Prej një muaji pacientet me kancer gjiri presin ilaçin jetik

Tetori Rozë, muaji i ndërgjegjësimit për kancerin e gjirit, u shoqërua edhe këtë vit me mesazhe sensibilizuese, fushata publike dhe aktivitete të shumta institucionale. Por, ndërsa institucionet shëndetësore promovonin rëndësinë e kontrolleve dhe diagnostikimit të hershëm, në Spitalin Onkologjik të Qendrës Spitalore Universitare “Nënë Tereza” (QSUT) pacientet përballeshin me një problem tejet shqetësues: mungesën e një medikamenti jetik për trajtimin e kancerit të gjirit.

Bëhet fjalë për Phesgo 1200 mg/600 mg, një medikament që, sipas shqetësimeve të ngritura për furnizimin e Onkologjikut, ka më shumë se një muaj që mungon në këtë shërbim spitalor. Situata është krijuar pas përfundimit të kontratës së mëparshme në fillim të muajit tetor, ndërsa procedurat për lidhjen e një kontrate të re me qëllim sigurimin e medikamentit ende nuk janë përmbyllur.

Kështu, ndërsa fushatat e ndërgjegjësimit për kancerin e gjirit përfunduan me mesazhe optimiste, një pjesë e grave që kanë nevojë për trajtim vijojnë të përballen me pasigurinë për sigurimin e terapisë së domosdoshme.

Phesgo nuk është një medikament i zakonshëm apo një alternativë që mund të zëvendësohet lehtësisht. Ai përmban dy përbërës aktivë, pertuzumab dhe trastuzumab, të cilët përdoren në trajtimin e pacientëve me kancer gjiri HER2-pozitiv. Për këtë kategori pacientesh, terapia është pjesë e rëndësishme e skemës së trajtimit dhe sigurimi i saj në kohën e përcaktuar nga mjekët ka rëndësi të veçantë.

Mungesa e medikamentit krijon vështirësi serioze për pacientet që sapo kanë marrë diagnozën dhe duhet të nisin trajtimin, por edhe për ato që ndodhen në procesin e terapisë. Vonesat në fillimin apo vijimin e mjekimit mund të cenojnë planifikimin e trajtimit dhe të krijojnë rreziqe shtesë për ecurinë klinike të sëmundjes.

Shqetësimi bëhet edhe më i madh për gratë me forma të avancuara të kancerit, për të cilat respektimi i protokollit terapeutik dhe i intervaleve të përcaktuara nga mjekët është thelbësor. Në një sëmundje ku trajtimi kërkon vazhdimësi dhe monitorim të kujdesshëm, pacientet nuk mund të mbeten peng i vonesave në procedurat administrative.

Kontrata përfundoi, por kush mban përgjegjësi për mungesën e ilaçit?

Pikërisht këtu qëndron një nga problematikat më të rënda të kësaj situate. Përfundimi i kontratës në fillim të tetorit ishte një afat i parashikueshëm, ndaj lindin pikëpyetje mbi arsyet që kanë penguar sigurimin në kohë të furnizimit të ri. Përse procedurat nuk u përmbyllën përpara se të krijohej boshllëku në furnizim? A është parashikuar një mekanizëm për të shmangur ndërprerjen e një trajtimi kaq të rëndësishëm? Dhe mbi të gjitha, kush mban përgjegjësi për pasojat që mund të sjellë kjo vonesë për pacientet?

Kontrasti me fushatat e Tetorit Rozë është i vështirë të anashkalohet. Gjatë gjithë muajit, grave iu kërkua të kryenin kontrolle periodike, të bënin mamografi dhe eko, si dhe të mos neglizhonin asnjë shenjë të dyshimtë. Por diagnostikimi i hershëm nuk mund të jetë një objektiv më vete, nëse pas marrjes së një përgjigjeje pozitive pacientet nuk gjejnë në sistemin publik medikamentet që u nevojiten për trajtim.

Ndërgjegjësimi për kancerin e gjirit duhet të shoqërohet me një sistem shëndetësor të aftë për të garantuar diagnostikimin, terapinë dhe ndjekjen e vazhdueshme të pacienteve. Përndryshe, mesazhet sensibilizuese rrezikojnë të mbeten vetëm pjesë e një kalendari aktivitetesh, pa u shoqëruar me mbështetjen konkrete që gratë kanë nevojë në momentet më të vështira.

Një tjetër problem është mundësia e kufizuar për ta siguruar medikamentin në rrugë private. Kostoja e terapive biologjike të këtij lloji është e papërballueshme për shumë familje, çka e bën furnizimin e spitaleve publike një domosdoshmëri dhe jo një çështje që mund t’u lihet mundësive financiare të pacienteve.

Në këto kushte, Ministria e Shëndetësisë dhe institucionet përgjegjëse për furnizimin me barna duhet të japin një shpjegim të qartë për situatën, të bëjnë transparentë arsyet e vonesës dhe të marrin masa për rikthimin sa më të shpejtë të Phesgo-s në Spitalin Onkologjik.

Për gratë që përballen me kancerin e gjirit, kjo nuk është një çështje procedurash, kontratash apo afatesh prokurimi. Është një problem që prek drejtpërdrejt mundësinë për të marrë trajtimin e nevojshëm. Dhe ndërsa Tetori Rozë është mbyllur, pyetja që mbetet është se çfarë ndodh me pacientet pasi fiken dritat e fushatave sensibilizuese.

Sepse fjongot rozë nuk zëvendësojnë ilaçet dhe ndërgjegjësimi nuk e kuron kancerin pa një sistem shëndetësor që garanton trajtim.