Nga protestat te rrjetet sociale, qeveria ngre në “qiellin e 7-të” Policinë e Shtetit

Një paketë ndryshimesh në ligjin për tubimet parashikon zgjerimin e kompetencave të Policisë së Shtetit për kufizimin e protestave, largimin e individëve nga zona të caktuara dhe ndërhyrjen ndaj përmbajtjeve të publikuara në rrjetet sociale. Dokumenti shoqërues i nismës përfshin gjithashtu masa të reja administrative, gjoba për shkelje të përcaktuara dhe rregulla për regjistrimin e episodeve gjatë tubimeve.

Në qendër të debatit janë dispozitat që lidhen me ushtrimin e së drejtës për protestë dhe kufijtë e ndërhyrjes së autoriteteve. Ndryshimet e propozuara ngrenë pikëpyetje mbi mënyrën se si do të zbatohen këto kompetenca, çfarë garancish do të kenë qytetarët dhe si do të funksionojë kontrolli gjyqësor ndaj vendimeve të policisë.

Kufizimi i tubimeve për deri në 72 orë

Një nga dispozitat e përfshira në draft, neni 12/1, parashikon mundësinë e ndalimit ose kufizimit të tubimeve brenda një perimetri të përcaktuar pranë institucioneve arsimore, shëndetësore ose shtetërore.

Sipas relacionit, kjo masë mund të merret kur ekziston rrezik real, serioz dhe i afërt për ushtrim dhune ndaj personave ose për dëmtime të rënda të pronës. Vendimi parashikohet të merret nga drejtuesi i drejtorisë vendore të policisë, me miratimin e prefektit, dhe të ketë një kohëzgjatje maksimale prej 72 orësh.

Një tjetër element i rëndësishëm është mënyra e kundërshtimit të vendimit. Dokumenti parashikon që qytetarët të kenë mundësi t’i drejtohen gjykatës brenda 48 orëve, por ankimi të mos e pezullojë automatikisht zbatimin e masës, përveç rasteve kur gjykata vendos ndryshe.

Ky mekanizëm e bën veçanërisht të rëndësishëm shqyrtimin në kohë të ankesave, pasi kufizimi mund të jetë ende në fuqi ndërsa qytetari kërkon mbrojtje gjyqësore.

Policia mund të urdhërojë largimin nga zona të caktuara

Një tjetër dispozitë, neni 12/2, parashikon mundësinë që punonjësit e Policisë së Shtetit t’i kërkojnë një individi të largohet nga një zonë e përcaktuar si e mbrojtur, për një periudhë deri në 48 orë.

Sipas tekstit të paraqitur në relacion, kjo masë lidhet me sjellje konkrete që përfshijnë kanosjen, ngacmimin e përsëritur, ushtrimin e dhunës, dëmtimin e pronës ose pengimin me forcë të aksesit dhe përdorimit të zonës.

Zbatimi i kësaj dispozite do të varet nga mënyra se si dokumentohen sjelljet e pretenduara dhe nga kriteret që do të përdoren për të vlerësuar nëse largimi është i nevojshëm dhe proporcional.

Ndërhyrje edhe ndaj përmbajtjeve në rrjetet sociale

Ndryshimet e propozuara përfshijnë edhe nenin 19/1, i cili trajton rastet kur policia identifikon llogari në rrjetet sociale dhe komunikon me personat që i administrojnë ato.

Sipas relacionit, autoritetet mund t’i dërgojnë mbajtësit të llogarisë një njoftim për fshirjen e përmbajtjeve të konsideruara si thirrje për dhunë, si dhe për të mos përsëritur veprime të tilla.

Kjo dispozitë prek drejtpërdrejt kufirin mes parandalimit të akteve të dhunshme dhe mbrojtjes së lirisë së shprehjes. Për këtë arsye, rëndësi të veçantë kanë kriteret që përcaktojnë se cilat publikime përbëjnë nxitje të dhunës, procedura e ndjekur nga policia dhe garancitë kundër ndërhyrjeve të pajustifikuara ndaj shprehjes së lirë.

Në një klimë ku debatet politike zhvillohen edhe në platformat online, qartësia e këtyre rregullave është thelbësore për të shmangur interpretime që mund të prekin edhe shprehjen e mendimeve kritike apo thirrjet për protesta paqësore.

Gjobat e parashikuara për shkeljet gjatë protestave

Drafti përmban edhe ndryshime në regjimin e kundërvajtjeve administrative, përfshirë gjoba për pjesëmarrjen në tubime të ndaluara, mosbindjen ndaj urdhrave të policisë në rrethana të caktuara dhe bllokimin e rrugëve.

Sipas dokumentit, masat financiare të propozuara janë:

• 10 mijë deri në 100 mijë lekë për pjesëmarrjen në tubime të ndaluara.
• 50 mijë deri në 500 mijë lekë për mosbindjen ndaj urdhrit të policisë, në rastet kur personi ka identitet të fshehur.
• 5 mijë lekë për çdo ditë bllokimi, për çdo individ që merr pjesë në bllokimin e rrugëve automobilistike gjatë një tubimi.

Lartësia e këtyre gjobave dhe mënyra e zbatimit të tyre pritet të jenë ndër çështjet më të debatueshme, veçanërisht kur bëhet fjalë për protesta ku pjesëmarrësit kundërshtojnë vendimet e institucioneve ose kërkojnë ndryshime politike.

Regjistrimi me kamera gjatë tubimeve

Një tjetër element i paketës së propozuar lidhet me përdorimin e mjeteve audiovizuale nga Policia e Shtetit. Sipas relacionit, policia parashikohet të regjistrojë paralajmërimet për shpërndarjen e tubimit, si dhe rastet e dhunës ndaj personave ose të dëmtimit të pronës.

Regjistrimet mund të shërbejnë për dokumentimin e ngjarjeve dhe verifikimin e rrethanave të incidenteve. Megjithatë, zbatimi i kësaj mase kërkon qartësi mbi mënyrën e administrimit të pamjeve, përdorimin e tyre dhe mbrojtjen e të dhënave personale të qytetarëve.

Debati mbi kufijtë e kompetencave policore

Në tërësi, dispozitat e paraqitura në relacion prekin disa fusha të ndjeshme: lirinë e tubimit, lirinë e shprehjes, kompetencat e policisë dhe të drejtën për mbrojtje gjyqësore. Pika kryesore e debatit është nëse mekanizmat e propozuar për garantimin e rendit publik shoqërohen me kufizime dhe garanci të mjaftueshme për të parandaluar përdorimin e tepruar të pushtetit.

Përdorimi i një akti normativ për ndryshimin e rregullave që lidhen me protestat e bën gjithashtu të rëndësishëm shqyrtimin e bazës ligjore të nismës, arsyetimit për urgjencën dhe procedurave të kontrollit parlamentar e gjyqësor.

Përpara se këto dispozita të paraqiten si rregulla përfundimtare në fuqi, duhet verifikuar statusi zyrtar i aktit, teksti i plotë i miratuar dhe botimi i tij në Fletoren Zyrtare. Dokumenti shoqërues dhe projektdispozitat, në vetvete, nuk mjaftojnë për të konkluduar se çdo kompetencë e përshkruar është tashmë e zbatueshme.