Skllavëria moderne, si po mashtrojnë shqiptarët për azil në Britani

Një hajdut serial, i kërkuar në dy vende evropiane, arriti të hynte në mënyrë të paligjshme në Britani, duke shmangur deportimin me pretendimin se ishte skllav modern, shkruan “Daily Mail”.

Lorenc Hysa, 32 vjeç, shfrytëzoi lirinë e tij gjatë një procesi ligjor të zgjatur për të kryer një seri vjedhjesh në Kent, me synim bizhuteritë e çmuara.

Rasti i tij është vetëm një nga shumë kriminelë të huaj që po shfrytëzojnë ligjin për skllavërinë moderne për të qëndruar në Britani dhe për të kryer krime.

“Daily Mail” shkruan më tej se në një rast tjetër tronditës, një grua punonte si lidhëse për banda kontrabandistësh që kalonin Kanalin për të shkuar në Britani, ndërkohë që pretendonte të ishte viktimë e trafikut të qenieve njerëzore.

Ligji për Skllavërinë Moderne është krijuar për të mbrojtur viktimat e trafikut, skllavërisë, shërbimit ose punës së detyruar.

Megjithatë, ky ligj po rishikohet aktualisht nga Sekretarja e Brendshme Shabana Mahmood për shkak të frikës se ai mund të keqpërdoret.

Rasti i Hysës do të ofrojë argumente të reja për kritikët e këtij ligji, ndërsa numri i pretendimeve për skllavëri moderne ka arritur nivel rekord.

Në vitin e kaluar u regjistruan 4,646 referime nga emigrantët, një rritje prej 250 për qind në krahasim me 1,307 referime në vitin 2020.

Megjithatë, shumë prej tyre u konsideruan të dyshimta, me 65 për qind të referimeve të vitit të kaluar që nuk kishin “arsye të arsyeshme”, krahasuar me 16 për qind katër vite më parë.

Sipas dokumenteve të gjykatës, Hysa u rrit në qytetin e Dibrës në veri të Shqipërisë para se të zhvendosej në Itali në vitin 2013, ku punoi për tre vjet.

Ai u transferua në Gjermani në vitin 2016, ku një vit më vonë u arrestua dhe u akuzua për vjedhje.

U dënua me tre vjet e tre muaj burg, ndërsa gjatë qëndrimit në burg u ngarkua me akuza të tjera për vjedhje.

Habia ishte se prokurorët gjermanë nuk vazhduan me procesin gjyqësor dhe Hysa u lirua në maj 2020 dhe u lejua të kthehej në Shqipëri.

Pas kësaj kaloi pak kohë në Francë para se të hynte fshehurazi në Mbretërinë e Bashkuar, në vitin 2023, duke përdorur ose një gomone ose prapa ndonjë kamioni.

Hysa përdori mbiemrin Stefanaj pas mbërritjes në Britani, me shumë mundësi për të shmangur zbulimin.

Kjo mund të jetë arsyeja pse Zyra e Brendshme nuk arriti të zbulojë historikun e tij kriminal, i cili përfshinte vjedhje në Luksemburg dhe Gjermani.

Ai u vendos në një qendër mbajtjeje, kamp, ku pretendoi të ishte viktimë e trafikut të qenieve njerëzore për të kërkuar azil duke përdorur ligjet e skllavërisë moderne.

Rasti i tij iu referua Mekanizmit Kombëtar të Referimit (NRA), që vlerëson pretendimet për skllavëri moderne për të parë nëse ato janë të vlefshme. Në këtë kohë, ai u lirua.

Ndërkohë që priste rezultatin e rastit të tij, Hysa plaçkiti disa shtëpi në Longfield dhe Meopham në Kent midis datave 1 dhe 10 janar 2024.

Pas identifikimit të tij nga gjurmët e gjakut të gjetura në një dritare të thyer, vjedhësi serial u arrestua në prill dhe u dënua në Gjykatën e Kurorës Maidstone në tetor të vitit të kaluar.

Një muaj më vonë, Agjencia Kombëtare e Krimit certifikoi një urdhër-arrest evropian nga prokurorët gjermanë që e kërkonin atë për 19 vjedhje të tjera të dyshuara që kishte kryer në Gjermani midis shtatorit 2016 dhe shkurtit 2017.

Më 16 shtator, gjyqtari Smith, në Gjykatën e Magjistraturës Westminster, hodhi poshtë apelin e Hysës kundër ekstradimit të tij.

Në vendimin e tij, gjyqtari zbuloi se kërkesa e Hysës për skllavëri moderne ishte refuzuar pasi zyrtarët konkluduan se ai nuk ishte viktimë e trafikut.

“Lorenc Hysa iu referua Mekanizmit Kombëtar të Referimit, por u mor vendim negativ se nuk kishte arsye të mjaftueshme për ta konsideruar viktimë të trafikut,” tha gjyqtari Smith.

“Gjykata duhet t’i japë rëndësi të madhe interesit publik për të siguruar që marrëveshjet e ekstradimit të respektohen dhe që Mbretëria e Bashkuar të mos shihet si një ‘strehë e sigurt’ për ata që përpiqen të shmangin drejtësinë.”

