“Nuk është dramë, koha është pjekur”

Ish-ministri i Brendshëm, Sandër Lleshaj, e konsideron valën e fundit të protestave qytetare si një zhvillim të rëndësishëm për demokracinë në vend, duke theksuar se reagimi i shoqërisë është tregues i një ndërgjegjësimi të ri publik. Në një intervistë për Panoramën, ai shpreh mbështetje për të drejtën e protestës dhe kritikon fort mënyrën se si funksionon sot përfaqësimi politik në Shqipëri.

Sipas Lleshajt, protestat kanë rikthyer energjinë qytetare pas një periudhe të gjatë apatie dhe kanë zhvendosur rolin e partive politike, të cilat sipas tij duhet të veprojnë në parlament dhe jo në rrugë. Ai thekson se këtë herë qytetarët po marrin vetë në dorë shprehjen e pakënaqësisë, duke mos lënë hapësirë për ndërhyrje politike në protesta.

Ish-ministri nënvizon se çdo reagim qytetar duhet dëgjuar me seriozitet, pa u delegjitimuar apo relativizuar. Sipas tij, institucionet kanë detyrimin jo vetëm të garantojnë rendin, por edhe të mbrojnë vetë protestën si një e drejtë themelore demokratike. Ai paralajmëron se neglizhimi i kërkesave të qytetarëve mund të përkeqësojë situatën dhe kërkon një qasje më të përgjegjshme nga politika.

Sa i përket debatit për dorëheqjen e kryeministrit, Lleshaj shprehet se ky është një vendim që lidhet me momentin politik dhe ndërgjegjen personale, duke shtuar se dorëheqja nuk duhet parë si tragjedi, por si një akt normal kur rrethanat e kërkojnë. Ai kujton edhe largimin e tij nga posti në vitin 2020 si një vendim që e konsideron të drejtë edhe sot.

Në analizën e tij për menaxhimin e protestave, Lleshaj thekson se roli i policisë duhet të jetë garantimi i mbarëvajtjes dhe jo përplasja me qytetarët. Ai propozon një qasje të matur dhe proporcionale, ku reagimi i forcave të rendit duhet të jetë gjithmonë më i ulët se niveli i tensionit dhe me objektivin final shmangien e çdo pasoje të rëndë.

Një pjesë e rëndësishme e qëndrimit të tij lidhet me krizën e përfaqësimit politik. Lleshaj argumenton se sistemi aktual ka prodhuar një parlament të varur nga drejtuesit e partive, duke kufizuar realisht vullnetin e qytetarëve. Sipas tij, zgjidhja kërkon një reformë të thellë, duke nisur me një ligj të ri për partitë politike që garanton zgjedhje të brendshme demokratike dhe përfaqësim më të drejtë.

Ai shprehet kritik edhe ndaj ideve për qeveri teknike, duke i cilësuar ato si zgjidhje të përkohshme që nuk adresojnë problemin themelor. Në vend të kësaj, ai kërkon një transformim rrënjësor të sistemit politik që prodhon institucionet aktuale.

Në lidhje me drejtësinë, Lleshaj thekson se institucionet nuk duhet të varen nga vullneti politik për të vepruar. Ai shton se pritshmëritë ndaj SPAK shpesh janë të ekzagjeruara, pasi kjo strukturë nuk mund të zgjidhë problemet strukturore të demokracisë. Sipas tij, pa një parlament funksional dhe të legjitimuar nga qytetarët, çdo përpjekje për reformë do të mbetet e pjesshme.

Në përfundim, ish-ministri apelon për një reflektim të thellë politik dhe institucional, duke theksuar se vetëm një ndryshim i vërtetë i rregullave të lojës mund të rikthejë besimin e qytetarëve tek demokracia dhe shteti.