Prag lufte? Si po përgatiten polakët për përballjen me Rusinë

Nga gërmimi i llogoreve te ndërtimi i mureve dhe mësimi i aftësive të mbijetesës, Polonia po forcon ndërgjegjësimin për kërcënimet e fqinjëve lindorë. Qytetarët po rikthehen tek stërvitjet e mbrojtjes civile, duke ushtruar përdorimin e maskave të gazit, ndezjen e zjarrit dhe sigurimin e strehimoreve kundër bombave.

Cezary Pruszko, 60-vjeç, ende kujton stërvitjet e epokës komuniste, ku rreziku i luftës ndihej gjithmonë real. Tani, ai rikthen ato aftësi në një bazë ushtarake jashtë Varshavës, bashkë me dhjetëra qytetarë të tjerë. Stërvitja është pjesë e një programi të ri vullnetar që synon të trajnojë 400,000 polakë deri në vitin 2027, nga nxënësit deri tek pensionistët.

“Po jetojmë në kohët më të rrezikshme që nga Lufta e Dytë Botërore. Secili duhet të ketë njohuritë dhe aftësitë praktike për të përballuar një krizë,” tha ministri i mbrojtjes Władysław Kosiniak-Kamysz.

Kërcënimi është i qartë: vendndodhja e Polonisë e bën të prekshme ndaj sulmeve, ndërsa pushtimi i Ukrainës nga Rusia dhe ndërhyrjet hibride të këtij viti rrisin alarmin. Një linjë hekurudhore u shkatërrua këtë muaj, dhe autoritetet akuzojnë përfshirjen e Rusisë.

Për t’iu përgjigjur këtyre rreziqeve, qeveria ka miratuar një projektbuxhet që rrit shpenzimet e mbrojtjes në 4.8% të PBB-së – një nivel shumë më i lartë se shumica e vendeve të NATO-s. Ndërtesat publike po pajisen me strehimore kundër bombave dhe po ripajisen strehimoret e vjetra. Po ndërtohet gjithashtu një “mburojë lindore” përgjatë kufijve me Bjellorusinë dhe Kaliningradin rus, që do të përfshijë kulla GPS dhe pajisje teknologjike për mbrojtje nga dronët.

Gjenerali i Brigadës Roman Brudło, komandant i brigadës së 9-të të kalorësisë së blinduar, thotë se pushtimi i Ukrainës ndryshoi plotësisht skemën e sigurisë për Poloninë. Ai paralajmëron për një presion rus nën pragun e luftës, përmes kërcënimeve hibride dhe sulmeve sabotazhi, duke përfshirë inkurajimin e migrimit të paligjshëm në kufijtë evropianë.

Kapiten Karol Frankowski, përgjegjës për komunikimin në brigadë, përshkruan stërvitjet e NATO-s, ku ushtarët ushtrojnë reagimin ndaj krizave, ndërhyrjeve dhe kaosit. “Ne mësojmë të veprojmë sikur të jetë gjendje lufte reale,” shpjegon ai.

Në Gołdap, një qytet afër kufirit me Kaliningradin, vendasit pranojnë kërcënimin, por mbeten optimistë. “Strategjikisht, nuk mendoj se do të na synojnë drejtpërdrejt,” thotë Piotr Bartoszuk, drejtor i kolegjit profesional të qytetit. Ndërkohë, brezat e rinj po trajnohen për të kuptuar rreziqet e reja dhe për të përgatitur aftësitë e mbijetesës, duke synuar të mbajnë gjallë njohuritë që brezat e vjetër ende i ruajnë me kujdes.

Pruszko përfundon stërvitjen duke nënvizuar rëndësinë e ndërgjegjësimit: “Shpresoj që të mos na duhen kurrë këto aftësi, por dua që brezat e rinj të dinë çfarë të bëjnë nëse ndonjëherë vjen momenti.”