Gjykata fajësoi Thaçin, dokumenti i vitit 2000 sfidon versionin e Hagës

Dy dekada më parë, Nazmije Allaqi raportonte te autoritetet se bashkëshorti i saj ishte marrë nga policia serbe në Drenoc. Në aktgjykimin e 16 shtatorit, Dhomat e Specializuara arritën në një përfundim tjetër për fatin e Behajdin Allaqit dhe e lidhën drejtpërdrejt Hashim Thaçin me arrestimin, transferimin dhe vrasjen e tij.

Një dokument hetimor i vitit 2000 rikthen në vëmendje një nga rastet e trajtuara në procesin gjyqësor ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë.

Bëhet fjalë për rastin e Behajdin Allaqit, zhdukja e të cilit u përfshi në çështjen gjyqësore dhe u përmend në arsyetimin e aktgjykimit të shpallur më 16 shtator 2026.

Dokumenti, që lidhet me hetimin e zhvilluar pas zhdukjes së Allaqit, përmban një deklarim të bashkëshortes së tij, Nazmije Allaqi, i cili paraqet një version të ndryshëm nga ai që pranoi Trupi Gjykues në përfundimet e tij.

Sipas dokumentit, më 21 nëntor 2000, Nazmije Allaqi kishte raportuar se bashkëshorti i saj ishte zhdukur që prej 11 qershorit 1998. Rasti ishte regjistruar me numrin 2001-000512.

Në pjesën e dokumentit ku përshkruhet historiku i çështjes, thuhet se Nazmije Allaqi kishte deklaruar se Behajdin Allaqi ishte marrë nga policia serbe në fshatin Drenoc dhe se, prej asaj kohe, ajo nuk e kishte parë dhe nuk kishte dëgjuar më për të. Ky dokument është publikuar edhe në raportimet e 16 shtatorit 2026.

Çfarë tha Gjykata për fatin e Allaqit?

Përfundimi i Dhomave të Specializuara është tjetër.

Në përmbledhjen zyrtare të aktgjykimit, Gjykata thotë se Hashim Thaçi mori pjesë personalisht në arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e Behajdin Allaqit.

Sipas versionit të pranuar nga Trupi Gjykues, Allaqi u largua nga shtëpia më 11 qershor 1998 ose rreth kësaj date dhe shkoi në shtabin e UÇK-së në Drenoc. Më pas, sipas përfundimit të Gjykatës, aty mbërritën Hashim Thaçi dhe Kadri Veseli dhe e morën Allaqin në pranga.

Gjykata konstatoi se Allaqi nuk u pa më dhe arriti në përfundimin se ai ishte vrarë. Në arsyetimin e saj, ajo e lidhi rastin edhe me konfliktet e mëparshme që Allaqi kishte pasur me Thaçin dhe Azem Sylën.

Sipas përmbledhjes së aktgjykimit, Trupi Gjykues konstatoi se Allaqi kishte qenë nën vëzhgimin e shërbimit të zbulimit të UÇK-së dhe se Thaçi dhe Veseli kishin kërkuar informacion për praninë e tij në shtabin e UÇK-së në Drenoc.

Komunikata 61 dhe versioni për “dëshmorin”

Një tjetër element i rëndësishëm i arsyetimit lidhet me Komunikatën nr. 61 të Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së, të publikuar më 1 nëntor 1998.

Sipas Gjykatës, komunikata ku thuhej se Behajdin Allaqi kishte rënë dëshmor në betejë ishte përdorur për të fshehur atë që kishte ndodhur me të.

Ky përfundim është pjesë e versionit faktik të pranuar nga Trupi Gjykues në aktgjykimin e shpallur më 16 shtator.

Por pikërisht këtu del në pah dokumenti i vitit 2000.

Dy versione për të njëjtën zhdukje

Nga njëra anë qëndron përfundimi i Gjykatës se Allaqi u mor nga shtabi i UÇK-së në Drenoc, u arrestua dhe më pas u vra.

Nga ana tjetër, një dokument hetimor i hartuar pas luftës regjistron deklarimin e bashkëshortes së tij se atë e kishte marrë policia serbe në Drenoc.

