‘I mbërthyer’ nën ‘kthetrat’ e grupeve, si u kthye qyteti në laborator të krimit të organizuar

Çdo qytet ka anën e vet të padukshme. Por në Elbasan, ajo pjesë nuk ishte më thjesht hije: ajo sundonte. Për vite me radhë, katër grupe kryesore, secila me hierarkinë, territorin dhe burimet e veta, funksionuan sipas rregullave të pashkruara, duke kthyer qytetin në një laborator dhune dhe krimi të organizuar.

Policia shpesh shfaqej vetëm pas ngjarjeve, jo para tyre. Banorët, në shtëpi, lokale apo biznese të vogla, e kishin kuptuar prej kohësh se kjo nuk ishte thjesht neglizhencë: ishte frikë, ose diçka edhe më e thellë.

Elbasani mbajti për vite rekordin e zi të krimit në Shqipëri: atentate të porositura, dhjetëra vrasje pa autor, larje hesapesh me armë. Për gati dy dekada, pesha e grupeve kriminale e shndërroi qytetin në nyje të trafikut ndërkombëtar të drogës, duke transportuar tonelata kokaine nga Amerika e Jugut drejt Europës.

Për një kohë të gjatë, gjithçka mbeti e heshtur: vrasës me pagesë, miliona euro që qarkullonin për eliminime, emra të paprekshëm që askush nuk guxonte t’i përmendte. Deri në momentin kur disa prej tyre—të arrestuar dhe të rrezikuar—vendosën të flisnin. Të penduarit u kthyen në çelësin që hapi një botë të padukshme.

Dëshmitë e tyre, të mbështetura nga mesazhet e platformës së kriptuar SKY, zbuluan hierarkitë, rrugët e drogës, urdhrat e ekzekutimeve dhe lidhjet ndërkombëtare. SPAK dhe Policia goditën një e nga një grupet më të rrezikshme: “Çapja”, “Çela”, “Çopja”, “Alibej”, përfshirë degë dhe rrjete satelitë. Dosjet sot janë në gjykatë për akuza të rënda: vrasje, trafik kokaine, pastrim parash në shifra marramendëse.

Pas disa goditjeve, qyteti u qetësua. Tre vite pa atentate dhe krime të nivelit të lartë. Një frymëmarrje që qyteti nuk e kishte njohur prej dekadash. Por më 30 nëntor 2025, heshtja u thye.

Biznesmeni 43-vjeçar Edmond Hyka, i njohur si Mondi Mëhalla, u ekzekutua në një atentat me pamje mafioze. Pronari i një pike karburanti, lokali dhe i linjës së vetme të taksive në Elbasan, u qëllua për vdekje pranë biznesit të tij—duke rikthyer frikën, dyshimet dhe makthet e një epoke të errët.

Grupi “Çapja”

Për 18 vite, “Çapja” dominoi qytetin. Një familje më shumë sesa grup kriminal, me njerëz të afërt e të besuar, të hetuar, arrestuar dhe liruar e arrestuar sërish.

Rënia nisi kur lideri Ardian Çapja u arrestua dhe u dënua me burgim të përjetshëm, e po ashtu edhe nipi i tij, Florenc Çapja, i kapur në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe ekstraduar më pas. Dosjet lidhen me vrasjen e babë e bir, Nezir dhe Gentian Beqiri (2012). Të penduarit zbuluan ekzekutorët dhe urdhrat e dhëna nga Ardian dhe Florenc.

Grupi “Alibej”

Ekspozimi i këtij grupi erdhi në vitin 2020. Përplasjet dhe zinxhiri i vrasjeve lidhen me periudhën 2018–2020. Zbardhja erdhi nga bashkëpunëtorët e drejtësisë, fillimisht Nuredin Dumani dhe më pas Erion Alibej.

Procesi “Plumbi i artë” përshkruan një “roman” kriminal: trafik kokaine, vrasje me pagesë, kontraktime ekzekutorësh, oficerë policie të blerë, përdorim i sistemit TIMS dhe komunikime në SKY. Masakra e Bradasheshit (29 dhjetor 2018) ishte një nga episodet më të njohura.

Klani “Çopja” dhe dimensioni ndërkombëtar

Një tjetër organizatë, “Çopja”, u godit në korrik 2024 në operacionin ndërkombëtar GORGON: 33 urdhër-arreste, 15 të arrestuar dhe sekuestrim pasurish, përfshirë 1 milion euro cash. Hetimet zbuluan aktivitet ndërkombëtar, pastrim parash përmes kriptomonedhave dhe lidhje me korrupsion në gjyqësor.

Organizata “Çela” dhe i paprekshmi

Në vitin 2024, SPAK nxori 21 urdhër-arreste për organizatën e Suel Çelës. Akuza përfshinin: organizatë kriminale, tentativa vrasjeje, trafik droge, korrupsion aktiv, pastrim parash dhe armëmbajtje pa leje. Pavarësisht goditjeve, Suel Çela vazhdon të jetë në arrati. Në korrik 2025, prona të vëllezërve Çela u sekuestruan në Itali me vlerë mbi 4 milionë euro.

Vrasja e Mondi Mëhallës: rikthimi i frikës

Atentati i 30 nëntorit 2025 riktheu qytetin në ankth. Hetimet e drejtuara nga Prokuroria e Elbasanit vazhdojnë, me disa persona të arrestuar dhe të tjerë në kërkim. Konflikti i dyshuar rreth një borxhi prej 700 mijë euro dhe konfrontimi fizik disa ditë më parë shihen si pista kryesore.

Ky nuk është fundi i historisë. Krimi nuk zhduket me një aksion apo disa arrestime. Ai zhduket vetëm kur prishet bashkëpunimi i fshehtë mes forcës së errët dhe atyre që duhet ta ndalojnë. Katër grupet mund të jenë goditur, por modeli mbetet. Derisa institucioneve t’u kthehet besimi dhe qytetarëve zëri, hijet e krimit do të ecin pranë nesh.