ndërsa qytetet vazhdojnë të përballen me ndotjen

Nga redaksia e Publik.al

Qeveria shqiptare po përgatitet të financojë me mbi 14.4 milionë euro ndërtimin e një impianti të trajtimit të ujërave të ndotura në Dhërmi, një zonë ku vitet e fundit janë përqendruar disa nga investimet më të mëdha turistike private dhe projektet e ashtuquajtura “strategjike”.

Sipas dokumenteve zyrtare të procedurës së prokurimit, Shoqëria Rajonale Ujësjellës Kanalizime Vlorë ka hapur tenderin me objekt:

“Ndërtim, montim impianti i trajtimit të ujërave të ndotura dhe sistemi KUZ, Dhërmi”.

Fondi limit është 1,129,210,978 lekë, ose rreth 14.4 milionë euro.

Në të njëjtën kohë, shumë zona urbane në Shqipëri vijojnë të kenë mungesë të impianteve funksionale të trajtimit të ujërave të ndotura, ndërsa problematika e shkarkimeve të papërpunuara mbetet e pranishme në disa qytete bregdetare dhe të mëdha.

Një tjetër investim publik në funksion të zonës turistike

Dhërmiu, Palasa dhe bregdeti jugor kanë qenë ndër përfituesit kryesorë të investimeve publike gjatë viteve të fundit.

Përveç rrjeteve të ujësjellësit dhe infrastrukturës rrugore, tashmë po financohet edhe sistemi i kanalizimeve dhe impianti i trajtimit të ujërave të ndotura.

Zona përfshin një numër të madh resortesh, hotelesh dhe komplekse turistike në zhvillim, të ndërtuara nga kompani private dhe investitorë që kanë përfituar leje zhvillimi apo status investitori strategjik.

Pyetja që lind është nëse infrastruktura bazë që u shërben këtyre zhvillimeve duhet të financohet pothuajse tërësisht nga buxheti i shtetit apo të mbulohet, të paktën pjesërisht, nga vetë zhvilluesit privatë që do të përfitojnë drejtpërdrejt nga ky investim.

Një emër i njohur në tenderët e zonës

Dokumentet e mëparshme të prokurimeve tregojnë se bashkimi i operatorëve “Gjikuria” sh.p.k. dhe “G.P.G. Company” sh.p.k. është shpallur fitues në një procedurë tjetër publike me vlerë 679,999,985.3 lekë pa TVSH, për investime infrastrukturore në të njëjtën zonë.

Kjo kompani ka qenë një nga përfitueset më të mëdha të kontratave publike që lidhen me zhvillimin e bregdetit jugor, ndërsa njëkohësisht është e angazhuar edhe në projekte private të ndërtimit.

Çështja që kërkon transparencë

Ndërtimi i impianteve të trajtimit të ujërave të ndotura është një investim i domosdoshëm për mbrojtjen e mjedisit dhe turizmit.

Megjithatë, kur këto investime kryhen në zona ku përfituesit kryesorë janë resorte dhe zhvillime private me vlera qindra milionëshe, lind nevoja për transparencë mbi modelin e financimit.

Publiku ka të drejtë të dijë:

• cilat subjekte private do të lidhen me këtë impiant;
• sa kapacitet është projektuar për banorët dhe sa për resortet turistike;
• nëse zhvilluesit privatë do të kontribuojnë financiarisht në këtë infrastrukturë;
• dhe mbi çfarë studimi është bazuar përdorimi i 14.4 milionë eurove nga fondet publike.

Në mungesë të këtyre përgjigjeve, mbetet e hapur dilema nëse edhe këtë herë barra financiare e zhvillimit të një prej zonave më të shtrenjta turistike të vendit do të mbulohet kryesisht nga taksapaguesit shqiptarë.