Universitetet mes Reformës dhe Korrupsionit

Aksioni i fundit i SPAK në Universitetin Bujqësor të Tiranës, ku janë dhënë 24 masa sigurie për pedagogë dhe staf akademik, ka ngritur një debat të madh mbi situatën e arsimit të lartë në Shqipëri.

Nga njëra anë, ky është një sinjal i fortë se drejtësia po vepron edhe në një sektor që prej vitesh është përfolur për abuzime. Nga ana tjetër, reagimi i kryeministrit Edi Rama, i cili e quajti këtë një ndërhyrje të padrejtë për disa procedura të viteve më parë, ngre pikëpyetje mbi mënyrën sesi qeveria po e trajton këtë çështje.

Arsimi i Lartë: Një sektor i braktisur mes reformave dhe abuzimeve

Universitetet shqiptare janë përballur prej vitesh me probleme të mëdha: korrupsion në procesin e diplomimit, mungesë transparence në menaxhimin e fondeve, praktika abuzive në emërimet dhe promovimet akademike. Ndërkohë që qeveria ka promovuar reformën në arsim si një prioritet, realiteti në terren ka treguar të kundërtën: një sistem i ngurtësuar, ku merita shpesh lë vend për nepotizëm dhe ku universitetet funksionojnë më shumë si qendra burokratike sesa si institucione të dijes.

Arrestimet e SPAK mund të shihen si një reflektim i vonuar i këtyre problemeve, por fakti që ato lidhen me ngjarje të viteve më parë tregon se sistemi i arsimit të lartë është lënë në degradim për një kohë të gjatë pa ndërhyrje efektive nga institucionet përgjegjëse. Në vend që të prisnim hetimet e SPAK për të treguar dështimet e universiteteve, pse nuk ka pasur mekanizma të brendshëm mbikëqyrjeje që të parandalonin këto fenomene në kohën kur ndodhnin?

Reagimi i Kryeministrit: Mbrojtje e institucioneve apo  mesazh i radhës kundër SPAK?

Deklarata e kryeministrit Rama, ku e cilëson ndërhyrjen e SPAK si një akt “pa gjyq”, ngre një tjetër debat: a po fillon një tension mes qeverisë dhe drejtësisë së re? Nga njëra anë, SPAK po vepron mbi bazën e provave dhe hetimeve të veta, nga ana tjetër, qeveria duket se po distancohet nga ky aksion, duke lënë të kuptohet se ndoshta ai nuk është i motivuar plotësisht nga drejtësia.
Madje Rama fton vetë rektorin, Fatbardh Sallaku,  nesër në një seancë dëgjimore në grupin e PS në orën 09:00.
“Nesër në 09.00 Grupi Parlamentar i shumicës qeverisëse do të dëgjojë me kërkesën e tij, Rektorin e Universitetit Bujqësor, Fatbardh Sallaku, lidhur me 24 masa sigurie PA GJYQ për stafin dhe pedagogët e universitetit për disa procedura të disa viteve me parë. 

Por a mund të bëhet pastërtia në arsim me këtë qasje të dyfishtë? Nëse qeveria është e bindur për reformën në universitet, përse nuk ka garantuar që institucionet e saj të kontrollojnë dhe parandalojnë skandalet në vend që të lejojë që gjithçka të përfundojë në SPAK?

Nëse ky aksion i SPAK është sinjali i parë i një reforme të vërtetë në arsim, atëherë duhet të ketë vazhdimësi. Sepse problemi nuk është vetëm në Universitetin Bujqësor. Pothuajse çdo universitet në Shqipëri është përballur me akuza për korrupsion në pranime, në emërime, në dhënien e notave dhe në përdorimin e fondeve publike.