Shqipëria në rrezik: Transferimi masiv i vendeve të punës jashtë po shkatërron tregun e brendshëm

Në një kohë kur shumë vende po përfitojnë ngatendencat e “nearshoring“, zhvendosja e prodhimitmë pranë tregjeve të destinacionit, Shqipëria duketse po humb një mundësi të rëndësishme. Jo vetëmqë vendet e punës nuk po shtohen, porgjithnjë e mëshumë procese dhe pozicione pune po zhvendosen jashtë vendit, një fenomen që ka pasoja përekonominë dhe stabilitetin e tregut të punës.

Arsyet kryesore për këtë zhvendosje të thellë lidhenme rritjen e kostove të punës dhe ndikimin negativ tërënies së euros, duke bërë që shumë fabrika dhekompani që prodhojnë në sektorë sitekstili, këpucët, ushqimet dhe industri të tjera të zhvendosin aktivitetin jashtë Shqipërisë. Kjo gjendje reflektohet nëtë dhënat e Anketës Europiane për Aftësitë dheVendet e Punës të vitit2023, ku thuhet se 21% e punëtorëve shqiptarë raportojnë që njëpjesë e punëssë tyre tashmë është transferuar në një shtet tjetër, ku 14% e saj është zhvendosur në BallkaninPerëndimor dhe16% në vendet e BE-së, pasi atysigurohen kushtet që vendi ityre nuk ua garantondot.

Kjo prirje e lartë e transferimit të punës jashtë venditështë veçanërisht shqetësuese në krahasim me vendet e tjera të rajonitdhe Europës. Me kalimin e viteve, tregu shqiptar i punës po përjeton njëtranzicion të shpejtë, ku përveç zhvendosjeve të prodhimit, punëtorët po përballen gjithashtu me sfidatë reja nga teknologjitë e avancuara digjitale. Sipasanketës, një e treta e punëtorëve kanë përjetuarfutjen e teknologjive të reja digjitale në vendet e tyretë punës, një ndryshim që kërkon zhvillimin e aftësivetë reja dhe përgatitje profesionale të avancuar përt’iu përgjigjur kërkesave të reja të tregut.

Punëtorët raportojnë për ndryshime të rëndësishmebrenda një periudhe të shkurtër prej 12 muajsh. Njënë tre persona (35%) deklarojnë se në vendet e tyretë punës janë prezantuar teknologji të reja digjitale, ndërsa 47% thonë se janë krijuar produkte oseshërbime të reja. Megjithatë, këto zhvillime nuk janëdomosdoshmërisht pozitive për punëtorët. Shpesh, futja e teknologjive të reja çon në nevojën për tëndryshuar aftësitë ose për të përballuar një presiontë shtuar për adaptim, duke i bërëpunëtorët, sidomostë rinjtë dhe ata në pozicione të kualifikuara, tëndihen të ekspozuar ndaj pasigurive të reja.

Nga ana tjetër, dalohet një përpjekje formale e sektorit publik për të ndjekur trendet e modernizimittë tregut, duke investuarnë arsimimin dhe trajnimin e mëtejshëm të punëtorëve, sidomos në fushën e teknologjisë. Kjo është një përpjekje për të ndihmuarpunëtorët të përballen me kërkesat e reja që sjellin teknologjitë digjitale dhe për t’i pajisur ata me aftësitë avancuara. Por sfidat mbeten të mëdha: evidencatregon se ekspozimi ndaj teknologjisë, ndonëse idomosdoshëm, kërkon investime të vazhdueshme përtë mbështetur një treg pune të qëndrueshëm dhe përtë ruajtur pozicionet e punës brendavendit.

Ndërsa Shqipëria përballet me sfida të rëndësishmenë ruajtjen e vendeve të punës dhe në përshtatjenme zhvillimet teknologjike, pyetja që mbetet është: A do të mund të adoptojë politika tëqëndrueshme përtë mbajtur dhe zhvilluar tregun e saj të punës, aporritja e vazhdueshme e kostove dhe rënia e mbështetjes për prodhimin do ta lënë Shqipërinëgjithnjë e më të varur nga tregjet e jashtme?

Më shumë nga Lajme

Zëri yt bëhet lajm.