Péter Magyar hap dosjet e sistemit paraardhësit të tij

ONE Albania, banka dhe hija e Budapestit, a rrezikohen edhe asetet hungareze në Shqipëri?

Zhvillimet e fundit politike në Hungari po sinjalizojnë një ndryshim të thellë që mund të shkojë përtej kufijve të vendit. Fitorja e Péter Magyar dhe premtimet e tij për të hetuar korrupsionin dhe për të rikthyer standardet demokratike kanë hapur diskutimin mbi fatin e rrjeteve ekonomike të ndërtuara gjatë qeverisjes së Viktor Orbán.

Nuk bëhet fjalë vetëm për një rotacion politik. Për shumë analistë, kjo përfaqëson një përpjekje për të çmontuar një model të tërë, ku politika, biznesi dhe financimet publike kanë funksionuar të ndërthurura ngushtë për vite me radhë. Në këtë kontekst, vëmendja është zhvendosur edhe te kompanitë që janë rritur nën këtë sistem dhe që kanë zgjeruar aktivitetin e tyre në rajon.

Një nga rastet më të përfolura lidhet me grupin hungarez 4iG. Sipas një investigimi të publikuar nga Direkt36, kompania nuk është zhvilluar vetëm mbi baza tregu, por ka përfituar nga mbështetje e fortë politike dhe financime shtetërore, duke u kthyer në një instrument ndikimi edhe jashtë Hungarisë.

Ky dimension e bën çështjen të prekshme edhe për Shqipëri. Prania e 4iG në tregun shqiptar, përmes operatorit ONE Albania, e vendos vendin në hartën e interesave strategjike të këtij grupi në Ballkanin Perëndimor. Për rrjedhojë, çdo zhvillim politik apo hetimor në Budapest mund të ketë pasoja indirekte edhe në këtë treg.

Retorika e Péter Magyar ka qenë e fortë, duke paralajmëruar hetime dhe përgjegjësi për ata që, sipas tij, kanë përfituar nga sistemi i mëparshëm. Nëse këto deklarata përkthehen në veprime konkrete, atëherë pritet një valë auditimesh dhe verifikimesh që mund të prekin edhe kompanitë me shtrirje ndërkombëtare.

Kjo nuk do të thotë se bizneset do të ndalojnë menjëherë aktivitetin e tyre. Megjithatë, humbja e mbështetjes politike mund të ekspozojë më qartë mënyrën se si janë ndërtuar, financuar dhe zgjeruar këto kompani. Në raste të tilla, zakonisht rishikohen strukturat e pronësisë, marrëveshjet financiare dhe strategjitë e investimit.

Për bankën hungareze, tabloja është më e qetë, por jo plotësisht jashtë radarit. Sistemi bankar ka natyrë më të rregulluar dhe më pak të lëvizshme politikisht se telekomi, por nëse qeveria e re në Budapest hap dosje të mëdha mbi kapitalin e favorizuar, çdo entitet i rëndësishëm hungarez jashtë vendit mund të hyjë nën lupë, qoftë edhe vetëm në aspektin reputacional.

Për tregun shqiptar, kjo situatë ngre disa pikëpyetje të rëndësishme. A do të ketë ndryshime në strukturën e pronësisë së kompanive hungareze? A mund të ketë auditime mbi origjinën e kapitalit? Dhe mbi të gjitha, a do të ndikojë kjo në sektorë të ndjeshëm si telekomunikacioni?

Këto zhvillime nuk duhen parë si thjesht debat politik. Telekomunikacioni është një sektor strategjik që lidhet me infrastrukturën, sigurinë e të dhënave dhe funksionimin e ekonomisë. Për këtë arsye, çdo ndryshim në balancat e pronësisë apo ndikimit kërkon vëmendje të shtuar institucionale.

Rënia e modelit politik të Viktor Orbán, nëse konfirmohet përmes veprimeve konkrete të qeverisë së re, mund të sjellë një efekt zinxhir në rajon. Dhe në këtë skenar, Ballkani, përfshirë edhe Shqipërinë, mund të jetë ndër zonat ku këto lëkundje do të ndihen më shpejt.