Vuçiç dorëzohet para studentëve, njofton datat e zgjedhjeve të parakohshme

Serbia po shkon drejt zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, pas një periudhe të gjatë protestash masive kundër qeverisë, korrupsionit dhe mënyrës së qeverisjes së presidentit Aleksandar Vuçiç.

Pas më shumë se një viti e gjysmë tensione dhe protestash, Vuçiç ka bërë të ditur se zgjedhjet e parakohshme pritet të zhvillohen më 18 ose 25 tetor 2026. Presidenti serb i ka vendosur këto dy data në tryezë, ndërsa vendimi përfundimtar pritet të merret në ditët në vijim.

Në një intervistë për televizionin shtetëror RTS, Vuçiç konfirmoi se njëra prej këtyre dy datave do të jetë dita kur qytetarët serbë do t’u drejtohen kutive të votimit.

Në kushte normale, zgjedhjet parlamentare në Serbi do të zhvilloheshin gjatë vitit 2027, por situata e krijuar nga protestat e vazhdueshme dhe presioni politik ka përshpejtuar skenarin e zgjedhjeve të parakohshme.

Protestat studentore tronditën pushtetin në Serbi

Lëvizja e protestës është udhëhequr kryesisht nga studentët dhe është shtrirë në disa qytete të vendit. Protestuesit kanë kërkuar më shumë përgjegjshmëri institucionale, transparencë, masa kundër korrupsionit dhe mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme.

Protestat morën përmasa të mëdha pas tragjedisë së ndodhur në Novi Sad në nëntor 2024, kur shembja e një tende në stacionin hekurudhor shkaktoi vdekjen e 16 personave.

Ngjarja u kthye në pikën e nisjes së një vale protestash që gradualisht u shndërruan në një sfidë të drejtpërdrejtë ndaj pushtetit të Vuçiçit dhe strukturave qeverisëse të drejtuara nga Partia Përparimtare Serbe (SNS).

A do të rikthehet Vuçiç në postin e kryeministrit?

Njoftimi për zgjedhjet e parakohshme vjen në një moment delikat për të ardhmen politike të Aleksandar Vuçiçit.

Në fund të qershorit, presidenti serb deklaroi se synonte të largohej nga posti dhe se Serbia do të shkonte drejt zgjedhjeve të parakohshme. Megjithatë, ende nuk është bërë e qartë se kur do të japë dorëheqjen nga presidenca, një hap që do të hapte rrugën edhe për zhvillimin e zgjedhjeve presidenciale.

Paralelisht, në skenën politike serbe kanë qarkulluar prej javësh zëra se Vuçiç mund të synojë rikthimin në postin e kryeministrit, në rast se SNS arrin të fitojë zgjedhjet parlamentare.

Vuçiç ka qenë kryeministër i Serbisë nga viti 2014 deri në vitin 2017, përpara se të zgjidhej president. Një rikthim i mundshëm në krye të qeverisë do t’i lejonte atij të ruante një rol të rëndësishëm në politikën serbe edhe pas largimit nga presidenca.

Zgjedhjet e tetorit, një test për Vuçiçin dhe protestuesit

Kriza politike që ka përfshirë Serbinë prej muajsh lidhet ngushtë me protestat e nisura pas tragjedisë së Novi Sadit. Ajo që fillimisht ishte një lëvizje e udhëhequr nga studentët u shndërrua në një mobilizim të gjerë kundër korrupsionit dhe mënyrës së qeverisjes.

Presioni i vazhdueshëm në rrugë është shoqëruar me kërkesa gjithnjë e më të forta për ndryshim politik dhe zgjedhje të parakohshme.

Tashmë, me 18 dhe 25 tetorin si datat e mundshme të zgjedhjeve, Serbia po hyn në një fazë të re të përplasjes politike.

Nëse zgjedhjet zhvillohen në njërën prej këtyre dy datave, rezultati do të jetë një test i rëndësishëm për SNS-në dhe për vetë Vuçiçin, por njëkohësisht edhe për lëvizjen studentore që prej muajsh ka sfiduar pushtetin.

Beteja e ardhshme elektorale pritet të tregojë nëse presioni i protestave do të përkthehet në ndryshime reale në skenën politike serbe apo nëse Vuçiç dhe SNS do të arrijnë të ruajnë kontrollin mbi pushtetin.