Sistemet digjitale në krizë, ADS përballet me kolapsin e shërbimeve online

Pak ditë pasi Shqipëria u vlerësua në një renditje ndërkombëtare për performancën në sigurinë kibernetike, problematikat e shfaqura gjatë ditëve të fundit të gushtit kanë ngritur pikëpyetje serioze mbi funksionimin e sistemeve dhe shërbimeve digjitale në vend.

Në qendër të situatës është Albanian Digital Solution (ADS), kompania e krijuar me synimin për të ofruar zgjidhje digjitale për qytetarët dhe institucionet shqiptare. Nën drejtimin e Igli Tafës, ADS përballet me vështirësi në funksionimin e disa sistemeve, ndërsa përdoruesit raportojnë probleme dhe ndërprerje në shërbime të ndryshme elektronike.

Problematikat bëhen edhe më të ndjeshme për shkak të varësisë së qytetarëve dhe bizneseve nga platformat online. Shërbimet që dikur kërkonin paraqitjen fizike në sportele tashmë ofrohen kryesisht në mënyrë elektronike, çka do të thotë se çdo problem teknik kthehet menjëherë në pengesë për qytetarët.

Nga AKSHI te ADS, por problemet vijojnë

ADS u krijua në një kohë kur infrastruktura digjitale shtetërore ishte përballur me probleme të vazhdueshme, ndërsa pritshmëritë ishin që një strukturë e re të sillte më shumë eficiencë, stabilitet dhe mirëmbajtje të sistemeve.

Megjithatë, situata e krijuar së fundmi ngre pikëpyetje nëse kjo strukturë po arrin të përmbushë objektivin për të cilin është krijuar.

Një prej sistemeve që prej kohësh është përballur me problematika është edhe fiskalizimi, ndërsa shqetësime janë evidentuar edhe në funksionimin e shërbimeve të Qendrës Kombëtare të Biznesit, shërbimeve elektronike në sektorin e shëndetësisë dhe sistemeve që përpunojnë të dhëna sensitive.

Qytetarët paguajnë, por shërbimin e marrin me vonesë

Digjitalizimi i shërbimeve publike u prezantua si një mënyrë për të shmangur radhët në sportele, për të reduktuar burokracinë dhe për t’u ofruar qytetarëve shërbime më të shpejta.

Por kur platformat nuk funksionojnë, problemi thjesht zhvendoset nga sporteli te pajisja elektronike.

Qytetarët përballen me pritje të gjata përpara kompjuterëve, laptopëve apo telefonave, ndërsa një shërbim që duhet të kryhet brenda pak minutash mund të kthehet në një proces që zgjat me orë apo edhe ditë.

Kjo situatë ngre gjithashtu pikëpyetje mbi kostot e mirëmbajtjes së sistemeve dhe eficiencën e investimeve publike në teknologji.

Nëse shteti ka zgjedhur ta kalojë pjesën më të madhe të shërbimeve te platformat elektronike, atëherë funksionimi i tyre nuk është më thjesht një çështje komoditeti, por një domosdoshmëri për qytetarët dhe bizneset.

Në këtë kuadër, problemet e përsëritura me sistemet digjitale shtrojnë pyetjen se sa e qëndrueshme është infrastruktura teknologjike mbi të cilën është ngritur shërbimi publik shqiptar dhe nëse investimet e bëra po shoqërohen me mirëmbajtje dhe administrim të mjaftueshëm.

Në fund, qytetari mbetet ai që përballet drejtpërdrejt me pasojat: paguan për shërbimin, por në vend të pritjes në sportel, detyrohet të presë përpara ekranit.