SafeJournalists: Urdhri i gjykatës për heqjen e përmbajtjes mediatike në Shqipëri cenon proporcionalitetin

Rrjeti SafeJournalists po ndjek me shqetësim të shtuar vendimin e fundit të Gjykatës së Shqipërisë lidhur me një masë sigurimi që kërkon heqjen dhe bllokimin e aksesit në përmbajtje mediatike, përpara se të jetë dhënë një vendim përfundimtar.
Më 24 prill 2026, Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë vendosi sigurimin e padisë në një proces civil për dëmshpërblim jopasuror, të ngritur nga biznesmeni Dionis Teqja kundër dhjetë mediave dhe portaleve online. Sipas vendimit, paditësi kërkon:
• 500,000 EUR nga njëra prej mediave.
• Nga 20,000 EUR për secilën prej nëntë mediave të tjera.
• Një total prej rreth 680,000 EUR në të gjithë procesin.
Origjina e konfliktit
Rasti lidhet me raportimin e një procedure gjyqësore civile/tregtare që përfshin paditësin. Sipas gjykatës, disa raportime e kanë cilësuar një “thirrje procedurale civile” si “shpallje në kërkim”. Në gjuhën publike shqipe, termi “në kërkim” shoqërohet rëndom me procedurat penale apo kërkimin policor, ndërsa në rastin konkret bëhej fjalë për një njoftim civil. Gjykata pretendon se mediat kanë përdorur tituj sensacionalë dhe të rremë.
Shqetësimet e Rrjetit SafeJournalists
Ndërsa rrjeti thekson se raportimi duhet të jetë i saktë dhe i verifikuar, ai shpreh shqetësim për natyrën e masës së marrë:
1. Censurë Paraprake: Vendimi u mor në dhomë këshillimi, pa praninë e palëve dhe pa u shqyrtuar çështja në themel.
2. Gjerësia e Urdhrit: Mediat janë urdhëruar të heqin menjëherë artikujt nga portalet dhe rrjetet sociale, pa bërë dallim mes tekstit origjinal, versioneve të korrigjuara apo replikave, deri në përfundim të gjykimit.
3. Gjuha e Gjykatës: Përdorimi i termave si “artikuj të rremë” apo “mashtrues” në këtë fazë paraprake ngre dyshime se gjykata mund ta ketë paragjykuar çështjen para se të shqyrtoheshin faktet plotësisht. “Çdo kufizim ndaj medias duhet të jetë i nevojshëm, proporcional dhe i arsyetuar me kujdes. Masa e bllokimit total përpara vendimit përfundimtar është një hap i skajshëm që cenon lirinë e shprehjes,” thuhet në reagimin e SafeJournalists.
Thirrje për Standarde Europiane
Rrjeti kërkon që Shqipëria të harmonizojë mjetet juridike civile me standardet e Këshillit të Europës dhe Bashkimit Europian, veçanërisht në kuadër të procesit të anëtarësimit dhe luftës kundër SLAPP (Paditë strategjike kundër pjesëmarrjes publike).
Për më tepër, rekomandohet që përpara urdhrave të bllokimit, të konsiderohen masa më pak kufizuese si:
• E drejta e përgjigjes.
• Korrigjimi i dukshëm i lajmit.
• Mekanizmat e vetë-rregullimit.
SafeJournalists Network do të vazhdojë të monitorojë me vëmendje këtë proces dhe ecurinë e tij në shkallët e tjera të gjyqësorit.
Nënshkruar nga:
• Shoqata e Gazetarëve të Kroacisë
• Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës
• Shoqata e Gazetarëve të Maqedonisë
• Shoqata e Gazetarëve të BH (Bosnjë-Hercegovinë)
• Shoqata e Gazetarëve të Pavarur të Serbisë
• Sindikata e Mediave të Malit të Zi