Dokumenti nuk provon i vetëm se cili prej këtyre versioneve është i saktë. Ai, megjithatë, krijon një pikë konkrete që mund të verifikohet në raport me provat e administruara gjatë procesit: a ka qenë ky dokument pjesë e materialit të shqyrtuar nga Trupi Gjykues dhe, nëse po, si është vlerësuar deklarimi i Nazmije Allaqit?

Kjo është veçanërisht e rëndësishme sepse deklarimi nuk vjen nga një koment i bërë vite më vonë, por nga një raportim i regjistruar në kuadër të një hetimi mbi zhdukjen e Allaqit.

Nëse dokumenti është administruar si provë, atëherë pyetja që mbetet për t’u shqyrtuar është se cilat prova të tjera e çuan Gjykatën në përfundimin se versioni i marrë prej saj ishte ai i saktë dhe si u peshua ai kundrejt deklarimit të bashkëshortes.

Për t’iu përgjigjur kësaj, nuk mjafton vetëm përmbledhja e lexuar në sallë. Nevojitet shqyrtimi i aktgjykimit të plotë dhe referencave konkrete provuese.

Një proces me mijëra prova

Vetë Dhomat e Specializuara kanë bërë të ditur se procesi gjyqësor ishte voluminoz.

Gjatë gjykimit, Trupi Gjykues mori prova nga 273 dëshmitarë, si në sallën e gjyqit ashtu edhe në formë të shkruar. Në dosjen e provave u pranuan 5,467 prova materiale, ndërsa transkriptet e procedurave arritën në 29,238 faqe.

Kjo do të thotë se një dokument i vetëm nuk mund të përdoret automatikisht për të rrëzuar përfundimet e Gjykatës. Në të njëjtën kohë, rëndësia e tij mund të përcaktohet vetëm duke parë nëse ai ishte pjesë e materialit të administruar, çfarë informacioni përmbante dhe si u trajtua nga palët dhe Trupi Gjykues.

Edhe vetë procesi gjyqësor kishte trajtuar drejtpërdrejt çështjen e zhdukjes dhe vdekjes së Allaqit. Në një seancë të vitit 2024, tema iu drejtua edhe Hashim Thaçit gjatë pyetjeve lidhur me rastin.

Çfarë mbetet për t’u verifikuar?

Dokumenti i vitit 2000 nuk jep, i vetëm, një përgjigje përfundimtare mbi fatin e Behajdin Allaqit. Ai dokumenton se çfarë kishte raportuar bashkëshortja e tij te autoritetet në atë kohë.

Pikërisht për këtë arsye, pesha e tij juridike duhet të vlerësohet në kontekstin e të gjithë dosjes së çështjes.

Pyetjet kryesore që dalin janë konkrete:

A ishte dokumenti pjesë e provave të administruara në proces? A e kishte parë dhe shqyrtuar Trupi Gjykues deklarimin e Nazmije Allaqit? Nëse po, çfarë arsyetimi dha për të? Cilat prova të tjera mbështetën përfundimin për arrestimin dhe vrasjen e Allaqit?

Këto janë çështje që mund të marrin rëndësi në analizën e mëtejshme të aktgjykimit dhe në çdo proces ankimor.

Dhomat e Specializuara shpallën më 16 shtator 2026 fajësinë e katër ish-drejtuesve të UÇK-së për një sërë krimesh lufte. Hashim Thaçi u dënua me 25 vjet burg, Kadri Veseli me 18 vjet, Rexhep Selimi me 13 vjet dhe Jakup Krasniqi me 25 vjet.

Rasti i Behajdin Allaqit tashmë është një nga episodet që kërkon një lexim të plotë të arsyetimit të Gjykatës dhe të provave mbi të cilat është ndërtuar përfundimi për fatin e tij.

Dallimi mes dy versioneve — deklarimit të regjistruar të bashkëshortes së Allaqit në vitin 2000 dhe përfundimit të arritur nga Trupi Gjykues 26 vjet më vonë — e bën veçanërisht të rëndësishëm shqyrtimin e plotë të dosjes.