PD kërkon nga SPAK të hetojë Ermal “Rraketën”

Partia Demokratike ka ngritur pretendime lidhur me aktivitetin e kompanisë Advanced Arm of Technology (AAT), të cilën e përshkruan si kompani bijë të KAYO-s, duke kërkuar verifikimin nga institucionet ligjzbatuese të mënyrës se si janë prodhuar dhe tregtuar armët e përmendura nga ministri i Mbrojtjes, Ermal Nufi.

Në një deklaratë publike, zëdhënësja e PD-së, Floriana Garo, iu referua një deklarimi të bërë nga Nufi në Kuvend më 23 prill. Sipas Garos, ministri kishte deklaruar se AAT prodhon armë dhe se këto produkte janë përdorur në një vend që ndodhet në konflikt.

Garo e lidhi këtë deklaratë me aktivitetin e kompanisë dhe ngriti pikëpyetje mbi origjinën e armëve, mënyrën e eksportimit të tyre dhe kuadrin ligjor që rregullon tregtinë e produkteve ushtarake.

Sipas saj, nëse informacionet për origjinën dhe shitjen e armëve konfirmohen, atëherë çështja do të kërkonte hetim të posaçëm për të përcaktuar nëse janë respektuar rregullat shqiptare dhe ndërkombëtare për eksportin e armatimeve.

Çfarë deklaroi ministri Nufi

Në deklaratën e saj, PD i referohet një prononcimi të ministrit të Mbrojtjes, Ermal Nufi, gjatë një seance parlamentare.

Nufi citohet të ketë thënë se Advanced Arm of Technology është një kompani që prodhon armë dhe se këto armë janë në përdorim në një vend në konflikt.

Ky deklarim është bërë pika kryesore mbi të cilën PD ka ngritur pretendimet e saj për mënyrën e funksionimit dhe tregtimit të produkteve të kompanisë.

Garo pretendon se ekzistojnë dy mundësi për t’u verifikuar: ose deklarimi i ministrit nuk përputhet me realitetin, ose aktiviteti i përmendur prej tij duhet shqyrtuar nga organet kompetente për të përcaktuar nëse është kryer në përputhje me legjislacionin.

PD përmend rregullat e NATO-s dhe BE-së

Në argumentimin e saj, Partia Demokratike i referohet edhe dokumentit AC/4-D/2261, i cili figuron në arkivin zyrtar të NATO-s si dokument për procedurat e prokurimit ndërkombëtar me konkurrencë.

Megjithatë, dokumenti i NATO-s i identifikuar në arkiv duhet dalluar nga pretendimi specifik i PD-së se rregullat e tij provojnë një shkelje në rastin e AAT. Për të arritur në një përfundim të tillë do të nevojitej shqyrtimi i kontratave konkrete, procedurave të prokurimit, licencave dhe dokumentacionit të eksportit.

PD i referohet gjithashtu nenit 346 të Traktatit për Funksionimin e Bashkimit Evropian. Ky nen parashikon mundësinë që shtetet anëtare të marrin masa që i konsiderojnë të nevojshme për mbrojtjen e interesave të tyre thelbësore të sigurisë, kur ato lidhen me prodhimin ose tregtinë e armëve, municioneve dhe materialeve të luftës.

Kjo dispozitë, megjithatë, nuk përcakton në vetvete një ndalim të përgjithshëm për tregtinë e armëve me vende të treta dhe as nuk provon automatikisht se një aktivitet i caktuar është në shkelje të saj. Zbatimi i saj varet nga rrethanat konkrete dhe kuadri ligjor përkatës.

“Everything But Arms” përjashton armët

Në deklaratën e saj, Floriana Garo përmendi edhe mekanizmin tregtar të BE-së “Everything But Arms” (EBA).

Sipas Komisionit Evropian, kjo skemë u jep vendeve më pak të zhvilluara akses pa tarifa dhe pa kuota në tregun e BE-së për produktet e mbuluara nga skema, por armët dhe municionet përjashtohen.

Për rrjedhojë, pretendimi i PD-së për këtë pikë lidhet me mënyrën se si klasifikohet dhe autorizohet një transaksion konkret me produkte ushtarake, çështje që kërkon shqyrtim të dokumentacionit përkatës dhe jo vetëm referim te skema EBA.

PD kërkon hetim

Duke iu referuar deklarimeve të ministrit dhe pretendimeve të saj për origjinën e armëve, PD kërkon që institucionet kompetente të hetojnë aktivitetin e kompanisë dhe mënyrën se si janë kryer transaksionet e përmendura.

Partia Demokratike pretendon se armët mund të kenë origjinë nga vende afrikane, duke përmendur Nigerinë, Angolën dhe Sudanin, dhe ngre pikëpyetje mbi mënyrën se si produkte të tilla do të mund të tregtoheshin përmes një kompanie shqiptare.

Këto janë pretendime të opozitës dhe, në mungesë të dokumenteve apo një konkluzioni zyrtar hetimor, nuk mund të konsiderohen si të provuara.

