Kush janë ‘aleatët strategjikë të Ediotit strategjik’?

Çim Peka

Gjermania, aleat strategjik. Italia, aleat strategjik. Turqia, aleat strategjik. Greqia, aleat strategjik. SHBA, aleat strategjik. Tani edhe Izraeli.

Me sa duket, të gjithë janë strategjikë.

Për një vend të vogël ballkanik, me peshë modeste në politikën botërore, Shqipëria e Edi Ramës ka grumbulluar një koleksion të jashtëzakonshëm “aleatësh strategjikë”. Lista është bërë aq e gjatë, sa vetë fjala strategjik po i afrohet parodisë.

Por ekziston një përjashtim ulëritës: Kosova.

Tirana pretendon se nuk ka probleme serioze me fqinjët dhe reklamon miqësi nga Uashingtoni në Ankara, nga Berlini në Jerusalem. Megjithatë, disa nga përplasjet më të forta politike të Ramës kanë qenë pikërisht me Kosovën — vendin e vetëm që Shqipërisë nuk duhet t’i nevojitej kurrë një slogan diplomatik për ta quajtur strategjik.

Ky paradoks thotë më shumë se një tjetër fotografi e kuruar me kujdes me një lider botëror.

Për vite me radhë, qeveritë perëndimore e trajtuan Ramën si garant të besueshëm të “stabilitetit” në Ballkan, ndërkohë që qeverinë e tij e kanë shoqëruar vazhdimisht pikëpyetje për korrupsionin, krimin e organizuar dhe standardet demokratike.

Pyetja e pakëndshme për kryeqytetet perëndimore nuk është më vetëm çfarë ndodhi në Shqipëri.

Është edhe: çfarë zgjodhën të mos shihnin?

Pastaj vjen George Soros dhe rrjeti Open Society.

Aleanca më jetëgjatë strategjike e Ramës mund të mos ketë qenë fare me një shtet, por me një ekosistem ndërkombëtar ndikimi politik, institucional dhe të shoqërisë civile të lidhur me Sorosin — një rrjet që kritikët e tij e konsiderojnë si diçka të ngjashme me një “shtet brenda shtetit”.

Por ekziston një pyetje edhe më e errët.

Po krimi i organizuar?

Shqipëria ka parë investime marramendëse në ndërtim, turizëm dhe prona në zonat më të shtrenjta të bregdetit. Pyetja që institucionet duhet t’i përgjigjen — me prova, jo me propagandë — është sa para kriminale kanë hyrë në ekonominë legale, kush ka përfituar prej tyre dhe nëse modeli shqiptar i “investitorit strategjik” ka krijuar hapësirë që kapitali i pistë të shtjerë në dorë disa prej pasurive më të çmuara të vendit.

Sepse “investitor strategjik” është një etiketë qeveritare.

Nuk është certifikatë pafajësie.

Rama mund ta shpallë Gjermaninë strategjike. Amerikën strategjike. Turqinë strategjike. Izraelin strategjik. Mund ta quajë çdo samit historik dhe çdo shtrëngim duarsh triumf gjeopolitik.

Por ndoshta pyetja e vërtetë është shumë më e thjeshtë: Kush janë realisht aleatët strategjikë të Edi Ramës?

Perëndimi demokratik?

Apo rrjetet e ndikimit që kanë ndihmuar në ruajtjen e legjitimitetit të tij ndërkombëtar — dhe kapitali i errët, ngritja e të cilit po transformon Shqipërinë nga brenda?

Nëse paratë e krimit po pastrohen ndërsa bregdeti përqendrohet në gjithnjë e më pak duar, atëherë kjo nuk është më thjesht një histori korrupsioni.

Është historia e arkitekturës së një pushteti.

Dhe ky mund të jetë projekti më “strategjik” nga të gjithë.