Qiratë po “këpusin në mes” shqiptarët, arrijnë rekord historik

Rritja e vazhdueshme e qirave po shndërrohet në një nga faktorët kryesorë që po ushqejnë rritjen e çmimeve në ekonominë shqiptare. Të dhënat e fundit të Bankës së Shqipërisë tregojnë se strehimi ka marrë një peshë gjithnjë e më të madhe në formimin e inflacionit dhe tashmë përbën një prej burimeve kryesore të presioneve të brendshme mbi çmimet.

Sipas Raportit Tremujor të Politikës Monetare 2026/III, inflacioni i qirave arriti në 7.8% në qershor, duke shënuar nivelin më të lartë historik të regjistruar për këtë tregues. Në muajt prill-maj, rritja mesatare ishte 6.9%, ndërsa në tremujorin e parë kishte qenë 7.5%. Megjithatë, në qershor ritmi i shtrenjtimit u përshpejtua sërish ndjeshëm.

Rritja e qirave është veçanërisht e rëndësishme për shkak të peshës që kjo kategori ka marrë tashmë në strukturën e inflacionit. Banka e Shqipërisë konstaton se kategoria “strehim-qira” ka kontributin më të lartë në rritjen e çmimeve, ndërsa ushqimet dhe qiratë, të marra së bashku, përbënin rreth 65% të inflacionit total gjatë tremujorit të dytë.

Në praktikë, kjo tregon se inflacioni prej 3% i regjistruar në vend gjatë tremujorit të dytë nuk është shpërndarë në mënyrë të njëtrajtshme në të gjithë shportën e konsumit. Një pjesë e konsiderueshme e presioneve mbi çmimet është përqendruar te dy kategori që prekin drejtpërdrejt buxhetet familjare: ushqimet dhe strehimi.

Pesha e qirave bëhet edhe më e dukshme kur analizohet inflacioni i brendshëm. Vetëm kjo kategori kontribuoi me rreth 1.4 pikë përqindjeje në inflacionin bazë dhe me rreth 2 pikë përqindjeje në inflacionin bazë neto dhe të brendshëm.

Një nga konstatimet më domethënëse të Bankës së Shqipërisë është se, nëse përjashtohet ndikimi i qirave, inflacioni i brendshëm mbetet në përputhje me objektivin prej 3% të bankës qendrore. Kjo e vendos tregun e qirave në qendër të presioneve të brendshme që po ndikojnë nivelin e çmimeve.

Presionet inflacioniste nuk janë kufizuar vetëm te strehimi. Rritje çmimesh janë evidentuar edhe në shërbimet e transportit, sigurimet e transportit, paketat turistike, shërbimet postare, kujdesin mjekësor dhe atë personal.

Ndërkohë, inflacioni në kategorinë e restoranteve dhe akomodimit është rritur në 3.1%, nga 2.4% që ishte një tremujor më parë.

Të dhënat e raportit tregojnë një ndryshim të rëndësishëm në strukturën e inflacionit. Përveç ndikimit të faktorëve të jashtëm, si karburantet dhe ushqimet, qiratë janë shndërruar në një prej burimeve kryesore të presioneve të brendshme mbi çmimet.

Banka e Shqipërisë pret që inflacioni të qëndrojë përkohësisht mbi objektivin prej 3%. Ndër faktorët që pritet të vijojnë ta mbajnë atë nën presion në periudhën afatshkurtër renditen edhe nivelet ende të larta të qirave.

Në këtë situatë, shtrenjtimi i banesave me qira nuk paraqitet më vetëm si një problem i tregut të pasurive të paluajtshme. Sipas analizës së Bankës së Shqipërisë, rritja e qirave është kthyer në një faktor me peshë makroekonomike, duke ndikuar drejtpërdrejt në nivelin e përgjithshëm të çmimeve në vend.