Hysa gjithashtu kërkoi mbrojtje nën Nenin 8 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, që mbron të drejtën për jetën familjare, por gjyqtari Smith e refuzoi këtë, duke argumentuar se gruaja e tij jeton tashmë në Shqipëri.

Ai tani është në proces deportimi.

Sekretarja e Brendshme ka kritikuar më parë keqpërdorimin e ligjeve për skllavërinë moderne, pasi një pretendim i tillë gati që prishi marrëveshjen “një në, një jashtë” për deportimet mes Britanisë dhe Francës.

Një burrë nga Eritrea bëri një pretendim në momentin e fundit për të qenë skllav modern muajin e kaluar vetëm disa orë para se të fluturonte për në Francë. Ai u deportua ditën tjetër.

Zonja Mahmood, e cila ka rishkruar udhëzimet për të kufizuar ankimimet e fundit që pengojnë deportimet, tha: “Këto ligje janë krijuar për të mbrojtur ata që kanë përjetuar shfrytëzim të paimagjinueshëm.

“Por kur emigrantët papritur deklarojnë se janë skllavë modernë në prag të deportimit, duke mos e bërë kurrë një pretendim të tillë më parë, bëjnë qesharake ligjet tona dhe bujarinë e këtij vendi.”

Vitit të kaluar, rreth 23 për qind e referimeve në NRA ishin shtetas britanikë, kombësia kryesore, ndërsa shqiptarët ishin kombësia e dytë më e referuar me 13 për qind, të ndjekur nga vietnamezët.

Një ekspert shqiptar i krimit të organizuar, i cili kërkoi të mbetet anonim, tha se rritja e pretendimeve për skllavëri moderne është për shkak të ligjit të miratuar në 2023 që kategorizon Shqipërinë si një “vend i sigurt” për qëllime azili.

“Me shqiptarët që po gjejnë gjithnjë e më vështirë të fitojnë azil, avokatët u këshillojnë klientëve të tyre të përdorin ligjin e skllavërisë moderne si shpresën e vetme për të qëndruar në Mbretërinë e Bashkuar,” tha ai.

Një tjetër shqiptare, Ujeza Kurmekaj, veproi si lidhëse për kontrabandistët e njerëzve që kalojnë Kanalin ndërkohë që kërkesa e saj për skllavëri moderne po vlerësohej.

“Daily Mail” thekson se Kurmekaj, nënë e një fëmije, iku nga Shqipëria në 2022 dhe mbërriti në Britani me anije ose gomone.

Ajo u vendos në një hotel me fonde publike, por pretendoi se një bandë e kishte detyruar të punonte në një bordello.

Ndërkohë që Zyra e Brendshme po vlerësonte kërkesën e saj për skllavëri moderne, që më vonë e pranoi, ajo punonte si lidhëse për trafikantët.

Mesazhet tregojnë se ajo lidhte kontrabandistët me emigrantët që donin të kalonin Kanalin, duke i dhënë kontakteve në Francë detaje si “familje, një”, “tri gra, fëmijë, 14, 17, 12 vjeç” dhe “kemi këtu një familje, burrë, grua, një fëmijë”.

Bisedat e tjera përmendnin kushtet, përfshirë “det shumë i keq”, dhe pika në hartë që tregonin ku duhej të mblidheshin emigrantët ose ku ishin anijet që do të niseshin drejt britanisë.

Ajo vazhdon të vuajë një dënim prej gjashtë vjetësh në burg dhe pritet të deportohet automatikisht më pas.

Të dhënat e fundit treguan javën e kaluar se Qeveria Labour ka deportuar 26 emigrantë që kaluan Kanalin me anije të vogla që nga nisja e marrëveshjes së tyre “një në, një jashtë” me Francën.

Zyra e Brendshme konfirmoi se 19 persona që mbërritën me anije të vogla janë rikthyer në javën e fundit.

Kjo e çon numrin total të deportimeve në Francë në 26 që nga nisja e programit.

Si pjesë e marrëveshjes së “rreptësisë hyrëse” të dakorduar me qeverinë e presidentit Emmanuel Macron gjatë verës, 18 emigrantë të tjerë kanë ardhur nga Franca në Mbretërinë e Bashkuar.

Ndërkohë, më shumë se 10,000 emigrantë që kaluan Kanalin me anije të vogla kanë mbërritur në Dover që nga nisja e programit më 6 gusht.

Një zëdhënës i Zyrës së Brendshme tha: “Kur shtetas të huaj kryejnë krime serioze në vendin tonë, ne do të bëjmë gjithmonë çfarë të mundemi për t’i deportuar.

“Kjo qeveri ka deportuar gati 5,200 kriminelë të huaj në vitin e parë të mandatit, një rritje prej 14 për qind nga viti i mëparshëm, dhe do të vazhdojmë të bëjmë gjithçka për të larguar këta kriminelë të neveritshëm nga rrugët tona.”