Gabriel Partos analizon protestat: Rama, “viktimë e suksesit të tij”, por duhet të dëgjojë të rinjtë

Ish-analisti i BBC-së: Opozita nuk ofron alternativë dhe protesta mbetet pa lidership. Pakënaqësia lidhet me korrupsionin, koston e jetesës, arsimin dhe mungesën e perspektivës për të rinjtë.

17 tetor 2026 | 15:24

Gabriel Partos, ish-analist i BBC-së për Evropën Qendrore dhe Juglindore dhe më pas analist i The Economist Intelligence Unit, ka analizuar situatën politike në Shqipëri dhe protestat e ditëve të fundit në një intervistë për gazetarin e Top Channel, Muhamed Veliu.

Sipas Partos, protestat përbëjnë sfidën më të madhe për udhëheqjen e Edi Ramës gjatë 13 viteve në pushtet. Ai i sheh ato si vazhdimësi të lëvizjes së njohur si “Revolucioni Flamingo”, ndërsa vlerëson se përmasat e demonstratave dhe tensionet e krijuara tregojnë një nivel serioz të pakënaqësisë ndaj qeverisë.

Analisti britanik argumenton se Rama është kthyer në njëfarë mënyre në “viktimë të suksesit të tij personal”, pasi rizgjedhja e vazhdueshme në pushtet e ka vendosur atë përballë përgjegjësisë për problemet e akumuluara të shoqërisë shqiptare. Sipas tij, ndërsa kryeministri kërkon të shmangë përshkallëzimin e dhunës, ai duhet t’i dëgjojë më seriozisht shqetësimet e qytetarëve dhe veçanërisht të të rinjve.

Korrupsioni dhe mungesa e perspektivës, në themel të pakënaqësisë

Partos rendit disa nga faktorët që ushqejnë protestat: korrupsionin, koston e lartë të jetesës, shpenzimet për arsimin dhe mungesën e perspektivës për të rinjtë pas diplomimit.

Sipas tij, largimi i mijëra të rinjve drejt vendeve të tjera evropiane dhe më gjerë, në kërkim të punësimit dhe mundësive më të mira, përbën një problem serioz për Shqipërinë. Kjo rrjedhje e trurit, e kombinuar me pakënaqësinë ndaj korrupsionit dhe vështirësive ekonomike, ka krijuar një përzierje shqetësimesh që nuk mund të shpërfillet nga qeveria.

Pavarësisht zhvillimeve pozitive që analisti vëren në standardet e jetesës dhe në përpjekjet për integrimin evropian, ai thekson se këto nuk i kanë zgjidhur problemet strukturore të vendit.

“Duart e huaja” nuk mund të fajësohen për protestat

Duke komentuar pretendimet e kryeministrit Rama për ndërhyrje të huaja në protestat, Partos shprehet se nuk beson që aktorët e jashtëm mund të fajësohen për shkaqet e pakënaqësisë në Shqipëri.

Ai përmend Rusinë si një aktor që mund të ketë interes të dobësojë Bashkimin Evropian dhe aleancën euroatlantike, duke mos përjashtuar mundësinë e përpjekjeve për ndërhyrje. Analisti përmend gjithashtu se mund të ngrihen dyshime për aktorë të tjerë, përfshirë Serbinë dhe Iranin.

Megjithatë, qëndrimi i tij është i qartë: edhe nëse ekzistojnë përpjekje për ndërhyrje të jashtme, ato nuk mund të shpjegojnë të vetme protestat dhe pakënaqësinë e shprehur nga qytetarët.

Në thelb, sipas Partos, shkaqet e krizës duhen kërkuar edhe brenda vendit, te problemet ekonomike, korrupsioni dhe mungesa e besimit te klasa politike.

Rama duhet të dëgjojë protestuesit

I pyetur për refuzimin e kryeministrit për t’u larguar nga detyra, Partos kujton se Rama mbështetet te mandati i fituar në zgjedhje, por thekson se kjo nuk e përjashton përgjegjësinë e tij për pakënaqësitë e shoqërisë.

Sipas analistit, pozitat e kryeministrit janë vënë nën presion edhe nga akuzat serioze për korrupsion ndaj disa ish-bashkëpunëtorëve të tij të nivelit të lartë.

Partos vlerëson se Rama duhet të shkojë përtej thirrjeve për shmangien e dhunës dhe të përfshihet në një dëgjim më serioz të ankesave të qytetarëve. Sipas tij, qeveria nuk mund t’i trajtojë protestat e muajve të fundit si një shqetësim kalimtar, por duhet të kuptojë shkaqet që i kanë nxitur ato.

Opozita nuk bind si alternativë politike

Një nga vlerësimet më të forta të Partos lidhet me rolin e opozitës. Sipas tij, shumë protestues kanë shprehur pakënaqësi jo vetëm ndaj qeverisë, por edhe ndaj Partisë Demokratike dhe klasës politike në tërësi.

Analisti vëren se opozita nuk ka arritur të krijojë një alternativë bindëse dhe as të ndërtojë një front të bashkuar me shtresat e ndryshme të shoqërisë që kundërshtojnë qeverinë.

Përçarjet e brendshme dhe mungesa e një qasjeje të qartë politike, sipas Partos, kanë ndihmuar Ramën të qëndrojë në pushtet për 13 vjet.

Ai thekson se opozita nuk po arrin të marrë një rol të rëndësishëm në përfaqësimin e protestuesve, në negociatat me qeverinë apo në artikulimin e një zgjidhjeje politike. As ideja e një qeverie teknokrate nuk është shndërruar, sipas tij, në një alternativë të organizuar që mund të bashkojë një pjesë të gjerë të shoqërisë.

Përfundimi i analistit është se protesta mbetet pa një lidership të qartë, çka e dobëson potencialin e saj për të prodhuar një zgjidhje politike dhe i jep kryeministrit më shumë hapësirë për t’i mbijetuar krizës.

Rreziku i polarizimit dhe i vonesave në integrimin evropian

Partos paralajmëron se protestat e dhunshme mund të shtojnë polarizimin politik dhe nacionalizmin, me pasoja që mund të shtrihen përtej Shqipërisë dhe të ndikojnë në klimën politike të Ballkanit Perëndimor.

Ai ndalet edhe te objektivi i anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030, duke paralajmëruar se përshkallëzimi i tensioneve mund ta pengojë ose ta vonojë këtë proces.

Sipas tij, Shqipëria duhet të vazhdojë reformat, të konsolidojë shtetin e së drejtës dhe të forcojë luftën kundër korrupsionit. Njëkohësisht, rendi publik duhet të garantohet në mënyrë proporcionale, pa përdorim të tepruar të forcës.

Për Partos, sfida nuk kufizohet te përfundimi i protestave apo rikthimi i qetësisë në rrugë. Ajo lidhet me aftësinë e institucioneve për t’iu përgjigjur shkaqeve të pakënaqësisë dhe për të rikthyer besimin e qytetarëve te politika.

Intervista e plotë e Gabriel Partos për Top Channel vijon me analizën e protestave, përgjegjësisë së qeverisë, dobësive të opozitës dhe rreziqeve për integrimin evropian të Shqipërisë.