Përplasje për çmimet dhe formulën e Bordit të Transparencës

Tetë kompani të tregtimit të hidrokarbureve kanë paditur qeverinë shqiptare në Gjykata Administrative, duke kërkuar rreth 11.8 milionë euro dëmshpërblim për humbjet që pretendojnë se u janë shkaktuar nga mënyra e llogaritjes së çmimeve gjatë funksionimit të Bordi i Transparencës.

Sipas operatorëve, kërkesat e tyre për rishikimin e metodologjisë nuk janë marrë në konsideratë, pavarësisht paralajmërimeve të përsëritura që kishin bërë më herët për pasojat financiare të formulës në fuqi.

Debati për formulën: FOB kundër CIF

Në thelb të padisë qëndron mënyra e përllogaritjes së çmimit maksimal të shitjes së karburanteve. Kompanitë argumentojnë se Bordi ka përdorur çmimin FOB (Free on Board), ndërkohë që realisht tregu funksionon mbi bazën e kontratave CIF (Cost, Insurance, Freight).

Sipas tyre, kjo diferencë është thelbësore, pasi çmimi CIF përfshin kostot e transportit dhe sigurimit, duke reflektuar më saktë koston reale të importit. Mosmarrja parasysh e këtyre elementeve, sipas operatorëve, ka çuar në nënvlerësim të çmimit final dhe në humbje direkte për bizneset.

TVSH dhe kosto shtesë për litër

Një tjetër pikë kundërshtimi lidhet me mënyrën e aplikimit të TVSH-së. Kompanitë pretendojnë se doganat e kanë llogaritur TVSH-në mbi bazën e çmimit CIF, duke krijuar një mospërputhje me formulën e përdorur nga Bordi.

Si rezultat, sipas tyre, është gjeneruar një kosto shtesë prej rreth 4.7 lekësh për litër, që ka rënduar ndjeshëm bilancet financiare të operatorëve në treg.

Formula “e vjetëruar” dhe kostot në rritje

Importuesit theksojnë se metodologjia e miratuar në vitin 2022 nuk pasqyron më realitetin ekonomik. Ata argumentojnë se:

• nuk merret parasysh inflacioni në rritje
• janë rritur pagat dhe kostot e punës
• janë shtuar qiratë dhe shpenzimet operative
• marzhet e fitimit janë nënvlerësuar

Sipas përllogaritjeve të tyre, formula aktuale nuk reflekton rreth 8.7 lekë për litër në çmimin final të karburantit, duke goditur veçanërisht operatorët më të vegjël në treg.

Kërkesa për dëmshpërblim

Nëpërmjet padisë, kompanitë kërkojnë që gjykata të njohë dëmin ekonomik të shkaktuar dhe të detyrojë institucionet shtetërore të kompensojnë humbjet e akumuluara gjatë periudhës së funksionimit të Bordit.

Çështja pritet të hapë një debat më të gjerë mbi ndërhyrjen e shtetit në tregun e karburanteve, transparencën e çmimeve dhe balancën mes mbrojtjes së konsumatorit dhe qëndrueshmërisë së operatorëve ekonomikë.