Arben Ramiz Alia koka e Auxiga

Reportazh: Pasuria e Trashëguar nga Komunizmi – Rasti i Arben Ramiz Alisë

Në rrugët e ndritshme të Parisit, mes qendrave financiare të Francës dhe Belgjikës, një emër i njohur në historinë komuniste të Shqipërisë ka gjetur strehë në kapitalizëm. Arben Ramiz Alia, djali i fundit të diktaturës komuniste shqiptare, sot drejton Auxiga, një kompani lidere në sektorin e garancive mbi stoqet.

E themeluar si një prej aktorëve kryesorë të industrisë financiare në Francë dhe Belgjikë, Auxiga mbulon kreditë për kompanitë më të mëdha të Europës, duke simbolizuar transformimin e bijve të nomenklaturës komuniste në aktorë të fuqishëm të botës kapitaliste.

Arben Alia, që dikur jetonte në hijen e të atit, sot ka zgjedhur të jetojë larg Shqipërisë, në një botë krejt tjetër nga ajo që ndërtoi babai i tij, Ramiz Alia. Pas rënies së regjimit komunist në vitin 1991, shumë fëmijë të ish-liderëve komunistë emigruan drejt Perëndimit, ku gjetën mundësi për një jetë luksoze dhe pa pengesat e sistemit që dikur predikonin prindërit e tyre.

Nga Blloku në Kapitalizëm

Historia e Arben Alisë është një nga shumë rastet ku familjarët e elitës komuniste, të cilët dikur predikonin barazinë dhe jetën modeste të klasës punëtore, u integruan shpejt në botën e financave dhe biznesit perëndimor. Si një trashëgimtar i privilegjuar i sistemit që babai i tij ndihmoi të ruhej deri në minutën e fundit, ai u shkëput nga Shqipëria menjëherë pas ndryshimeve politike dhe gjeti rrugën drejt Parisit.

Babai i tij, Ramiz Alia, ishte njeriu që u përpoq të ruante diktaturën e Enver Hoxhës pas vdekjes së tij në prill të vitit 1985. Në atë kohë, brenda korridoreve të vilës së diktatorit, Haxhi Lleshi e përshëndeti me fjalët: “Të rrojë Partia, të rroni ju shoku Ramiz”, duke konfirmuar se trashëgimia e pushtetit komunist do të mbetej brenda rrethit të ngushtë të besnikëve.

Megjithatë, historia e tregoi ndryshe. Komunizmi ra, dhe me të u shemb edhe miti i një elite të varfër e të përkushtuar ndaj popullit. Ish-udhëheqësit e lartë të Partisë së Punës dhe pasardhësit e tyre shfrytëzuan njohuritë, kontaktet dhe kapitalin e mbledhur gjatë dekadave të pushtetit për të siguruar një jetë të begatë larg varfërisë që la pas regjimi i tyre.

A është ky një rastësi?

Nuk është aspak befasuese që fëmijët e ish-komunistëve të jenë sot në pozita të rëndësishme financiare e ekonomike. Historia ka treguar se bijtë e nomenklaturës shpesh gjejnë mënyra për të ruajtur dhe shfrytëzuar pasurinë e akumuluar nga prindërit e tyre, qoftë përmes lidhjeve politike, qoftë përmes një integrimi të shpejtë në sistemin e ri ekonomik.

Ndërkohë, Shqipëria vazhdon të vuajë pasojat e atij regjimi, me një shoqëri të ndarë mes atyre që trashëguan privilegjet dhe atyre që mbeten të varfër, të harruar në periferi. Duket se kapitalizmi përqafon të gjithë, por disa hyjnë në të me një avantazh të pakrahasueshëm: pasurinë dhe ndikimin e krijuar nga etërit e tyre në kohën kur populli shqiptar jetonte mes racionimit dhe frikës.

Arben Alia është vetëm një nga shumë shembuj të këtij fenomeni. Për disa, ai është një sipërmarrës i suksesshëm në Perëndim. Për të tjerët, ai është një tjetër trashëgimtar i privilegjuar i një sistemi që i masakroi kundërshtarët dhe i mbajti qytetarët nën diktaturë për gati gjysmë shekulli.

Ndërsa ai shijon suksesin e tij në Paris, mijëra shqiptarë vazhdojnë të largohen nga vendi, jo për të ndërtuar kompani financiare në Perëndim, por për të kërkuar një punë të thjeshtë, një jetë më të mirë, dhe një të ardhme që komunizmi ua mohoi prindërve të tyre.