Në Shqipëri kanë ngelur vetëm “injorantët“, të zgjuarit kanë ikur

Një raport i fundit nga Banka Botërore për vendet e rajonit ECA (Evropa dhe Azia Qendrore) ka zbuluar një realitet shqetësues për Shqipërinë: niveli i ulët i arsimimit dhe emigrimi i lartë i trurit janë dy probleme të ndërlidhura që vendi po përballet.

Sipas këtij raporti, Shqipëria ka vetëm 13% të popullsisë me arsim të lartë, ndërsa nga kjo përqindje, 45% kanë emigruar. Ky fenomen i emigrimit të personave me kualifikime të larta nuk është vetëm një sfidë për Shqipërinë, por edhe për vende të tjera të rajonit si Bosnja dhe Hercegovina, Kazakistani dhe Moldavia. Në këto vende, më shumë se një e treta e popullsisë së arsimuar ka emigruar, ndërsa vendet si Armenia, Bullgaria dhe Maqedonia e Veriut shënojnë gjithashtu nivele të larta të emigrimit të trurit.

Këto shifra tregojnë një trend të qartë: vendet me përqindje të ulët të diplomuarve janë më të prirura për të humbur të arsimuarit e tyre. Një pjesë e të rinjve me arsim të mesëm shpesh emigrojnë për të ndjekur studimet e larta jashtë vendit, siç ndodhi me rreth 17.2% të të rinjve të moshës 20-24 vjeç që migruan drejt Bashkimit Europian në vitin 2022 për arsye arsimore.

Banka Botërore identifikon disa faktorë që nxisin emigrimin e trurit. Faktori “tërheqës” është afërsia me tregjet e Bashkimit Europian, ku kërkesa për punëtorë të kualifikuar është e lartë. Nga ana tjetër, faktori “shtytës” lidhet me mungesën e mundësive të punës në profesione të specializuara në vendet e origjinës.

Si zgjidhje për këtë problem, Banka Botërore sugjeron që vendet e origjinës, si Shqipëria, të punojnë për të zvogëluar ndikimin e faktorëve shtytës. Rritja e konkurrencës së pagave dhe produktivitetit në profesione të kërkuara mund të jetë një hap i rëndësishëm në zvogëlimin e emigrimit. Shqipëria mund të fokusohet në sektorë si kujdesi personal, shëndetësia dhe turizmi, të cilët kanë potencial për të mbajtur të rinjtë e arsimuar në vend.