precedent të rrezikshëm për mënyrën se si trajtohen protestat në Shqipëri.

Ajo që filloi si një protestë për tokën dhe mjedisin, po shndërrohet në një debat shumë më të gjerë: mbi kufirin mes shtetit dhe privatit, mbi sigurinë dhe përgjegjësinë, dhe mbi mënyrën se si trajtohet zëri i qytetarëve në përballje me interesat e mëdha ekonomike.