Hemodializa në duart e rusëve dhe bullgarëve? Tenderi 513 mijë euro ngre pikëpyetje

Kalimi i shërbimit të hemodializës nën administrimin e shtetit po shoqërohet me pikëpyetje të reja mbi mënyrën se si po organizohen prokurimet dhe përzgjedhja e kompanive që ofrojnë shërbimet mbështetëse. Një prej procedurave të fundit të zhvilluara nga Operatori i Shërbimeve të Kujdesit Shëndetësor (OSHISH) lidhet me kryerjen e analizave për pacientët që i nënshtrohen hemodializës, me një vlerë prej rreth 513 mijë eurosh.

Bëhet fjalë për një tender me fond limit 46 milionë lekë, i cili është zhvilluar përmes procedurës me negocim, pa një proces konkurrimi mes operatorëve. Fitues është shpallur kompania “Cambridge Clinical Laboratories”, e cila ka ofruar 44.6 milionë lekë, një shumë shumë pranë fondit limit të vendosur nga institucioni.

Sipas dokumentacionit të procedurës, kontrata parashikon ofrimin e shërbimit të analizave për një periudhë 180-ditore. Në të është përfshirë edhe kushti për ndërprerjen e saj pa pasoja për autoritetin kontraktor, në rast se përfundon procedura konkurruese përkatëse.

Por pikëpyetjet nuk lidhen vetëm me mënyrën e zhvillimit të tenderit, por edhe me pronësinë e kompanisë që ka përfituar kontratën.

Të dhënat e regjistrimit të biznesit, sipas dokumenteve të referuara në materialin hetimor mediatik, tregojnë se 90% e aksioneve të “Cambridge Clinical Laboratories” zotërohen nga shoqëria holandeze “Cambridge Pathology B.V.”. Pas kësaj kompanie rezultojnë dy shtetas të huaj: Zoya Georgieva Gyurova, me shtetësi bullgare, dhe Nikita Vinogradov, shtetas rus i lindur në vitin 1991.

Të dy emrat janë përmendur edhe në lidhje me procedura të tjera biznesi në Shqipëri. Sipas pretendimeve të ngritura në materialin investigativ, dyshohet për një rrjet kompanish të regjistruara jashtë vendit, përmes të cilave mund të fshihen lidhjet e pronësisë me interesa të tjera ekonomike në Shqipëri.

Megjithatë, këto dyshime nuk përbëjnë fakte të provuara dhe çdo pretendim për përfshirje në veprimtari të paligjshme kërkon verifikim nga institucionet kompetente.

Nga koncesioni te administrimi shtetëror, por problemet e prokurimeve vijojnë

Shërbimi i hemodializës ishte dhënë me koncesion rreth një dekadë më parë, ndërsa kalimi i tij në administrimin shtetëror pritej të sillte një model të ri organizimi dhe kontrolli të shpenzimeve publike.

Megjithatë, sipas problematikave të ngritura në lidhje me aktivitetin e OSHISH, organizimi i shërbimeve dhe procedurave të prokurimit po shoqërohet me shqetësime të përsëritura. Tenderat për ushqime, analiza dhe reagentë janë ndër procedurat që kanë tërhequr vëmendjen, për shkak të rasteve kur konkurrenca ka qenë e kufizuar ose kur kontratat janë dhënë përmes procedurave pa garë.

Në rastin konkret, fakti që një kontratë me vlerë dhjetëra milionë lekë është dhënë përmes negocimit dhe oferta fituese është shumë pranë fondit limit ngre pikëpyetje mbi transparencën dhe leverdinë ekonomike të procedurës.

Në një shërbim kaq të ndjeshëm sa hemodializa, ku analizat laboratorike janë pjesë thelbësore e ndjekjes së gjendjes shëndetësore të pacientëve, çdo problem në organizimin e furnizimit apo në ofrimin e shërbimeve mund të ketë pasoja serioze.

Përtej vlerës së tenderit dhe identitetit të aksionarëve, mbetet për t’u parë nëse institucionet përgjegjëse kanë verifikuar plotësisht pronësinë e kompanisë, arsyetimin e procedurës me negocim dhe mënyrën se si është garantuar cilësia e shërbimit.

Në fund, çështja nuk është thjesht se kush përfiton nga një kontratë publike prej 513 mijë eurosh, por nëse shtetëzimi i hemodializës po sjell realisht më shumë kontroll, transparencë dhe siguri për pacientët.