PD kërkon gjithashtu përgjegjësi politike për kryeministrin Edi Rama dhe ministrin e Mbrojtjes, Ermal Nufi, ndërsa kërkon që çështja të shqyrtohet nga organet e drejtësisë.

Në qendër të debatit mbetet tashmë verifikimi i dokumentacionit të AAT, licencave të prodhimit dhe eksportit, origjinës së produkteve ushtarake, destinacionit të tyre dhe çdo kontrate apo autorizimi shtetëror që lidhet me këto transaksione.

Deklarata e zëdhënëses së PD, Floriana Garo:

Armët e shitura nga ana e Shqipërisë në vendet në konflikt janë në kundërshtim me ligjet e NATO-s dhe të BE-së

Ermal Nufi, Ministër i Mbrojtjes, në seancën e datës 23 prill do të deklaronte se kompania bijë e KAYO-s, Advanced Arm of Technology, e cila zotërohet nga Ron Yefet dhe Arjeta Puca në masën 80% të saj, ka prodhuar dhe ka shitur armë në zonat e konfliktit

‘Dhe së fundmi kemi edhe kompaninë AAT, Advanced Arm of Technology, që prodhon armë dhe këto armë, siç e thashë edhe një herë, janë në përdorim në një vend në konflikt diku, jo patenta fiktive’ tha Nufi

Por, nga verifikimet tona rezulton se në rastin më të mirë ose kemi të bëjmë me një mashtrim publik të Nufit, ose me një shkelje të hapur të ligjeve të NATO-s dhe të BE-së, duke rrezikuar kështu seriozisht procesin e integrimit, por duke vënë edhe në dyshim pozicionin e Shqipërisë mes vendeve partnere të NATO-s.

Në rast se ka ndodhur vërtet që Ermal Nufi, me bekimin e Edi Ramës, ka shitur armët e Ron Yeffet, atëherë ato armë vijnë nga vende të tilla si Nigeria, Sudani apo Angola dhe kjo nuk do të ishte asgjë më shumë se trafik armësh me licencën e qeverisë shqiptare.

Sipas rregulloreve të NATO-s për mbështetjen dhe prokurimin, si dhe rregullave të financimit të përbashkët të NATO-s, dokumenti AC/4-D/2261 që rregullon Prokurimin Ndërkombëtar me Konkurrencë përcakton edhe kriteret që lidhen me kombësinë dhe origjinën e prodhimit.

Kriteri i kombësisë së prodhimit të armëve apo municioneve është ndër kriteret bazë: tenderët dhe kontratat e mbrojtjes për furnizimin e forcave të NATO-s u lejohen vetëm kompanive që janë të regjistruara dhe operojnë brenda vendeve anëtare të NATO-s, thuhet në rregulloren për tenderët dhe financimin.

Ron Yefet e pranoi se armët që do t’u shiteshin vendeve të BE-së do të vinin nga Afrika dhe, specifikisht, nga Nigeria, Angola apo Sudani. Të trija këto vende nuk janë shtete anëtare të NATO-s.

Nga ana tjetër, Ministri i Mbrojtjes ka shkelur me të dyja këmbët nenin 346 të Traktatit për Funksionimin e Bashkimit Evropian, si dhe kriterin kryesor të BE-së për tregtinë, ‘Gjithçka përveç armëve’ e cila u lejon vendeve më pak të zhvilluara të Afrikës të eksportojnë mallra drejt BE-së, por në mënyrë kategorike jo armë

I njëjti nen jep shteteve anëtare të drejtën sovrane të mbrojnë ‘interesat thelbësore të sigurisë së tyre’ në lidhje me tregtinë e armëve. Sipas këtij parimi, agjencitë kombëtare të kontrollit të eksport-importit refuzojnë të japin leje importi për armë që vijnë nga vende që nuk ofrojnë siguri të plotë gjeopolitike apo që nuk garantojnë standarde të larta kontrolli, dhe vendet e Afrikës nuk janë në këtë listë.

E pra, është e qartë që Nufi i Ramës, me urdhër të këtij të fundit, ka shfrytëzuar një prej arritjeve më të mëdha të Shqipërisë, siç është anëtarësimi në NATO, për të bërë trafik armësh nga Afrika ose vende jashtë BE-së nën siglën e shtetit shqiptar, duke cenuar jo vetëm sigurinë kombëtare, por edhe atë të vendeve partnere.

Është dhe kjo një prej arsyeve kryesore që opozita shqiptare kërkon hetim të menjëhershëm prej organeve ligjzbatuese dhe e sheh po aq të paligjshme dhe kundër interesave kombëtare heshtjen e SPAK-ut.

Partia Demokratike kërkon që Edi Rama, Ermal Nufi dhe të gjithë ata që kanë gatuar këtë rrjet korrupsioni, trafiku dhe paligjshmërie të japin dorëhqejen dhe të shkojnë para drejtësisë.

Koha nuk pret.