Si po shmangen sanksionet, nga Porto Romano drejt Europës

RBC UKRAINE shkruan se përmes porteve të Shqipërisë, produktet e ndaluara të naftës nga Rusia dhe Libia vazhdojnë të hyjnë në tregun evropian.

Sipas një hetimi, karburanti maskohet si material ndërtimi ose fshihet në anije të modifikuara posaçërisht, duke mundësuar kalimin e sanksioneve ndërkombëtare dhe inspektimeve tatimore, sipas një publikimi nga Balkan Insight.

Në fillim të vitit, dy anije, Besart dhe Aya Zanubya, mbërritën në Porto Romano, në bregun e Shqipërisë, duke deklaruar se ngarkesa e tyre ishte çimento. Megjithatë, inspektimet zbuluan se ato po transportonin rreth 600,000 litra naftë dizeli të padeklaruar. Hetuesit zbuluan se porti ishte përdorur shpesh për importimin e produkteve të naftës të ndaluara nga Rusia dhe Libia.

Ekspertët besojnë se pjesa më e madhe e karburantit të kontrabanduar është me origjinë ruse, ndërsa disa mbërrijnë nga portet libiane të kontrolluara nga grupe të armatosura.

Rrjeti i kontrabandës dhe ryshfeti

Policia shqiptare nuk ka komentuar për hetimin, por burime nga porti i Durrësit thonë se operacionet e tilla varen nga deklaratat doganore të falsifikuara dhe ryshfeti. Kontrabandistët përdorin anije të vjetra, nën flamurin e Tanzanisë dhe të regjistruara në kompani off-shore, një prej të cilave është Batimarine Owner Ship, e cila ka menaxhuar disa dërgesa të tilla.

Hetuesit dyshojnë se kontrabandistët përdorin kontrata të falsifikuara dhe ruta të maskuara si udhëtime peshkimi ose tërheqjeje për të shmangur kontrollet.

Pista malazeze dhe rruget e reja

Mes 2013 dhe 2016, rreth 1.7 milion litra karburant të paligjshëm u sollën në Shqipëri nga Mali i Zi, sipas hetuesve. Anijet e peshkimit përdoren si mbulesë, duke marrë karburant në vend të peshkut dhe duke shmangur taksat.

Prokurorët zbuluan gjithashtu një rrjet që përdorte kompani off-shore për të transportuar qindra mijëra litra dizeli. Organizatorët e dyshuar, Dzhudjin Koka dhe Sergio Sula, janë aktualisht në arrati.

Lidhja libiane dhe lidhjet ndërkombëtare

Në vitin 2022, një tjetër anije, Queen Majeda, e ardhur nga Benghazi, Libia, u konfiskua në Porto Romano. Autoritetet gjetën 2.6 milion litra karburant detar, importimi i të cilit është i ndaluar në Shqipëri.

Hetimi zbuloi se në Libi, e ndarë mes administratash rivale, financimi i kontrabandës së naftës përdoret për të mbështetur grupet e armatosura. Ekspertët thonë se Rusia shfrytëzon lidhjet e saj me forcat e Khalifa Haftar për të organizuar operacione të tilla në gjithë Mesdheun.

Anijet e peshkimit si mbulesë

Prokurorët shqiptarë po hetojnë gjithashtu disa raste ku anijet e peshkimit transportuan karburant të kontrabanduar nga Libia, të përshtatura për të mbajtur dhjetëra mijëra litra. Dërgesat maskoheshin si operacione “këmbimi peshku”.

Sipas zyrës së prokurorisë në Durrës, që nga viti 2022, janë konfiskuar më shumë se 750,000 litra naftë të kontrabanduar. Karburanti i sekuestruar është i një cilësie shumë të ulët, i përshtatshëm vetëm për anije ngarkese dhe makineri, dhe jo për automjete private.

Autoritetet shqiptare pranojnë se importet e paligjshme të karburantit vazhdojnë, pavarësisht sanksioneve, me Porto Romano dhe Durrësin që mbeten qendra kryesore të tregtisë së errët. Hetuesit lidhin operacionet e kontrabandës me rrjete kriminale ndërkombëtare që përdorin anije të vjetra dhe entitete off-shore për të fshehur rrugët e vërteta.

Ndërkohë, rafineritë indiane kanë filluar të paguajnë për naftën ruse në juan, me Indian Oil Corp që ka përmbyllur disa transaksione me monedhën kineze, në kërkesë të tregtarëve.

Çmimet globale të naftës u rritën pas deklaratave të Shtëpisë së Bardhë për mundësinë e bisedimeve tregtare me Kinën, që investitorët e panë si një shenjë të zbutjes së tensioneve mes dy konsumuesve më të mëdhenj të energjisë në botë./RBC UKRAINE