Emirjana Sako s’e kalon dot ‘klasën’, KLSH: Ka shpërdoruar fondet!

Auditimi financiar i zhvilluar nga Kontrolli i Lartë i Shtetit mbi veprimtarinë e Bashkisë Durrës ka zbuluar një sërë problematikash serioze në mënyrën se si janë administruar fondet publike dhe investimet gjatë viteve të fundit. Sipas raportit përfundimtar të auditimit, janë konstatuar dobësi të theksuara në sistemin e kontrollit të brendshëm, mospërputhje në raportimet financiare dhe realizim i pjesshëm i disa projekteve të planifikuara. Për shkak të këtyre mangësive, audituesit kanë dhënë një opinion të modifikuar me rezervë për pasqyrat financiare të institucionit.

Një nga çështjet më të theksuara në raport lidhet me ritmin e ngadaltë të zbatimit të projekteve publike. Sipas gjetjeve të auditimit, disa investime të rëndësishme nuk kanë arritur të përfundojnë brenda afateve të parashikuara, ndërsa një pjesë e tyre nuk janë nisur fare. Kjo situatë lidhet kryesisht me vonesat në procedurat e prokurimit publik, mungesën e dokumentacionit të plotë teknik dhe probleme në koordinimin administrativ. Në mënyrë të veçantë përmenden projektet e rindërtimit pas Tërmeti i Shqipërisë 2019, të cilat në disa raste kanë mbetur në faza të pjesshme zbatimi.

Raporti thekson gjithashtu se realizimi i buxhetit të planifikuar nga bashkia ka qenë dukshëm më i ulët nga sa ishte parashikuar në fillim të viteve financiare. Për vitin 2023, shpenzimet arritën rreth 76 për qind të buxhetit të miratuar, ndërsa në vitin 2024 realizimi u rrit lehtë në rreth 79.6 për qind. Kjo diferencë mes planifikimit dhe zbatimit tregon se një pjesë e projekteve apo shpenzimeve nuk është materializuar sipas planit fillestar.

Në analizën e burimeve financiare, auditimi evidenton se financimi i Bashkisë Durrës mbetet në një masë të madhe i varur nga transfertat që vijnë nga qeveria qendrore. Të ardhurat e mbledhura në nivel vendor kanë një peshë më të kufizuar në buxhet, çka e bën institucionin më pak të qëndrueshëm financiarisht në planin afatgjatë. Një tjetër problematikë që evidentohet është rritja e detyrimeve të papaguara nga qytetarët dhe bizneset për taksat dhe tarifat vendore. Sipas auditimit, kjo situatë reflekton dobësi në administrimin fiskal dhe mungesë analizash të detajuara për identifikimin dhe menaxhimin e debitorëve.

Kontrolli financiar ka evidentuar gjithashtu pasaktësi në përgatitjen e pasqyrave financiare. Në disa raste janë konstatuar mbivlerësime ose nënvlerësime të llogarive të caktuara, çka ndikon në saktësinë e raportimit financiar. Përveç kësaj, janë identifikuar mangësi në menaxhimin e riskut dhe në ndarjen e qartë të përgjegjësive në proceset financiare brenda administratës vendore.

Për të adresuar këto probleme, Kontrolli i Lartë i Shtetit ka paraqitur gjithsej 19 rekomandime. Këto masa synojnë përmirësimin e planifikimit dhe monitorimit të buxhetit, përshpejtimin e procedurave të prokurimit publik, korrigjimin e pasqyrave financiare dhe forcimin e mekanizmave të kontrollit të brendshëm. Qëllimi kryesor i këtyre rekomandimeve është rritja e transparencës, përgjegjshmërisë institucionale dhe përdorimi më efikas i fondeve publike.